توطئه شکست‌خورده

نبیل نواب 46 ساله با نگرانی از وضعیت کاری‌اش می‌گوید. او عمیقا نگران اوضاع شرکت‌اش، کارکنانش و مادر 83 ساله‌اش است که در سال 1951 شرکت او را که امروز یونیپال 2000 نام دارد، بنیان نهاد. نواب و برادارنش 800 کارگر دوزنده در اختیار دارند و طرف قرارداد شرکتهای اسرائیلی هستند. آنان به سفارش شرکتهای اسرائلیی و منطبق با خواسته آنان پوشاک تهیه می‌کنند یا بهتر است گفته شود تهیه می‌کردند تا این‌که حماس بر غزه غالب شد و اسرائیلی‌ها گذرگاه کارنا، ‌که معبر اصلی انتقال کالا بین سرزمین‌های اشغالی و غزه بود را مسدود کردند.

نواب می‌گوید: شبها خوابم نمی‌برد. دیگر نمی‌توانم این طوری ادامه دهم. بیش از 145 هزار تکه لباس به ارزش نزدیک به 25 میلیون دلار روی دستم مانده که قادر به تحویل‌شان نیستم. او در حالی که یادآوری می‌کند محصولات شرکت او فصلی هستند و هزاران لباس تابستانی در حالی که تابستان رو به پایان است روی دستش باقی مانده با مشت روی میز قهوه‌خانه می‌کوبد و می‌افزاید: با ادامه این وضع ما ورشکسته می‌شویم.

یونیپال 2000 با توجه به توقف روند تولید به جز 20 تن همه کارگرانش را مرخص کرده و فعلا در حال تولید تی‌شرت برای عرضه در بازار داخلی است. نواب به این کارگران ماهانه 95 دلار می‌پردازد که یک‌چهارم دستمزد واقعی آنهاست. این مبلغ فقط برای سیر نگاهداشتن خانواده کارگران کفایت می‌کند.

نواب و برادرانش برای آن‌که مانع از افزایش زیاندهی شوند هر روز طی 2 مرحله با حمل چمدان‌های 50 کیلویی مملو از لباس به فراسوی گذرگاه کارنا، محموله را تحویل شرکای تجاری خود در سرزمین‌های اشغالی می‌دهند. آنان به عنوان بازرگانان معتمد برای تردد به فراسوی مرز مجوزهای ویژه دارند اما این مجوزها به آنان اجازه ارسال محمولات بزرگ را نمی‌دهد.

نواب می‌گوید: قبلا زندگی راحتی داشتیم اما حالا باید مثل باربرها چمدان‌های سنگینی را به آنسوی مرز ببریم. او  طی هفته‌های اخیر در تلاش بوده شرکای اسرائیلی خود را که به فکر عقد قرارداد با شرکتهای مصری یا اردنی افتاده‌اند، ‌متقاعد کند هنوز هم‌جا برای همکاری دو جانبه وجود دارد.

این دقیقا همان هدفی است که زمامداران اسرائیل از اعمال قوانین سختگیرانه علیه ساکنان غزه دنبال می‌کنند. نواب در حالی که دستهایش را که به خاطر وزن چمدان‌ها پینه بسته‌اند، نشان می‌دهد از دشواری‌های حمل چمدان‌ها در هوای شرجی غزه و زیر آفتاب سوزان می‌گوید. با شکست نیروهای فتح در برابر رزمندگان حماس در غزه طی ماه ژوئن اسرائیلی‌ها اقدام به مسدود کردن دو گذرگاه رفح و کارنا کردند و بعید به نظر می‌رسد مادامی که غزه تحت کنترل حماس باشد اسرائیلی‌ها به گشایش دوباره این گذرگاه‌ها رضایت دهند.

حماس برای آن‌که با گشایش دو گذرگاه وضعیت معیشتی مردم غزه ارتقا می‌یابد با به خدمت گرفتن شرکتهای خارجی از جمله شرکتهای ترک برای مدیریت طرف فلسطینی این دو گذرگاه موافقت کرده اما به ظاهر مخالفت دولت فتح با گشایش این دو گذرگاه برای افزایش فشارها به حماس از جمله علل مخالفت اسرائیلی‌ها با بازگشایی این دو گذرگاه است.

اولین قربانی اجرای این سیاست شرکتهای خصوصی فعال در نوار غزه بوده‌اند که از تامین قطعات یدکی ماشین‌آلات خود و صدور محصولاتشان به فراسوی مرزهای غزه محروم شده‌اند. براساس اظهارات فیصل شوا، رئیس اتحادیه تجار فلسطینی از ماه ژوئن تاکنون 70 هزار نفر از کسانی که در بخش خصوصی مشغول به کار بودند بیکار شده‌اند، 85 درصد واحدهای صنعتی و تولیدی تعطیل شده‌اند و مابقی با 20 درصد ظرفیت خود کار می‌کنند و توقف روند صدور محصولات کشاورزی به سرزمین‌های مجاور تاکنون 16 میلیون دلار زیان برای زارعان به بار آورده است.

شوا می‌گوید: فتح حقوق و دستمزد کارمندان دولت خودگردان را می‌پردازد تا در خانه بمانند و برای حماس کار نکنند. حماس نیز به هر شکل حقوق نیروهای وابسته به خود را پرداخت می‌کند اما کارگران بیکار شده بخش خصوصی از هیچکس چیزی دریافت نمی‌کنند. با ادامه شرایط بیماری اوضاع در غزه به سوی بحرانی شدن می‌رود.

پیش از آن که انتفاضه دوم در سپتامبر سال 2000 میلادی شروع شود نواب 1200 کارگر داشت. با پیروزی حماس در انتخابات پارلمانی ژانویه 2006 کارشکنی‌های طرف اسرائیلی‌ و فتح آغاز شد. وجود کارگرانی متبحر در قیاس با کرانه باختری و مصر موجب شده بود غزه به بهشت سرمایه‌گذاران تبدیل شود.

محمد بایر، سرکارگری 31 ساله یکی از معدود کارگران نواب است که کماکان شغل خود را حفظ کرده است. او متاهل است و 4 فرزند دارد. تا قبل از فتح غزه توسط حماس او ماهانه نزدیک به 735 دلار حقوق دریافت می‌کرد که دو برابر میانگین حقوق و در غزه بود اما اکنون تنها 95 دلار عایدی دارد.

مخالفان حماس امید داشتند با تداوم فشارهای اقتصادی و سیاسی مردم علیه حماس سر به شورش بردارند اما هیچ نشانی از تحقق این رویا به چشم نمی‌خورد. با این حال مشکلات مردم غزه واقعیتی است که نمی‌توان کتمان‌اش کرد و اسرائیلی‌ها و فتح به یک اندازه در شکل‌گیری آنها سهیم هستند.