چهل سالگی آسان در سنگاپور
دکتر شهیدی مؤدب
سیزدهمین اجلاس سران ده کشور آسیای جنوب شرقی، آسان، روز یکشنبه در سنگاپور آغاز به کار کرد. قرار است این نشست که در چهل سالگی آسان برگزار میشود پنج روز ادامه یابد و منشور آسان توسط سران آن امضاء شود.
اقدامات امنیتی بسیار شدید توسط پلیس سنگاپور از روز شنبه اتخاذ گردیده و بیش از 2500 نیروی پلیس که شماری از آنها از واحدهای زبده میباشند کمربندی به شعاع پانصد متر به گرد محل اقامت سران و وزرای خارجه کشیدهاند و دولت سنگاپور اعلام کرده که بشدت از ورودهای غیرضرور به منطقه اجلاس ممانعت خواهد کرد.
نشستهای سران آسان به صورت نوبهای و به ترتیب حروف الفبای ده کشور عضو یعنی برونئی، کامبوج، اندونزی، لائوس، مالزی، میانمار، تایلند، فیلیپین، سنگاپور و ویتنام برگزار میگردد.
اجلاس سران سال گذشته که قرار بود در میانمار برگزار شود با توجه به مشکلات حکومت نظامیان در رانگون محقق نشد و فیلیپین میزبانی را عهدهدار گردید.
علاوه بر ده کشور عضو اصلی که در اجلاس سران سالانه شرکت میکنند قرار است که نشستهای جانبی نیز با حضور اعضای اصلی و «طرفهای گفتمانی یا گفتگویی» نیز برگزار گردد. این کشورها که آسان با آنها یادداشت تفاهمهای چندی را امضاء کرده و یا در حال مذاکره است عبارتند از چین، کره جنوبی، ژاپن، استرالیا، زلاند جدید و هندوستان. همچنین آسان با ایالات متحده، اتحادیه اروپا و روسیه نیز دارای روابط گفتمانی است. دبیرکل آسان تا ابتدای سال آینده مسیحی از کشور سنگاپور انتخاب شده لیکن در شروع سال میلادی وزیر خارجه سابق تایلند عهدهدار دبیر کلی خواهد بود. کشورهای دیگری نیز به عنوان ناظر در گردهمایی سنگاپور شرکت میکنند. علاوه بر نشستهای جنبی اعضای اصلی آسان با هر کشور طرف گفتگو در نهایت جلسهای نیز از 16 کشور تشکیل میگردد که تماماً ممالک آسیایی میباشند.
در میان تشکلهای شناخته شده سیاسی اقتصادی قارهای، بین قارهای یا منطقهای جهان آسان تا به امروز از هویت سیاسی کمتری برخوردار بوده و به سبب همین بیهویتی، در اجلاس فیلیپین سال گذشته توافق شد که در نشست سنگاپور «منشور آسان» توسط اعضاء امضا شود تا این سازمان با همگرایی بیشتری که پیدا میکند هم بتواند در آسیا نقش بهتری را بازی کند و هم بتواند با شرکای خود تعامل بیشتری داشته باشد و در نهایت نیز قادر شود که به مقابله با چالشهای جدید بپردازد. لذا با امضای منشور آسان علاوه بر هویتی که این تشکل ده عضوی پیدا میکند آسان از بنیان حقوقی مستحکمتری نیز برخوردار میگردد.
آسان اگر چه با کشور بزرگ چین یادداشت تفاهمها و موافقتنامههای چندی را امضا کرده است لیکن پرهیز دارد که چین یا حتی روسیه را به عضویت در آورد زیرا، بنا به اظهار دبیرکل کنونی آسان، چنین اقدامی حساسیت آمریکاییها را بر میانگیزد و آسان بجای پرداختن به موضوع ده کشور عضو میبایست محلی برای تخاصمات و رقابتهای قدرتهای بزرگ گردد.
نخستوزیر سنگاپور در نطق افتتاحیه روز یکشنبه خود در اجلاس وزرای خارجه آسان ضمن تبریک چهل سالگی آسان نکات جالبی را مطرح کرد که نشانگر چشمانداز روشن سنگاپوریها برای آسان میباشد.
