روش «پوتینی» برای جانشین «پوتین»

علی کرمی

با استعفای میخائیل فرادکف، نخست‌وزیر روسیه و معرفی ویکتور زوبکف، رئیس اداره نظارت مالی این کشور از سوی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه برای جانشین فرادکف بیش از پیش مسیر برای جانشینی پوتین هموار گشته است.

ولادیمیر پوتین که 2 دوره پی‌درپی رئیس‌جمهور روسیه است، می‌بایست تا چند ماه آینده، مارس 2008، از مسند ریاست جمهوری خداحافظی کند. بر اساس قانون اساسی روسیه بیش از 2 بار یک فرد نمی‌تواند رئیس‌جمهور شود. بدین ترتیب تلاش‌ها برای ادامه راه پوتین و سیاست‌های وی از طریق جانشین پوتین می‌بایست به طور جدی ادامه یابد.

با استعفای فرادکف مسیر برای سپردن ریاست دولت روسیه به فردی مورد نظر پوتین همواره خواهد شد، روشی که خود ولادیمیر پوتین 8 سال پیش به ریاست جمهوری روسیه رسید.

ویکتور زوبکف 66 ساله برای رسیدن به نخست‌وزیری روسیه احتیاج به 226 رای از 450 رای نمایندگان مجلس دومای این کشور دارد. با حمایت 3 حزب از 4 حزب مهم روسیه از کاندیدای مورد نظر پوتین، از جمله حزب روسیه واحد، روسیه عادل و حزب لیبرال دموکرات (فقط مخالفت حزب کمونیست از نامزدی زوبکف) احتمالاً وی نخست‌وزیر جدید روسیه خواهد شد.

با نزدیک شدن پایان دوران قدرت ولادیمیر پوتین در کسوت ریاست جمهوری روسیه، دیدگاه‌های مختلفی برای جانشین وی در این کشور به وجود آمده است.

برخی معتقدند با تغییر قانون اساسی، پوتین برای بار سوم رئیس‌جمهور می‌شود ولی این دیدگاه از سوی پوتین رد شده است. برخی دیگر اذعان دارند با نخست‌وزیری ویکتور زوبکف، وی رئیس‌جمهور آینده روسیه خواهد شد.

با این وجود دیدگاه محتمل‌تر این می‌باشد که چون ولادیمیر پوتین که یکی از مقامات ارشد «ک‌گ‌ب» بوده و ید طولایی در عرضه امنیتی و سیاسی روسیه دارد، شخصی را برای جانشین خود معرفی خواهد کرد که سابقه پوتینی داشته باشد.

بدین ترتیب، سرگئی ایوانف، وزیر دفاع سابق روسیه و معاون اول نخست‌وزیر این کشور از شانس بالایی برای جانشینی پوتین برخوردار است. سرگئی ایوانف هم مثل پوتین از سابقه امنیتی و اطلاعاتی در سازمان اطلاعات و جاسوسی روسیه (ک‌گ‌ب) برخوردار و همچنین یکی از دوستان قدیمی ولادیمیر پوتین است.

بدین ترتیب سوابق کاری مشترک سرگئی ایوانف با رئیس‌جمهور فعلی روسیه و نگرش امنیتی و نظامی پوتین طی 8 سال صدارتش به سیاست داخلی و نظام بین‌المللی، جانشینی وزیر دفاع اسبق روسیه آن هم به خاطر داشتن فعالیت‌های دفاعی، نظامی و امنیتی به جای ولادیمیر پوتین پررنگ‌تر از شخصیت‌های مختلف و سیاسی در داخل روسیه می‌باشد.

به هر حال بعد از فروپاشی شوروی، انتخابات اصل کلیدی مبنای رسیدن افراد در روسیه به قدرت است و می‌بایست رئیس‌جمهور آینده این کشور از طریق معیارهای دموکراتیک مشخص شود اما همیشه یک اصل بنیادی در روسیه مهم است، یعنی امنیت.

لازمه این اصل بنیادی هم رسیدن شخصیت‌های امنیتی به راس هرم قدرت در کشورهای سابقا کمونیستی است. بدین ترتیب رسیدن سرگئی ایوانف، وزیر دفاع سابق روسیه از طریق مکانیزم «پوتینی»، شبه دموکراسی، به جای «پوتین» دور از انتظار نیست.