این روزها مراکز اقتصادی و محافل مالی جهان اخبار بدی از اقتصاد رو به افول آمریکا اعلام میکنند.
پایین آمدن ارزش سهام، کاهش وابستگی رشد اقتصادی جهان به آمریکا، سقوط ارزش دلار و... از جمله آنهاست.
در پی کاهش ارزش دلار در قبال سایر ارزها که برخی از کشورها از جمله ایران، معاملات با یورو را جایگزین دلار کردهاند، بسیاری از کشورها همچنین اوپک تصمیم به تغییر سبد ارزی از دلار به ارزهای دیگر گرفتهاند. همچنین اقتصاد چین در حال پشت سر گذاشتن اقتصاد آمریکا و اروپاست.
به سوی بحران
برخی سیاستهای اقتصادی آمریکا طی چند ماهه اخیر باعث شده، افت بازارهای مالی در این کشور تبدیل به بحران شود.
به گزارش خبرنگار کیهان یکی از این سیاستهای نادرست، ناتوانی موسسات رهنی آمریکا در انجام تعهدات خود بود.
به گزارش رسانهها بازار مسکن آمریکا که با استقبال وامهای رهنی مواجه شده بود به ناگاه با افزایش نرخ بهره از دو جهت با محدودیت روبرو نشد.
اول اینکه استقبال از وامهای رهنی با افزایش نرخ بهره کاهش یافت و دیگر اینکه کسانی که بیشتر وام گرفته بودند در پرداخت آن دچار بحران شدند.
بنابر اخبار رسمی رسانههای آمریکا این اتفاق و تصمیم توسط بانک فدرال آمریکا، بازار مسکن را بحرانزده کرد.
یک گزارش رسمی در این رابطه حاکی از آن است که پس از این معضل برخی از موسسات بزرگ از ادامه فعالیت اعلام ناتوانی کرده و به این ترتیب به ایجاد تنش در بازارهای مالی دامن زدند. و بانکهای اروپایی که در بخش مسکن آمریکا سرمایهگذاری کرده بودند با کمبود نقدینگی مواجه شده که این موج به خاور دور و استرالیا نیز کشیده شد.
آنچه که در اخبار آمده بود حاکی از آن بود که آمریکا برای مقابله با این بحران اقدام به تزریق پول به بازار کرد که اما این سیاست نیز اثرگذار نبود. در همان زمان رسانهها نوشتند:
به عنوان درمان بانک مرکزی آمریکا اقدام به تزریق پول به بازار کرده است اما این اقدام آتش فروزان سقوط بازارها را سرد نکرده است.
ریسک اقتصادی آمریکا نیز از رتبه 24 در نیمه دوم سال گذشته میلادی به رتبه 26 در نیمه اول سال جاری میلادی تنزل کرده است.
نگرانیهای بینالمللی در مورد آمریکا
سقوط بهای سهام در اکثر بازارهای بورس جهان از اواخر هفته گذشته و در واکنش نسبت به گزارشهای حاکی از بروز دشواری در مورد فعالیت موسسات اعطای وام درجه دو مسکن در آمریکا آغاز شد.
به گزارش بیبیسی فعالیت اصلی این موسسات شامل اعطای وام مسکن با نرخی بالاتر از معمول به کسانی است که وامگیرندگان با ریسک بیشتر محسوب میشوند و در نتیجه، به وامهای معمولی مسکن دسترسی ندارند.
برخی از کارشناسان از «به خطر افتادن» حدود 300 میلیارد دلار وام مسکن سخن گفتهاند اما فقدان اطلاعات دقیق در مورد ابعاد این بحران به نوبه خود باعث اضطراب سرمایهگذاران شده است.
با توجه به بزرگی اقتصاد آمریکا و وابستگی اقتصاد جهانی به آن، سهامداران در کشورهای مختلف بیم آن دارند که کاهش رشد اقتصادی ایالات متحده باعث رکود اقتصادی در جهان شود.
اقدام بانکهای مرکزی کشورهای مختلف در تزریق نقدینگی به نظام بانکی به نشانه عزم آنها در جلوگیری از کمبود منابع اعتباری و ابراز اطمینان مقامات آمریکایی در مورد استحکام اقتصادی این کشور نیز نتوانسته است اعتماد سهامداران را جلب کند.
به خصوص اینکه موسسه مالی مریل لینچ در آمریکا به مشتریان خود توصیه کرد که سهام یکی از شرکتهای فعال در زمینه اعطای وام مسکن را به فروش برسانند.
