مدیریت تحریم

کارشناسان سیاسی عقیده دارند موقعیت استراتژیک جمهوری اسلامی ایران و متفاوت شدن روابط کشورها در عصر امروز نیز اعمال هر گونه تحریم را در حد یک بلوف باقی خواهد گذاشت و تنها به عنوان ابزار تهدید کاربردی خواهد داشت.

نیازمند برنامه‌ریزی کلان هستیم

دکتر کاظم جلالی، مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با اشاره به این که باید دید سطح تحریم‌های مطرح شده در چه حدی خواهد بود، گفت: چنانچه تحریم بیشتری علیه ایران صورت بگیرد ما نیازمند یک برنامه‌ریزی کلان در این زمینه هستیم. وی با تاکید بر این که دولتمردان کشور در این زمینه گامهای شایسته‌ای برداشته‌اند، تاکید کرد: تغییر دلار به یورو در معاملات ارزی کشور در خصوص خریدهای ضروری کشور صورت گرفته و پیش‌بینی‌های لازم نیز صورت پذیرفته است.

مخبر کمیسیون امنیت ملی افزود: ما در بخش تحریم‌های تسلیحاتی هیچ‌گونه نگرانی نداریم، چون 8 سال جنگ تحمیلی را پشت‌سر گذاشتیم و به دنبال این تجربه پیشرفت‌های چشمگیری را نیز به دست آورده‌ایم، لذا هیچ نیازی به خارج کشور نداریم. نماینده شاهرود در خصوص فرار از این وضعیت با تاکید بر ارائه مشوق‌ها به سرمایه‌گذاران و اعمال مدیریت صحیح در شرایط تحریم گفت: البته این کار شاید ساده و آسان نباشد، ولی چون منابع در اختیار ایران است، می‌توانیم تحولات خوبی را در این زمینه ایجاد کنیم. وی گفت: تصویب اصل 44 قانون اساسی و واگذاری بنگاه‌های دولتی به بخش غیردولتی یکی از مهمترین اقدامات دولت و مجلس در این زمینه بود تا در شرایط فعلی بتوان بخشی از سرمایه‌گذاری را در داخل کشور تقویت کرد.

مخبرکمیسیون امنیت ملی اعمال هرگونه تحریم در خصوص سفرهای مقامات کشورمان به خارج را غیرممکن دانست و گفت: طرفهای مقابل ایران هیچ گاه، مخالف قطع روابط دیپلماتیک نبوده و نیستند.

وی افزود: البته شاید این تحریم در سطوح محدودی در مورد دست‌اندرکاران مسائل هسته‌ای صورت گیرد.

ابزار تحریم، اسلحه‌ای است که فشنگ ندارد

محمد شاهی عربلو، رئیس کمیسیون اقتصادی تحریم‌های اقتصادی امروز علیه ایران را متفاوت از سالهای قبل دانست و گفت: هر روز اقتصاد از دولت به بخش خصوصی انتقال پیدا می‌کند و با خصوصی شدن اقتصاد تسلط دولتها از این امر کاهش پیدا می‌کند. وی افزود: تحریم اقتصادی که در اوایل انقلاب علیه ایران شکل گرفت، باعث شد تا با مدیریت صورت گرفته و ایستادگی تا حدودی تحریم‌ها خنثی شود.

رئیس کمیسیون اقتصادی با تاکید بر این که مدیریت تحریم در ایران یک مدیریت تجربه شده است، افزود: اگر کشوری برای اولین بار با تحریم مواجه می‌شد، ممکن بود نتواند با مشکلات و مسائل روبه‌رو شود، ولی ما که از اول انقلاب با تحریم‌های اقتصادی دست و پنجه نرم کرده‌ایم، خوشبختانه مدیریت پیش‌بینی شده خوبی را در این زمینه داریم و قوه مجریه و بازار پولی و سرمایه‌ای ما نیز اقدامات خوبی را در این زمینه می‌توانند داشته باشند.

وی تحریم علیه ایران را مانند سنگی دانست که بیهوده پرتاب می‌شود و افزود: اگر مدیریت‌ها تغییراتی پیدا کند، اثرگذاری تحریم در بعد سرمایه‌گذاری خارجی نیز کاهش پیدا خواهد کرد، چون سرمایه‌گذاری خارجی در بخش خصوصی است نه دولتی!

