دور تازۀ مذاکرات هیات آژانس بینالمللی انرژی اتمی با هیات مذاکرهکنندگان ایرانی در راستای پاسخگویی تهران به سوالات باقیماندۀ آژانس از عصر دیروز آغاز شد و امروز نیز این دوره از مذاکرات ادامه خواهد یافت.
در حالی اولین روز از دومین دور مذاکرات تهران ـ آژانس برای حلوفصل دومین موضوع مورد سوال آژانس بینالمللی انرژی اتمی یعنی آلودگی سانتریفیوژهای P1 و P2 در راستای مدالیته مورد توافق طرفین برگزار شد که نخستوزیر بریتانیا هیچ گزینهای را برای توقف فعالیتهای هستهای ایران رد نکرد و رییسجمهوری فرانسه بار دیگر بر تحریمها علیه ایران تاکید کرد.
هیات آژانس بینالمللی انرژی اتمی که بامداد دیروز وارد تهران شد در گفتوگو با طرف ایرانی به تکمیل اطلاعات آژانس در خصوص آلودگی سانتریفیوژهای P1 و P2 در ایران خواهد پرداخت.
هیات مذاکرهکنندۀ آژانس را در دور دوم «اولی هاینونن»، معاون مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در امور پادمانها سرپرستی میکند.
در مقابل سرپرستی هیات مذاکرهکنندۀ تهران را جواد وعیدی، معاون امنیتی بینالمللی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران بر عهده دارد و علیاصغر سلطانیه، نمایندۀ دایم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، محمد سعیدی، معاون سازمان انرژی اتمی و برخی نمایندگان وزارت امور خارجه وی را همراهی میکنند هاینونن و وعیدی در حالی بار دیگر رو در روی یکدیگر قرار گرفتند تا دربارۀ یکی از مهمترین سوالات آژانس با هم گفتوگو کنند که بیش از این برای تدوین مدالیته یا چارچوب نحوۀ پاسخگویی تهران به سوالات باقیمانده با یکدیگر مذاکره داشتند.
پس از آن مذاکرات مقرر شده بود که تنها کارشناسان دو طرف گامهای پیاپی را برای رفع ابهامات آژانس از فعالیتهای هستهای ایران بردارند.
در اولین گام اجرای مدالیته، کارشناسان تهران و آژانس زودتر از زمانبندی مشخص شده موضوعات مربوط به «پلوتونیوم بازفرآوری» را حلوفصل کردند.
در ادامۀ مدالیته دومین و مهمترین سوال آژانس از فعالیتهای هستهای ایران از سوی کارشناسان فنی و حقوقی دو طرف مورد بررسی قرار گرفت.
دور اول مذاکرات تهران و آژانس بر سر موضوع آلودگی سانتریفیوژهای P1 و P2 در روزهای 24 و 25 سپتامبر (دوم و سوم مهرماه) در تهران پشت درهای بسته برگزار شد.
با این حال پس از آنکه کارشناسان نتوانستند نتایج رو به جلویی از دور اول مذاکرات به دست بیاورند هاینونن و وعیدی بار دیگر به میدان مذاکرات هستهای بازگشتند تا بزرگترین و مورد اتهامی غرب به ایران را طی سه سال گذشته حلوفصل کنند.
دور دوم مذاکرات که از عصر دیروز در دبیرخانۀ شورای عالی امنیت ملی ایران آغاز شد به گفتۀ علیاصغر سلطانیه نمایندۀ ایران در آژانس دو الی سه روز به طول خواهد انجامید.
این مذاکرات در حالی برگزار میشود که با وجود گامهای بلند تهران در شفاف کردن فعالیت هستهای خود که برخی کشورهای غربی همچنان با بیاعتمادی نظارهگر توافقات و مذاکرات اخیر تهران ـ آژانس هستند.
در همین حال نخستوزیر بریتانیا در گفتوگوی مطبوعاتی خود هیچ گزینهای، برای توقف فعالیتهای هستهای ایران را رد نکرد.
گوردون براون، در پاسخ به این سوال که «آیا حاضر است پیوستن به حملۀ نظامی احتمالی علیه ایران از سوی آمریکا را رد کند یا نه؟»، گفت: «ما معتقدیم این مساله میتواند از طریق ابراز دیپلماتیک، قطعنامههایی که در سازمان ملل تصویب شده است و در صورت لزوم از طریق تحریمها حل شود.»
وی در عین حال هیچ گزینهای برای مقابله با آنچه تلاش برای دستیابی ایران به سلاح هستهای خوانده شد را منتفی ندانست.
براون در حالی که چنین موضعگیری را داشت که چندی پش جورج بوش رییسجمهوری آمریکا همپیمان استراتژیک بریتانیا هرگونه قصد و تلاش واشنگتن را در کوتاهمدت برای حملۀ نظامی به ایران رد کرده بود.