همزمان، گزارش مالی فروشگاه زنجیرهای میسیز در آمریکا نیز انتشار یافت که در آن کاهش قابل توجه سود شرکت در چهار ماهه گذشته به «شرایط نامساعد بازار» نسبت داده شده است.
برای سهامداران، چنین گزارشهایی میتواند به معنی تضعیف قدرت خرید مصرفکننده آمریکایی و در نتیجه، کاهش تقاضا در بازار این کشور برای انواع کالاهای تولید داخل یا وارداتی باشد.
اقتصاد آمریکا در خطر
وزیر انرژی آمریکا تأکید کرد: افزایش قیمت نفت اقتصاد آمریکا را در منطقه خطر قرار داده است.
به گزارش خبرگزاری فارس، پایگاه اینترنتی «داو جونز» ضمن اعلام این مطلب به نقل از ساموئل بودمن افزود: کشورهای تولیدکننده نفت باید میزان تولید خود را افزایش دهند تا فشار بر بازارهای مالی آمریکا و سایر کشورهای صنعتی کاهش یابد.
وی در ادامه تصریح کرد: تقاضای پالایشگاههای آمریکا طی ماههای اخیر به شدت افزایش داشته است و اگر کشورهای اوپک و غیراوپک میزان نفت خام خود را افزایش ندهند، قیمت جهانی به شدت افزایش خواهد یافت و فشار بیشتری را بر اقتصاد آمریکا وارد خواهد کرد.
بازار مسکن، بحران جدید اقتصادی آمریکا
فروش خانههای نوساز در آمریکا در ماه اوت به پایینترین حد خود در هفت سال گذشته رسید. مشکلات اعتباری و رکود در بازار خرید و فروش مسکن دست به دست هم داده تا اقتصاد آمریکا را در حال بحران تازهای فرو ببرد.
وزارت بازرگانی آمریکا در اینباره اعلام کرد: فروش مسکنهای تازهساز 3/8 درصد در ماه اوت کاهش داشته و به 795 هزار واحد در سال رسیده است.
کاهش فروش در قیمت هم اثر گذاشته و متوسط بهای مسکن در ماه اوت 5/7 درصد در مقایسه با سال قبل کاهش یافته که این رقم در 47 سال گذشته بیسابقه بوده است.
مناطق جنوبی و غربی آمریکا شاهد بیشترین کاهش میزان فروش بودهاند.
نگرانی عمده برای اقتصاد آمریکا کاهش خرید مصرفکننده و کاهش سرمایهگذاری مردم است. خرید مصرفکننده دوسوم اقتصاد آمریکا را تشکیل میدهند.
آلن گرین اسپن رئیس سابق بانک مرکزی آمریکا هفته گذشته گفت که احتمال رکود اقتصادی بیش از 33 درصد است ولی هنوز به 50 درصد نرسیده است.
برخی از تحلیلگران معتقدند که تا سال آینده وضعیت بازار مسکن در آمریکا نه تنها بهبود نخواهد داشت بلکه بدتر هم خواهد شد.
تأثیر منفی اقتصاد آمریکا بر جهان
«نوشی هیکوفوکویی» رئیس بانک مرکزی ژاپن گفت: اقتصاد جهانی به دلیل مشکل بلاتکلیفی وام مسکن آمریکا، تحت تأثیر قرار گرفته است.
به گزارش تلویزیون سراسری ژاپن (ان.اچ.کی) فوکویی در نشست مدیران شعبات بانک مرکزی ژاپن افزود: بازارهای مالی آمریکا و اروپا هماینک در حال بیثباتی بسر میبرند.
به گزارش ایرنا به نقل از «ان .اچ.کی» فوکویی اضافه کرد: وی روند گرایشات در بازارهای جهانی را زیر نظر قرار خواهد داد.
انفجار اقتصاد متورم
مشاور رئیس سابق دولت فدرال، در کتاب خاطراتش، جنگافروزیهای بوش را در کنار عدم توجه به اقتصاد ملی آمریکا سبب اقتصاد متورم آمریکا در آینده نزدیک میداند.
به گزارش «شبکه خبر دانشجو» والت استریت ژورنال با چاپ قسمتهایی از کتاب «عصر هرج و مرج» اثر آلان گرین اسپان چاپ پنگوئن، رها کردن سیاستهای اقتصادمحور را نتیجه سطحینگری و کمخردی جمهوریخواهان کنگره آمریکا و خود جورج بوش برشمرد.