شاهی عربلو گفت: بخش خصوصی به دنبال درآمد است و هر جا درآمدی وجود داشته باشد، این بخش حاضر است سرمایه‌گذاری کند و با توجه به قدرتی که جمهوری اسلامی ایران دارد، چنانچه بتواند جاذبه سود را برای این بخش فراهم کند، آثار تحریمی در این بخش را شاهد نخواهیم بود. وی افزود: با ایجاد مدیریت بحران و زمینه‌های سودآوری بیشتر برای سرمایه‌گذاران و دادن امتیازات مالیاتی برای سرمایه‌گذاری‌ها، می‌توانیم جذابیت‌های بیشتری ایجاد کنیم و قطعا سرمایه‌گذاران با مشاهده جذابیت‌های اقتصادی به هیچ نوع  تحریمی توجه نخواهند کرد. وی تاکید کرد: ابزار تحریم اقتصادی از سوی مخالفان جمهوری اسلامی ایران مانند اسلحه‌ای است که فشنگ ندارد.

قطعنامه بعدی علیه ایران ضعیف‌تر خواهد بود

محمد نبی رودکی، نایب رئیس‌ کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی نیز با اشاره به حفظ حقوق هسته‌ای ایران در چارچوب آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: ما چیزی کمتر یا بیشتر از قانون نمی‌خواهیم و خارج از این محدوده هم حرکت نمی‌کنیم؛ اما اگر زورگویی علیه ما در حال شکل‌گیری است، باید تلاش کنیم از صدور قطعنامه سوم علیه ایران جلوگیری کنیم.

وی افزود: البته پیش‌بینی می‌کنیم چنانچه قطعنامه‌ای علیه ایران تصویب شود، قطعا ضعیف‌تر از گذشته خواهد بود؛ اما آثار تحریمی به دنبال خواهد داشت که در نتیجه آن دولت باید تمهیدات بیشتری را برای مقابله با اجرای تحریم‌های احتمالی پیش‌بینی کند. نماینده شیراز گفت: البته ستادهای مقابله با تحریم‌ در تمام وزارتخانه‌های کشور راه‌اندازی شده و دولت با تشکیل یک هیات عالی قرار است قراردادها و موافقتنامه‌ها برای شرکتهای بزرگ و قراردادها برای شرکتهای داخلی و خارجی را خارج از سیستم سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی اداره و امورات آنها را تسریع کند.

وی خاطرنشان کرد: چنین تمهیداتی از سوی دولت تا حدودی مسیر مقابله با تحریم را به وجود آورده و راه را روشن کرده است.

رودکی با تاکید بر این که سازوکاری که دولت پیش‌بینی کرده بیشتر در بحثهای مقابله با اقدامات و تحریم‌های مشابهی است که در قطعنامه‌های قبلی پیش‌بینی شده، افزود: چنانچه بر فرض، بحث جلوگیری از عقد قراردادهای نفتی از شرکتهای فرانسوی و ژاپنی یا آلمانی رخ دهد، پیش‌بینی شده دولت قراردادهای خود را با دیگر کشورهایی که با ایران همراهی دارند، صورت دهد. رودکی در خصوص ایجاد امنیت برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی در شرایط تحریم نیز گفت: در چنین شرایطی دولت باید موانع سرمایه‌گذاری را از میان بردارد و با سرعت بخشیدن در بهینه فعالیت کردن آنها مشکلات اداری را به حداقل کاهش دهد.

وی با بیان این که باید مرکزیتی در دولت برای رفع موانع سرمایه‌گذاری زیر نظر رئیس‌جمهور یا معاون اول وی تشکیل شود، تاکید کرد: در صورتی ایجاد شرایط تحریم اقتصادی و حضور نداشتن سرمایه‌گذاران خارجی، سرمایه‌گذاران داخلی رغبت و میل بیشتری برای حضور در مسائل اقتصادی پیدا می‌کنند که باید زمینه حضور پررنگ آنها فراهم شود.

مردم در شرایط بحرانی مدیر هستند

کاظم دلخوش، مخبرکمیسیون اقتصادی نیز با تاکید بر این که ما پس از انقلاب مدیریت بحران را بخوبی یاد گرفته‌ایم، گفت: مردم ما در شرایط بحرانی مدیر هستند. وی افزود: ‌شاید در شرایط عادی مدیریت‌ها زیاد مشخص نباشد، اما در شرایط بحرانی وقتی مردم می‌بینند کشور یا اقتصادشان در خطر است، در صرفه‌جویی‌ها و تولید حضور فعال و خوبی پیدا می‌کنند و با همکاری یکدیگر وضعیت را به بهترین شرایط می‌رسانند.