در هفتههای اخیر پس از آن که تلاش برخی کشورهای غربی تحت هدایت آمریکا، فرانسه و بریتانیا برای توقف فعالیتهای هستهای ایران با وجود صدور قطعنامههای بینالمللی بینتیجۀ ماند، گمانهزنیها دربارۀ شایعۀ حملۀ نظامی آمریکا به ایران بار دیگر بالا گرفته است.
کشورهای غربی که نسبت به حسننیت تهران بیاعتماد هستند مدعیاند که در صورت ادامۀ غنیسازی اورانیوم، ایران قادر خواهد بود در آیندۀ نزدیک به سلاح هستهای دست پیدا کند.
در مقابل تهران هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرده و تاکید میکند که فعالیتهای هستهای را صرفا برای مصارف صلحآمیز آن دنبال میکند.
در همین راستا تهران برای آنکه حسننیت خود را اثبات کند حاضر شده است برای رفع ابهامات از فعالیت هستهایاش به سوالات باقیمانده آژانس پاسخ دهد.
با وجود ابتکار تهران در پاسخگویی به سوالات باقیماندۀ آژانس، بیاعتنا به آن، تنها شرط حصول توافق برای حلوفصل مناقشۀ پروندۀ هستهای ایران را توقف غنیسازی اورانیوم از سوی تهران میداند.
از اینرو به دلیل آنچه تلاش تهران برای «وقتکشی» عنوان شده است در هفتههای اخیر اعمال تحریمهای شدیدتر نیز مورد بحث قرار گرفته است. گو اینکه گزینههای موجود به دلیل آنکه اجماع قاطعی پیرامون آن شکل نگرفت به طور موقت از دستور کار خارج شده. با این حال فرانسه که در حال حاضر پیشتازی جریان اعمال تحریم علیه ایران را بر عهده گرفته است همچنان بر طبل تحریم میکوبد.
نیکلاس سارکوزی روز گذشته پیش از سفر به روسیه گفت: «کشورش در برابر لزوم اعمال تحریمهای بیشتر علیه ایران کوتاه نمیآید.»
رییسجمهوری فرانسه در گفتوگو با روزنامۀ روسی «راسیسکا یاگازتا» گفت: «بین تسلیم شدن (در برابر اهداف هستهای ایران) و جنگ که این دو لغت در لغتنامۀ من جایی ندارند، یک جملۀ مسوولانه وجود دارد؛ تشدید تحریمها با هدف سر عقل آوردن ایران.»
وی افزود: «هیچکس نباید در جدیت و عزم فرانسه دربارۀ این مساله تردید کند.» رییسجمهوری فرانسه اظهار کرد: «ما دربارۀ حفظ امنیت جمعیمان از خطر تولید تسلیحات هستهای صحبت میکنیم. من دربارۀ مسالهای با این اهمیت کوتاه نمیآیم.» با این حال به نوشتۀ هرالدتریبیون روزنامۀ آمریکایی، برخی همسایگان فرانسه و همچنین شرکتهای خود این کشور به پاریس دربارۀ اعمال تحریمهای سختتر اروپا علیه تهران هشدار میدهند.
روزنامۀ هرالدتریبیون در تحلیلی در اینباره نوشت: «در حالی که نیکولاس سارکوزی، رییسجمهوری فرانسه تمایل دارد تا در جلوگیری از ایران برای رسیدن به بمب هستهای نقش رهبری را ایفا کند، اما برخی همسایگان فرانسه و بسیاری از شرکتهای این کشور نسبت به ابتکار عمل وی در اعمال تحریمهای سختتر اروپا علیه تهران در خارج از چارچوب سازمان ملل تردید دارند.»
کاترین بنهلد، نویسندۀ این تحلیل خاطرنشان میکند: «سارکوزی روز سهشنبه برای دیدار با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه عازم مسکو میشود و فرانسه پیشنهادهای تحریم خود را دوشنبۀ هفتۀ آینده به همتایان خود در اتحادیۀ اروپا ارایه خواهد داد، اما همسایگان آن کشور و تجار فرانسوی هشدار میدهند که شرکتهای آسیایی و به ویژه شرکتهای چینی به راحتی وارد خواهند شد و از این فرصت استفاده خواهند کرد و این مساله هرچه بیشتر به تجار اروپایی و نه ایران آسیب وارد خواهد کرد.»
در ادامۀ این مطلب آمده است: «آنها همچنین میگویند که چشمپوشی از سرمایهگذاری زودهنگام در ذخایر گازی ایران ـ دومین کشور از نظر این ذخایر در جهان ـ میتواند امنیت انرژی اروپا را از طریق افزایش وابستگی به روسیه به خطر بیندازد. کشورهایی که در این زمینه تردید دارند کشورهایی هستند که روابط قدیمی با تهران دارند و عبارتند از ایتالیا، آلمان و اتریش و شرکتهای فرانسوی که هماکنون و در آینده برنامههایی برای سرمایهگذاری در ایران دارند از جمله توتال و رنو.»