وال استریت، با اشاره به اینکه گرین اسپان به عنوان مشاور دولت فورانل، آمدن و رفت شش دولت و شش رئیسجمهور را تجربه کرده است، از قول او میافزاید: دولت بوش هزینهها را افزایش داد و بالا رفتن هزینهها در کنار کاهش میزان علاقه عمومی اعتبار دولت را نزد مردم کاهش داده است.
این روزنامه چاپ نیویورک از قول این جمهوریخواه سابق بازنشسته چنین ادامه میدهد: دولت بوش با یک تورم فرسایشی روبروست و این مساله در آینده نزدیک به افزایش قیمتها، دستمزدها و بیکاری شدید خواهد انجامید که انفجار اقتصاد مریض آمریکا را در پی خواهد داشت.
وال استریت ژورنال، به نقل از این مشاور اقتصادی، فروپاشی شوروی را ناشی از برنامهریزیهای سطحی دولت آن میداند و به دولت بوش هشدار میدهد از برنامهریزی برای بدست آوردن موفقیتهای کوتاهمدت بپرهیزد و منافع درازمدت دولت آمریکا را در نظر بگیرد.
وال استریت ژورنال با اشاره به اینکه گرین اسپان هماکنون به عنوان مشاور نخستوزیر دولت انگلستان کار خویش را ادامه میدهند، میافزاید: چین و هند در کنار روسیه قدرتهای اقتصادی جدیدی شدهاند؛ تنها راه باقی ماندن آمریکا در عرصه قدرت، توقف جنگافروزی و سیاسیکاری، توجه به افکار عمومی مردم جهان و حل مشکلات اقتصادی داخلی است.
ضعف ساختار آمریکا
وزیر دارایی کانادا تاکید کرد، کاهش مداوم ارزش دلار در برابر ارزهای بینالمللی نشانگر ضعف ساختارهای اقتصادی آمریکا است.
جیم فلاهرتی در مصاحبه با نشریه فایننشال پست افزود: ادامه رکود در بخش مسکن و کاهش تقاضای خودرو، اقتصاد آمریکا را با بحران جدی روبرو کرده است و این مساله تاثیر منفی زیادی بر رشد اقتصادی کانادا نیز خواهد داشت.
وی تصریح کرد: بسیاری از صنایع کانادا نیازهای بخش مسکن آمریکا را تامین میکنند.
رکود در بخش مسکن آمریکا بسیاری از صنایع کانادا را با مشکلات و چالشهای زیادی روبرو کرده است.
عدم اعتماد مردم
نتایج یک نظرسنجی در آمریکا نشان داد اعتماد مردم این کشور به اقتصاد آمریکا کاهش یافته است.
به گزارش واحد مرکزی خبر به نقل از شبکه تلویزیونی «سی.ان.ان»، نیاز به کاهش نیم درصدی نرخ بهره بانکی توسط بانک مرکزی آمریکا در پایین آمدن اعتماد مردم این کشور به اقتصاد آمریکا منعکس شده است.
براساس این گزارش، نتایج آخرین نظرسنجی انجام شده توسط شرکت مطالعات افکار عمومی سی.ان.ان شمار آمریکاییهایی که هماکنون معتقدند وضعیت اقتصادی آمریکا خوب است، نسبت به ماه ژانویه با 9 درصد کاهش از 63 درصد به 54 درصد رسیده است که البته هنوز اکثریت مردم آمریکا را شامل میشود.
اثرات هزینههای اشغال عراق بر اقتصاد آمریکا
هزینههای سرسامآور اشغال پنج ساله عراق، رفتهرفته اثراتش را بر اقتصاد آمریکا نمایانتر میکند، بهگونهای که اکنون عمده آمریکاییها دیگر حتی قادر نیستند اقساط ماهیانه وامهای مسکن خود را پرداخت کنند و حراج هزاران خانه توسط بانکها، باعث شده تا قیمت مسکن در آمریکا به پایینترین حد خود در 20 ساله گذشته برسد.
این وضعیت اقتصادی آمریکایی، عملاً بازارهای مالی جهان را نیز نگران و در آستانه یک بحران جدی قرار داده و تزریق صدها میلیارد دلار توسط دولتها به بازار نیز نتوانسته از سطح نگرانیها بکاهد.
یک گروه تحقیقاتی اقتصاد آمریکا اعلام کرد که قیمت مسکن در سه ماه دوم سال میلادی جاری 2/3 درصد کاهش داشته که ظرف 20 سال گذشته بیسابقه است.
