گروه سیاسی: جرجبوش رئیسجمهوری آمریکا یک بار در حالی از قصد خود مبنی بر حل دیپلماتیک مساله هستهیی ایران سخن گفت که همزمان یک مقام اسرائیلی خواستار برکناری محمد البرادعی دبیرکل آژانس انژری اتمی شد. در عین حال چین نیز از ایران خواست تا به نگرانیهای جهانیان درباره فعالیتهای هستهییاش توجه کند.
در شرایطی که کمتر از دو هفته دیگر گزارش البرادعی درباره همکاریهای اخیر تهران با آژانس منتشر میشود تا براساس نتایج آن، اعضای دائم شورای امنیت به همراه آلمان درباره نحوه برخورد با پرونده هستهیی کشورمان تصمیمگیری کنند، رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد: امیدوارم که بحران اتمی ایران به طریق مسالمتآمیز حل و فصل شود. وی که با کانال تلویزیونی آرتیال آلمان گفتوگو میکرد، با بیان اینکه روی پشتیبانی آلمان حساب میکند، افزود: کاملاً بر این باورم که ما میتوانیم بحران هستهیی ایران را از این طریق حل و فصل کنیم و من در این جهت کوشش خواهم کرد.
بوش همچنین به دیداری که اواخر هفته جاری با مرکل صدراعظم آلمان خواهد داشت اشاره کرد و گفت: این مساله، یک موضوع مهم در دیدار و گفتوگوی من با خانم مرکل خواهد بود. رئیسجمهور آمریکا در ادامه گفتوگوی خود با شبکه «آرتیال» آلمان مدعی شد: «امیدوارم بتوانیم ایران را زیر فشار قرار دهیم و برای ایرانیان روشن سازیم: نخست آنکه ما به ملت شما احترام قائلیم، دیگر آنکه به تاریخ شما ارج مینهیم.»
بوش گفت: «آنها بایستی برنامه غنیسازی اورانیوم خود را متوقف سازند و پس از آن است که امکان مذاکره و راههای پیشرفت به وجود میآید. البته این تصمیمی است که برعهده دولت ایران است.» رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیرش در خصوص احتمال «جنگ جهانی سوم» گفت، هشدار اخیر او درباره خطر جنگ جهانی سوم، «کاملاً جدی» بود. وی ادعا کرد: «من گفتم «هر که میخواهد از وقوع جنگ جهانی سوم جلوگیری کند»... من نگفتم «خواهان جنگ جهانی سوم هستم»... من این را گفتم برای اینکه ایران فعالیتهای خود را از دید مقامهای آژانس پنهان میکند، برای اینکه برنامههای اتمی خود را شفاف نمیکند و برای اینکه آنها گفتهاند میخواهند اسرائیل را نابود کنند. شما میدانید وقتی میخواهید یک جنگ جهانی دیگری به راه اندازید، فقط کافی است با یک بمب اتمی به اسرائیل حمله کنید. به همین دلیل است که گفتم اکنون زمان مذاکره فرا رسیده است. این نه یک پیشگویی بود و نه یک تمایل و آرزو.»
جرج بوش افزود: «اما اینکه آیا من اعتقاد دارم که ما میتوانیم این مساله را حل کنیم یا نه؟ پاسخ میدهم آری! آیا در این زمینه همه گزینهها باید روی میز باشند؟ در این خصوص نیز شما میتوانید مطمئن باشید که چنین خواهد بود.»
جرج بوش در پاسخ به این پرسش که آیا در مناقشه اتمی ایران نقطه معینی وجود دارد که نیاز به عملیات نظامی باشد، گفت: «من تاکنون دو بار سربازان آمریکایی را به «درون آتش» فرستادهام و این تجربه خوشایندی نیست برای اینکه پیامدهایش برای من روشن است. از این رو خود را موظف میدانم به مردم آمریکا بگویم من تلاش کردم این مساله را از راه دیپلماسی حلوفصل کنیم و قصد من نیز دقیقاً همین است. من معتقدم ما موفق به این کار میشویم هر آینه اگر جهان با یک صدا در این خصوص سخن بگوید.» از سوی دیگر خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از آنگلا مرکل گفت که او نیز هنگام ملاقات با بوش از وی خواهد خواست از کوششهای جامعه بینالمللی برای حل مساله هستهیی ایران از راه مذاکره حمایت کند.