دلخوش تاکید کرد: خوشبختانه در کلان کشور و پس از انقلاب در بخشهای اقتصادی، امنیتی یا اجتماعی و سیاسی ما به مرز خودکفایی رسیده‌ایم و اگر بتوانیم در برخی بخشها قناعت را سرلوحه قرار دهیم، دیگر نیازی به کشورهای دیگر نداریم تا در بحث تحریم دچار کوچکترین آسیب شویم. وی گفت: در مساله تحریم، قطعا کشورهایی چون اروپایی‌هایی به دلیل کاهش استفاده از امکانات ما و ذخایر نفتی دچار آسیب‌دیدگی می‌شوند. وی افزود: با تصویب سیاست‌های ابلاغی اصل 44 در خصوص خصوصی‌سازی قطعا فضا برای سرمایه‌گذاری بازتر می‌شود و زمینه برای حضور قانونی آنان ایجاد خواهد شد، دلخوش استفاده از کلمه تحریم علیه ایران را یک بازی تبلیغاتی دانست.

تحریم تاثیر دارد، اما موثر نیست

حمیدرضا حاجی بابایی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و عضو هیات رئیسه مجلس نیز گفت: بر اساس واقعیت‌های موجود بعضی فشارهای بین‌المللی علیه ایران در حال شکل‌گیری است، اما این که بگوییم می‌توانیم با دیپلماسی همه این فشارها را خنثی کنیم، امری نشدنی است.

وی با اشاره به این که قدرتهایی که دارای توان عادی نبوده و انگیزه مشخصی ندارند، سعی در اعمال زور علیه ایران دارند، گفت: مثلا در بحث هسته‌ای ما سعی در حل این بحران به صورت دیپلماتیک داشتیم، اما چون این کشورها مشکلاتشان با ایران تنها مساله هسته‌ای نیست، با تمسک قرار دادن موضوعات دیگر قصد اعمال فشار و توطئه مدیریت شده علیه ایران دارند که همه آنها ریشه در آمریکا دارد.

عضو هیات رئیسه تاکید کرد: انگیزه آمریکا در خصوص ایران کاملا مشخص است و خصومت دیرینه‌ای که با ایران دارد، باعث بروز بسیاری از مشکلات برای کشور شده است.

وی گفت: البته چنین شرایطی حکم می‌کند دستگاه دیپلماسی ما با مدیریت قوی برای کاهش میزان فشارهای اقتصادی، سیاسی و تبلیغاتی بکوشد و با رایزنی با کشورهای مختلف و طرح پروژه‌های اقتصادی و متنوع در بخشهای نفت و حمل و نقل یا صنعت و کشاورزی میدان گسترده‌ای را باز کند تا میزان نفوذ و اعمال هر گونه تحریم را کاهش دهد.

حاجی‌بابایی با تاکید بر این که تحریم علیه ایران قطعا تاثیرگذار است، اما تاثیر موثری نخواهد داشت، گفت: موقعیت جغرافیایی ایران با وجود اقوام مختلف و سیاست‌های گوناگون را نمی‌توان نادیده گرفت.

وی افزود: ایران در یک کمربند امنیتی قرار گرفته و قرار گرفتن کشور در کنار خلیج‌فارس وضعیت ایران را متمایز کرده است.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با اشاره به این که بسیاری از کشورها خود را ملزم به رعایت شرایط تحریم علیه ایران نمی‌دانند، گفت: تنوع خاص کشورهای گوناگون، نوع رابطه سیاسی آنها یا اشتراکات مذهبی و ایدئولوژیک آنها باعث می‌شود این کشورها ارتباط خود را با ایران قطع نکنند.

وی تحریم علیه ایران را در جهان و تصمیمات نفتی تاثیرگذار دانست و گفت: قطعا بیشترین ضربه از تحریم ایران را کشورهای اروپایی متحمل خواهند شد، بنابراین این کشورها راضی نیستند منافع ملی‌شان به خطر بیفتد، لذا خود اولین نقض‌ کننده تحریم خواهند بود و با استفاده از شرکتهای واسطه پل ارتباطی خود را برقرار خواهند کرد.