کاهش قیمت مسکن در حالی گزارش میشود که هیچ علامتی مبنی بر بهتر شدن بازار مسکن در آیندهای نزدیک دیده نمیشود.
رابرت شیلر اقتصاددان ارشد شرکت ماکرومارکتس گفت: روند کاهش قیمت مسکن ادامه دارد و نشانی از توقف این روند دیده نمیشود.
گزارش اخیر در پی گزارش روز گذشته انجمن ملی معاملات ملکی منتشر میشود که کاهش قیمت مسکن را ظرف پنج ماه گذشته بصورت پیدرپی نشان داد.
پس از پنج سال افزایش قیمت مسکن سال گذشته بازار مسکن راکد شد و از آن به بعد قیمتها ثابت مانده و یا کاهش داشته است.
بسیاری از وامدهندگان با مشکل دریافت اقساط وامهای مسکن روبرو شدهاند و برخی از این شرکتها اعلام ورشکستگی کردهاند.
بررسی کاهش ارزش دلار در کشورهای حاشیه خلیج فارس
وزرای دارایی و اقتصاد و رؤسای بانکهای مرکزی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در شهر جده عربستان با مدیرکل صندوق بینالمللی پول نشست مشترک برگزار کردند.
نشستهای این دوره به علت آنکه در آن مواضع کشورهای عوض این کشورها در خصوص انتشار پول واحد در سال 2010 و نیز کاهش ارزش دلار آمریکا و افزایش میانگین تورم در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس بررسی میشود، اهمیت ویژهای دارد.
اوپک و تغییر سبد ارزی
اوپک به دلیل تداوم کاهش ارزش دلار، ایجاد سبدی از ارزها برای بهای نفت را طی نشست آینده مورد بررسی قرار خواهد داد.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، رافائل رامیرز وزیر انرژی ونزوئلا با بیان این مطلب گفت: لزوم ایجاد سبد ارزی در نشست آتی اوپک در عربستان از موضوعات مهم مورد بحث خواهد بود.
اظهارات رامیرز درحالی صورت میگیرد که ارزش دلار در برابر یورو و دیگر ارزهای مهم جهان روزبهروز در حال کاهش است و این امر نگرانی زیاد کشورهای جهان از جمله اعضای اوپک را برانگیخته است.
به گزارش روزنامه «گلف دیلینیوز»، وزیر انرژی ونزوئلا در ادامه اظهارات خود تصریح کرد: بازارهای جهانی نفت به خوبی تغذیه میشوند و اوپک برای کاهش قیمت نفت، افزایش تولید را در دستور کار قرار نخواهد داد.
وی تاکید کرد: ما نفت کافی در بازار داریم و سطح ذخایر بالاتر از میانگین پنج سال گذشته است.
سقوط ارزش دلار عامل افزایش بهای طلا
همواره تصور میشود که قیمت طلا در رابطه مستقیم با قیمت نفت قرار دارد، اما این رویه در سالهای اخیر تغییر کرده و تغییرات ارزش دلار بیش از نفت بر بازار طلا تاثیرگذار بوده است.
به گزارش شبکه اطلاعرسانی برنا به نقل از «بیزنس دی» طی سالهای اخیر قیمت طلا در بازار جهانی رابط مستقیم و تنگاتنگ با ارزش دلار داشته است و این بیثباتی در نرخ ارزش دلار در مقایسه با دیگر واحدهای پولی معتبر در جهان از جمله «ین» و «یورو» اعتبار و ثبات بازار خرید و فروش طلا را نیز زیر سوال برده است. بهگونهای که بسیاری از بانکهای مرکزی در پس این عدم ثبات در بازار طلا این فلز را از چرخه ذخایر ارزی خود خارج کردهاند.
در این تحلیل اقتصادی آمده است: برخلاف آنچه تصور میشود تنها افزایش قیمت نفت در سالهای مابین 2001 تا 2007 عامل این افزایش 183 درصدی نبوده بلکه کاهش ارزش دلار آمریکا مهمترین نقش زیربنایی در این افزایش را ایفا کرده است. طبق آمار از سال 1993 ارزش دلار در مقایسه با یورو 35 درصد کاهش داشته است که این کاهش تاثیر عمدهای در افزایش قیمت طلا طی سالهای اخیر داشته است.
چین اقتصاد آمریکا و اروپا را پشت سر گذاشت
چین که در اوایل سال جاری از لحاظ حجم صادرات به آمریکا رسیده بود، اکنون از آلمان نیز پیشی گرفته و بعنوان بزرگترین صادرکننده در جهان، باعث شده است تا به دشمنی واقعی برای اقتصاد آمریکا و اروپا تبدیل شود.