آقای «لی هسین لونگ» اظهار داشت که آسان باید همگراتر و منسجمتر گردد تا بتواند پا به پای اقتصادهای بزرگی نظیر چین و هند حرکت کند. آقای لی اضافه کرد که آسان در چهل سالگی خود دارد وارد مرحلهای میشود که در فاصله پنج سال از 2015 تا 2020 به «جامعه اقتصادی» جدیدی تبدیل خواهد شد و ادامه داد که ما از هم اکنون خطمشیها و دستور کار ورود به این مرحله را ترسیم کردهایم و این سندی است که میبایست توسط سران ممالک عضو امضاء شود. آقای نخستوزیر افزود که آسان میبایست با شرکای تجاری و سرمایهگذاری خود توافقات لازم را به عمل آورد و موافقتنامههای تجارت آزاد را امضاء کند. به گفته آقای «لی» هم اکنون این موافقتنامهها با چین و کره جنوبی به امضاء رسیده و مذاکره با ژاپنیها ادامه دارد و علاوه بر ژاپن با هند، استرالیا، زلاند جدید، روسیه، و اتحادیه اروپا نیز مذاکرات در حال انجام است که نهایتاً به امضاء موافقتنامه تجارت آزاد منجر خواهد گردید.
گرچه در سخنان نخستوزیر سنگاپور وعده بهبود تجارت، دسترسی به محصولات ارزان قیمت، بهتر شدن بازار کار و بهبود سرمایهگذاری در حوزه آسان داده شد با این حال یکی از مشکلات آسان عدم اجرای مصوبات متعدد آن است به گونهای که علیرغم تلاش سه دبیرکل حال و گذشته تنها سی درصد از مصوبات به اجرا در آمده است. یکی از دلائل عدم موفقیت در این خصوص ساختار ناهماهنگ و ناهمگن کشورهای عضو آن است. برای مثال کشور جزیرهای کوچکی مانند سنگاپور دارای اقتصادی بمراتب قویتر و توانمندتر از کشور اندونزی است که بیش از چهل برابر سنگاپور جمعیت و صدها بار از این جزیره ثروتمند بزرگتر است. یکی از تصمیمات گذشته آسان یکسانسازی در زمینههای مختلف است که عملاً چنین امری تحقق ناپذیر است.
موضوع دیگر در کشورهای آسان مشکل ساختار گمرکی و تجاری و بازرگانی است که به علت فساد اداری در اکثر کشورهای عضو آن مبادلات آسان را غیرممکن میکند.
به این سبب است که گر چه امضای «منشور گروهی» آسان به این تشکل چهل ساله هویت و قانونیت جدیدی خواهد داد نمیتوان انتظار داشت که آرزوهای مطرح شده در نطق افتتاحیه نخستوزیر سنگاپور به زودی جامه عمل بپوشد. با مشکلات جدیدی که کشورهای میانمار و تایلند دست به گریبان آنها میباشند از یکسو و چالشهای تازهای نظیر نفت گران و حفظ محیط زیست از سوی دیگر آسان را در موقعیتی قرار داده که امیدواری به موفقیتهای آینده آن را از تحقق به دور نگه میدارد. در کشور بزرگ اندونزی که دارای یکی از انبوهترین مناطق جنگلی جهان است در ده سال گذشته لااقل ده میلیون هکتار از 120 میلیون هکتار جنگلهای آن از بین رفته است. وقوع این فاجعه زیست محیطی فقط بخاطر آتشسوزیهای وسیع صورت نگرفته بلکه قاچاق چوب درختان نایاب گران قیمت به سوی چین و سنگاپور و دیگر کشورها موجب شده است که جنوب شرق آسیا با یک فاجعه تاریخی زیست محیطی مواجه شود.
در نشستهای سران آسان با یکدیگر و کشورهای طرف گفتمانی در سنگاپور مطالب گوناگونی مطرح و توافقات تازهای صورت خواهد گرفت و گر چه سنگاپوریها موضوع اجلاس سیزدهم را «تجارت و سرمایهگذاری» قلمداد کردهاند با این حال یکی از مسائل مهم در منطقه آسان بحث امنیت است که بیشتر از همه ذهن خود سنگاپوریها را مشغول کرده است.
درگیریهای مسلحانه در فیلیپین و تایلند و راهزنیهای دریایی در «تنگه مالاکا» انفجارات گاه و بیگاه در اندونزی و قاچاق انسان که به سوی استرالیا و زلاندنو از گذرگاه، اندونزی صورت میگیرد و مشکلات شدید تیمور شرقی که هنوز به عضویت آسان در نیامده است دلمشغولیهای زیادی برای سران آسان به همراه دارد که خلاصه کردن هدف سران آسان در تجارت و سرمایهگذاری را قدری اغراقآمیز میکند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