نماینده همدان با اشاره به این که اعمال هرگونه تحریم علیه ایران در آینده بسیار دور خواهد بود یا حتی شکل هم نخواهد گرفت، گفت: ‌آمریکایی‌ها و اروپاییان می‌دانند تهدید به تحریم تاثیر بیشتری از انجام تحریم دارد، لذا مشتی است که بالا رفته و اگر پایین بیاید اثرات خود را از دست می‌دهد. وی تحریم سفر مقامات به کشورهای خارجی را نیز یک بلوف سیاسی دانست و گفـت: هر کشوری به دنبال منافع خود است و نباید ادعایی کند که نمی‌تواند آن را به انجام برساند.

وی افزود:‌ البته چنین شرایط نباید باعث شود ما از مدیریت‌ها دور بمانیم.

حاجی‌بابایی خاطرنشان کرد: باید در جنبه‌های تبلیغاتی سعی و تلاش زیادی کنیم و با حضور در مجامع مختلف همان طور که رئیس‌جمهور در دانشگاه کلمبیا حاضر شدند و بخوبی چهره ایران را در مقابل بیانیه ضدایرانی رئیس دانشگاه معرفی کردند، حضور بیابیم و پیام ایران را به کشورهای مختلف برسانیم. وی با تاکید بر این که با تمام شعفها باز هم توانستیم بخوبی پیش برویم و نظر گروه 1+5 را تغییر دهیم، گفت: ما می‌توانیم در دیپلماسی خارجی سنجیده‌تر صحبت کردن را پیش بگیریم و بسیاری از فرصتها را به دست آوریم.

با تکیه بر سیاست، اقتصاد باید پویا شود

پیمان فروزش، عضو کمیسیون اقتصادی نیز با اشاره به این که تحریم‌های اقتصادی از ابتدای انقلاب علیه کشور شکل گرفته، گفت: شاید یک راه برون رفت از این مساله بالا بردن تعاملات کشور با دیگر کشورهای منطقه در حوزه‌های اقتصادی باشد. وی افزود: ما باید با تکیه بر سیاست، اقتصاد کشور را پویا کنیم و از این طریق با توجه به توانمندی‌های موجود در کشور و شرایط استراتژیک خود را بهتر به دنیا معرفی کنیم.

عضو کمیسیون اقتصادی با اشاره به این که ایران جزو دومین یا سومین کشور مهم دارنده انرژی در دنیاست، گفت: ما برای ابزاری چون نفت، گاز و بنزین می‌توانیم بهترین مقابله را با تحریم‌های اقتصادی داشته باشیم تا چنانچه اگر تحریمی به صورت جدی علیه کشور ما در حال شکل‌گیری بود، بتوانیم از این ابزار در حوزه کشورهای اروپایی و اروپایی شرقی استفاده کنیم. وی تاکید کرد: نفت و گاز و موقعیت ترانزیتی کشور در بخش حمل و نقل نیز پشتوانه خوب در مورد مسائل اقتصادی کشور محسوب می‌شود. نماینده زابل در بخش دیگری از صحبت‌های خود با بیان این که در شرایط تحریم باید توانمندسازی کشور را بالا برد، افزود: تبدیل خودکفایی به خوداتکایی و سرمایه‌گذاری روی نیروی انسانی و استفاده از توان، تجربه و ذهن خلاق در برنامه‌ریزی‌ها گام مهمی در کشور است تا بتوان نیازهای ضروری را بر طرف کرد.

وی گفت: مدیریت بحران تاکید دارد باید برای نیازهای ضروری برنامه‌ریزی کرد و چنانچه ما بتوانیم چنین اقدامی را صورت دهیم، توانستیم هدر رفت منابع را به حداقل برسانیم تا از این طریق افزایش بهره‌وری مناسبی را در سیستم پیدا کنیم. عضو کمیسیون اقتصادی با تاکید بر این که در شرایط تحریم باید سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی را نیز هدایت کرد، افزود: ما دو نوع سرمایه‌گذاری خارجی به صورت مستقیم و غیرمستقیم داریم که در شرایط تحریم نوع مستقیم آن بسیار سخت خواهد بود و باید سعی کنیم از طریق غیرمستقیم وارد مسائل شویم.

وی افزود: با توجه به توانمندی‌های کشور در حوزه‌های مختلف سرمایه‌گذاری در ایران و وجود نیروی کار ارزان قیمت و اتصال نقطه ترانزیتی یا سودآوری، باید در حوزه تلاش بیشتری کنیم. فروزش تضمین امنیت سرمایه‌گذاری را از دیگر فاکتورهای مهم در جذب سرمایه عنوان کرد و افزود: ما باید با تغییر نگرش در حوزه برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری و با حفظ منابع و سودآوری سعی در جذب سرمایه‌گذاری داشته باشیم.