صدراعظم آلمان که در برلین و در مراسم دریافت جایزه لیوبیک مرکز یهودیان آلمان صحبت میکرد، افزود: ما به همراه دیگر کشورها، خواهان یک راهحل دیپلماتیک هستیم و به عنوان بخشی از این سیاست، آلمان آماده است اگر ایران از موضع خود عقبنشینی نکند، از تحریمهای گسترده شدید و بیشتر علیه این کشور حمایت کند. در عین حال در شرایطی که بنابر گفته یک منبع آگاه البرادعی گزارش خود را درباره فعالیتهای، هستهیی ایران تا یک هفته دیگر منتشر میکند، وزیر ترابری و معاون نخستوزیر اسرائیل خواستار آن شد که محمد البرادعی دبیرکل آژانس از سمت خود برکنار شود. دلیلی را که شائول موفاز در اینباره مطرح کرد نادیده گرفتن خطرات برنامه هستهیی ایران از سوی البرادعی بود. وی که برای دیدار و گفتوگو با مقامات کاخ سفید در آمریکا به سر میبرد، افزود: سیاستهایی که او دنبال میکند صلح جهانی را به مخاطره انداخته است.
به گزارش بیبیسی این مقام ارشد دولت اسرائیل محمد البرادعی را به داشتن «رویکردی غیرمسئولانه» در مورد برنامههای اتمی ایران متهم کرد و گفت که به همین دلیل، آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید او را استیضاح کند.
شائول موفاز که زاده ایران است و پیش از این در سمتهای مهم دولتی و نظامی از جمله ریاست ستاد ارتش اسرائیل خدمت کرده، مسئولیت تماسهای استراتژیک بین اسرائیل و ایالات متحده را در دولت کنونی اسرائیل برعهده دارد.
سخنان موفاز در واکنش به اظهارات اخیر دبیرکل آژانس در مصاحبهیی با روزنامه فرانسوی لوموند اظهار میشود که طی آن البرادعی گفت که برنامه هستهیی ایران خطری فوری را متوجه جهانیان نمیکند زیرا این کشور برای تولید بمب اتمی به سه تا هشت سال دیگر وقت نیاز دارد.
البرادعی دستیابی ایران به بمب اتمی در آینده نزدیک را مردود دانسته است. معاون نخستوزیر اسرائیل گفت که محمد البرادعی ادعا میکند که دلیلی در مورد خطرناک بودن برنامه هستهیی ایران در دست ندارد در حالی که گزارش گردآوری شده توسط چندین کشور در دسترس اوست و وظیفه آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم دقیقاً رسیدگی به چنین گزارشهایی است. با این حال موفاز تایید کرد که ایران در آستانه دستیابی به بمب اتمی نیست و افزود که روند تکمیل زیرساختهای لازم برای غنیسازی اورانیوم در ایران کندتر از آن است که دولت ایران ادعا میکند.
همچنین روزنامه اورشلیم پست نیز به نقل از موفاز نوشت: برنامه هستهیی ایران همچون یک قطار سریعالسیر به پیش میرود در حالی که تلاشهای دیپلماتیک برای متوقف کردن ایران بسیار اندک است. اگر ما نتوانیم قطار ایران را از خط خارج کنیم در آستانه یک عصر هستهیی قرار خواهیم گرفت که منطقه را به طور کامل تغییر خواهد داد. در عین حال، آهارون آبراموویچ مدیرکل وزارت خارجه اسرائیل نیز در سخنرانی خود در همایشی اعلام کرد که آژانس بهانهیی را در اختیار کشورهایی قرار داده است که ترجیح میدهند به تلاشهای جامعه بینالمللی برای جلوگیری از دستیابی به تسلیحات هستهیی نپیوندند.
با این وجود مقامات ارشد آژانس، ادعای این مقامهای رژیم صهیونیستی را در زمینه برنامه هستهیی ایران رد کردند. به گزارش ایسنا به نقل از روزنامه اورشلیم پست برخی مقامات عالیرتبه آژانس گفتند: ما حدود سی سال است که بدون تبعیض و در کمال وفاداری به جامعه بینالمللی خدمت میکنیم.
دیدار سعیدی و هاینونن در وین
خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع دیپلماتیک گزارش داد که ایران و آژانس پنجشنبه گذشته و در آستانه انتشار گزارش آژانس، گفتوگوهای بیشتری درباره حل تردیدها و ابهامات در زمینه فعالیتهای هستهیی ایران داشتند.
به گزارش ایسنا محمد سعیدی معاون سازمان انرژی اتمی و اولی هاینونن معاون ارشد البرادعی در وین برای انجام این مذاکرات با یکدیگر دیدار کردند. در همینباره یک دیپلمات گفت: آنها پس از دیدار از اظهارنظر خودداری کردند. با این حال، این جلسه بخشی از روند مربوط به طرح اقدام است.
طرح اقدام توافقی میان ایران و آژانس بود که بنابر آن تهران متعهد شد به تمام ابهامات آژانس در خصوص فعالیتهای هستهییاش پاسخ دهد. به همین منظور نشستهای متعددی میان مسئولان ایران و آژانس برگزار شد. مسائل مربوط به سانتریفوژهای P1 و P2 مهمترین بخش از مذاکرات دو طرف بود. برخی منابع خبری اعلام کردهاند دوشنبه هفته جاری، البرادعی به طور غیررسمی گزارش خود را از نتایج جلسات بین اعضای شورای حکام منتشر خواهد کرد.