به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از روزنامه «گازیهتا»، جمهوری خلق چین با پیشی گرفتن از آلمان برای نخستینبار به بزرگترین صادرکننده در جهان تبدیل شده است. این مسئله آمریکا و اروپا را وادار ساخته تا مصرانه خواستار تجدید نظر در ارزیابی یوآن (واحد پول چین) شوند.
اطلاعات بدست آمده در سازمان تجارت جهانی نشان میدهد که در اوایل سال جاری میلادی چین از لحاظ حجم صادرات ایالات متحده را پشت سر گذاشت و سپس با سرعت هر چه تمامتر رکورد تازهای بر جای گذاشته و از آلمان نیز پیشی گرفت.
در ماه آگوست میزان صادرات کالای چین به 111 میلیارد دلار رسید که 55 درصد بیشتر از شاخص سال گذشته بود.
به نوشته این روزنامه، در حال حاضر سهم چین در صادرات جهانی 8 درصد است که سه برابر بیشتر از حجم صادرات انگلستان میباشد. در عین حال این کشور با اطمینان در حال افزایش آهنگ رشد ارسال محصولات مدرن فنی خود به کشورهای جهان میباشد. ماشینهای سواری و تجهیزات فنی 46 درصد از صادرات چین را به خود اختصاص میدهد.
این در حالی است که هیچ شکی وجود ندارد که ایالات متحده دچار رکود اقتصادی شدید شده است. بسیاری از بخشهای صنایع این کشوردر بدترین وضعیت خود بسر میبرند. اگر میزان نفوذ نقدی آمریکا وجود نداشت، وضعیت بازار ارز این کشور بشدت متزلزل میشد. وضعیت موجود مقامات آمریکایی را بر آن داشته تا چارهای برای مقابله با چین بجویند.
کنگره آمریکا در حال بررسی مسئله اعمال تحریمهایی برضد چین است و رهبران این کشور را به استفاده از به انحصار در آوردن ارزش یوآن بازارهای بینالمللی را از آن خود میکنند.
اروپا نیز در زیر فشار هجوم کالاهای صادراتی ارزانقیمت چینی کمر خم کرده است. در عرض دو سال ارزش یوآن در مقابل یورو 18 درصد افزایش داشته است. در سال جاری حجم کمبود کالای اتحادیه اروپا ممکن است به بیش از 220 میلیارد دلار برسد.
وابستگی رشد اقتصادی جهان به آمریکا قطع شد
اقتصاددان ارشد بانک جهانی گفت: رشد اقتصادی جهان دیگر مدیون اقتصاد آمریکا نیست.
به گزارش برنا، به نقل از آسوشیتدپرس به نقل از سیمون دیجانکوف بهرغم سالهای اخیر که اقتصاد جهانی رشد خود را مدیون اقتصاد ایالات متحده آمریکا، ژاپن و کشورهای اروپای غربی بود؛ رشد کنونی اقتصاد جهانی در پی رشد اقتصاد کشورهای آسیایی، آمریکایی لاتین، خاورمیانه و آفریقا است.
بانک جهانی معتقد است اقتصاد جهانی طی سال جاری رشد 3/3 درصدی خواهد داشت که این رقم در سال 2008 به 3/4 درصد خواهد رسید.
در این گزارش آمده است: طی سال جاری شاخص اقتصاد کشورهای در حال توسعه بالاترین رشد را خواهد داشت به گونهای که برای منطقه آسیای شرقی و منطقه اقیانوسیه رشد 7/8 درصدی، برای آمریکای لاتین و سواحل کارائیب رشد 8/4 درصدی و برای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا رشد 8/4 درصدی پیشبینی شده است. این در حالیست که طبق آخرین گزارش کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی شاخص رشد اقتصاد در سال جاری تنها برابر با 3/2 درصد خواهد بود.
طبق پیشبینی این ارگان بزرگ مالی شاخص رشد اقتصاد ایالات متحده آمریکا در سال جاری برابر با 9/1 درصد است که این رقم در سال 2006، 3/3 درصد گزارش شده بود.
در این گزارش آمده است گرچه بحران مسکن در ایالات متحده آمریکا تاثیرات منفی در روند رشد اقتصاد جهانی دارد اما اقتصادی پر رونق کشورهای آسیایی و خاورمیانه تاثیرات منفی این بحران در اقتصاد جهان را تا حدی تعدیل و کمرنگ میکند.