دیپلمات پزشک

نیکی عبیری

تابستان ییلاق رستم‌آباد شمیرانات در سال 1324 شاهد به دنیا آمدن نوازدی بود که سه دهه بعد افتخار هم محله‌هایش بود. دکتر هنوز هم در رستم‌آباد احترام و جایگاه خاصی دارد. در مراسمات مذهب که در خانه‌اش برپا می‌کند دوستان و همسایگان قدیم او حضوری جدی و فعال دارند. چهارم تیر ماه 1324 علی‌اکبر ولایتی دیده به جهان گشود، در خانواده‌ای شلوغ که پنج دختر و یک پسر بودند. پدرش کارمند و مادرش خانه‌دار بود. دکتر از همان کودک علاقه وافر به کتاب خواندن داشت. در 9 ساگلی کتاب هفت جلدی اسکندرنامه، و در کلاس پنجم ابتدایی کتاب کلیه و دمنه را خواند. انگار می‌دانست در آینده دیپلمات خواهد شد و رمز موفقیت در دیپلماسی آشنایی عمیق با تاریخ است. خود او در اهمیت مطالعات تاریخی برای حرفه سیاستمداری می‌گوید:

«هر کسی بخواهد سیاست را خوب بفهمد باید تاریخ بداند، اگر نداند، راه به جایی نمی‌برد.»

تحصیلات متوسطه را در مدارس بهرام، نادر افشار و جم (قلهک) به پایان رساند سال 1343 در کنکور سراسری موفق به کسب رتبه 49 کشوری شد و رشته پزشکی دانشگاه تهران را برای آغاز تحصیلات دانشگاهی انتخاب نمود. ولایتی از سال 1342 در مدرسه قائمیه و سپس در دبیرستان جهان آراء قلهک تا سال 1350به تدریس اشتغال داشت.

وی تخصص اطفال را در مرکز طبی کودکان دانشگاه تهران گذارند و در سال 1356 به مدت شش ماه دوره تخصصی عفونی اطفال را در آمریکا طی کرد و سپس به ایران بازگشت و تا پیروزی انقلاب به عنوان استاد رشته پزشکی به تدریس پرداخت.

دکتر ولایتی از نوجوانی، به دلیل علاقه‌مندی پدرش به سیاست، با اوضاع سیاسی موجود آشنا شد و به عمل‌ورزی سیاسی روی آورد. او در دبیرستان به مناسبت‌های مختلف، در اعتراض به سیاست‌های شاه هم مدرسه‌ای را به تعطیلی کلاس درس و تظاهرات فرا می‌خواند و در این راه، بارها به ساواک منطقه رفت و مورد بازجویی قرار گرفت به طوری که از 17 سالگی پرونده‌ای در ساواک تهران برای او ترتیب داده شد.

در سال 1341 یعنی هفده سال داشت که به عضویت جبهه ملی دوم درآمد. او خود در این باره گفته: «من برای فعالیت سیاسی، به دنبال بستری بودم، آن موقع تنها بستر سیاسی موجود جبهه ملی و نهضت آزادی بود. بعد از فوت مرحوم آیت‌الله بروجردی، در 16 سالگی به حضرت امام (ره) رجوع کردم. در 15 خرداد 1342 که دیدم جبهه ملی راهش را عوض کرد، از آن جدا شدم و بعد از آن، ارتباطم به روحانیت و فعالان مذهبی منحصر شد.»

در دانشگاه، به همراه مرحوم شهید لواسانی، شهید دکتر لبافی‌نژاد دکتر معتمدی، دکتر جزایری، دکتر خادمی و ... انجمن اسلامی پزشکان را که پس از دکتر شیبانی به حال تعلیق درآمده بود. احیاء کرد و با گروه‌های مختلف سیاسی و روحانیت پیرو امام (ره) تماس‌های منظم برقرار کرد.

دکتر ولایتی خود درباره فعالیت‌هایش می‌گوید: «هم جلسه می‌گذاشتم و هم تظاهرات راه می‌انداختم. خب تظاهرات راه انداختن بگیر و ببند داشت، باتوم خوردن داشت و ...»

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مدنی معاون وزارت بهداری بود. در دور اول مجلس به نمایندگی مردم تهران انتخاب شد و سپس به مدت 16 سال در دوره‌های ریاست جمهوری آیت‌الله خامنه‌ای و هاشمی رفسنجانی، به عنوان وزیر خارجه مشغول همکاری بوده  و از این حیث پرسابقه‌ترین وزیر جمهوری اسلامی به شمار می‌آید.

با آغاز عصر اصلاحات و ریاست جمهوری خاتمی راهی بیت رهبری شد و مشاور بین‌الملل ایشان گردید و هم اکنون در این سمت انجام وظیفه می‌کند. به غیر از آن در چند رشته دانشگاهی به تدریس مشغول است و در بعضی از شوراهای مهم کشوری همچون شورای عالی انقلاب فرهنگی، مجمع تشخیص مصلحت نظام و بنیاد دایره‌المعارف اسلامی شرکت داشته و عضو رسمی می‌باشد، او که دارای دکترای افتخاری از چند دانشگاه معتبر بین‌المللی است در تعدادی از انجمن‌های تخصصی و پژوهشی جهان نیز عضویت دارد.