بخش گفتگو: یکی از مهمترین مسائل بینالمللی در سده بیستم و بیستویکم میلادی، اشغال فلسطین و تشکیل رژیم غاصب صهیونیستی در سال 1948 و به دنبال آن کشمکشهای اعراب و اسرائیل در چند جنگ بوده است، گرچه فروپاشی شوروی خوشبینیهایی را برای حل این معضل البته از دیدگاهی متفاوت به وجود آورد، اما هنوز با سپری شدن بیش از نیم قرن این معضل بزرگ لاینحل باقی مانده و حتی تشدید نیز شده است. آمریکا اعلام کرده است که قرار است یک نشست پائیزی در 26 نوامبر (5 آذر ماه) در منطقه آناپولیس ایالت مریلند آمریکا برگزار کند. از سوی دیگر نشانههای محکمی دال بر حمایت قاطع خاورمیانه از این نشست نیز به چشم نمیخورد.
اظهاراتی در خصوص احتمال شکست این کنفرانس که این روزها بسیار شنیده میشود موضوعی است که پیشبینی آن با توجه به سیاستهای دولت جرج بوش سخت به نظر نمیرسد. در حالی آمادهسازی برای برگزاری این نشست انجام میشود که ما شاهد آن هستیم که صهیونیستها تاکید میکنند مصمم هستند مسئله قدس و آوارگان را اصلا مورد بررسی قرار ندهند. از اینرو میتوان گفت که رفتن به این کنفرانس که از همین ابتدا معلوم است که فلسطینیان چیزی از آن عایدشان نخواهد شد؛ کاری بیهود است و آنهایی که به سوی این کنفرانس میروند؛ جز رسوایی چیز دیگری عایدشان نخواهد شد. در حالی که آمریکا همچنان به رایزنیهای خود درباره برگزاری کنفرانس صلح در آناپولیس بین رژیم اسرائیل و تشکیلات خودگردان ادامه میدهد از دید بازیگران اصلی هر روز از احتمال موفقیت این کنفرانس کاسته میشود. جان بولتون "سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل کنفرانس صلح آناپولیس را مورد انتقاد قرار داد و آن را یک اشتباه خواند.
این اظهارات در حالی صورت میگیرد که هر دو طرف اسرائیلی و فلسطینی و تقریبا تمامی کشورهای عربی به بینتیجه بودن کنفرانس آناپولیس اطمینان دارند.
این کنفرانس به عنوان گامی در مسیر پیشرفت صلح بین اسرائیل- فلسطین نیست و شکست آن اوضاع را بدتر خواهد کرد. رئیس فعلی مجلس قانونگذاری فلسطینی معتقد است: این کنفرانس جز افزایش مشکلات ملت فلسطین چیزی در بر نخواهد داشت بویژه که خواسته اول برگزارکنندگان کنفرانس از تشکیلات خودگردان، سرکوب مبارزان فلسطینی است که نمونههایی از آن را این روزها تحت رهبری دایتون در نابلس شاهدیم. از اینرو ما هیچ امیدی به این کنفرانس نداشته و تنها انتظاری که از آن میرود افزایش امتیازدهی تشکیلات خودگردان به صهیونیستها است. اما دیدارها و تماسهای سیاسی و امنیتی روزافزون مسئولان تشکیلات خودگردان با رژیم صهیونیستی در ماههای اخیر، سبب توقف تجاوزات و جنایتهای مستمر این رژیم اشغالگر در مناطق فلسطینی نشده و این در حالی است که ابومازن همچنان به نتایج کنفرانس صلح پائیزی معروف به آناپولیس خوشبین است. کنفرانس در حالی برگزار خواهد شد که مردم و گروههای مبارز فلسطینی و بسیاری از کشورهای اسلامی و عربی و تحلیلگران و کارشناسان معتقدند با توجه به بیهوده بودن نشستها و کنفرانسهای گذشته درباره مسئله فلسطین به سبب جانبداری محض آنها از رژیم صهیونیستی، کنفرانس پائیزی نیز تنها به نفع رژیم صهیونیستی خواهد بود و هیچ سودی برای ملت فلسطین نخواهد داشت.
در حالی که تنها چند هفته به زمان برگزاری کنفرانس به اصطلاح صلح در آناپولیس باقی مانده و هیئتهای مذاکرهکننده اسرائیلی- فلسطینی به گفتگو درباره قضایای مورد مناقشه صلح میپردازند؛ نظامیان رژیم اشغالگر اسرائیل طی سه ماه گذشته، بیش از 300 بار به مناطق فلسطینی یورش بردهاند. نظامیان اسرائیلی در همین مدت علاوه بر وارد کردن تلفات انسانی به فلسطینیها، در جریان یورش به اراضی فلسطینی، دهها خانه را ویران و هزاران هکتار از اراضی فلسطینی بویژه اراضی قدس شرقی را با هدف توسعه شهرکهای صهیونیستنشین مصادره کردهاند.
کنفرانس آناپولیس به سبب تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی بر ضد ملت فلسطین و سیاستهای لجوجانه مسئولان اسرائیلی در قبال ضروریات صلح، هیچ نتیجه مثبتی نخواهد داشت. کنفرانس آناپولیس به سبب تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی بر ضد ملت فلسطین و سیاستهای لجوجانه مسئولان اسرائیلی در قبال ضروریات صلح، هیچ نتیجه مثبتی نخواهد داشت. کنفرانس پائیزی موسوم به آناپولیس، بازی راهبردی بزرگ آمریکا است که تنها به نفع رژیم صهیونیستی خواهد بود. بازی راهبردی بزرگی که آمریکا در پیش گرفته است؛ همان کنفرانس آناپولیس در نزدیکی واشنگتن است که یکی از اهداف آن، مقدمهسازی برای جنگ جدید آمریکا در خاورمیانه است. متاسفانه مذاکراتی در حال حاضر بین رژیم اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین در این خصوص انجام میشود که این مذاکرات در چارچوب اهداف و منافع آمریکا قرار دارد.
آمریکا درصدد است تا کشورهای عربی را در چارچوب بازی فریبنده خود درباره تشکیل دولت فلسطین گمراه کند به گونهای که این کشورها گمان کند که خواست و ارادهای بینالمللی برای تشکیل دولت فلسطین وجود دارد. بیشک رفتن به کنفرانس آناپولیس به منزله عقبنشینی خودکار از سقف (خواستههای) عربی و فلسطینی برای صلح است. ملت فلسطین هرگز نمیتواند از کسی بپذیرد که در سایه بازی آمریکایی درباره آینده مسئله فلسطین مذاکراتی انجام دهد. موافقت کنیست (پارلمان رژیم صهیونیستی) با تداوم اشغال بیتالمقدس، موانعی را بر سر راه کنفرانس آناپولیس قرار میدهد. این موافقت همچنین حامل پیامهای منفی برای اعراب و فلسطینیها است.
اولمرت طبق عادت خویش خواهان این است که مذاکرهکننده اسرائیلی بدون هیچگونه امتیازدهی به (طرف فلسطینی)، به هر چیزی دست یابد. تا زمانی که اصل امتیازدهی درباره طرف اسرائیلی به اجرا در نیاید و (این امتیازدهی یک طرفه و تنها از سوی فلسطین انجام شود)، دستیابی به توافقنامه صلح با اسرائیلیها (توافقنامهای که تاثیرگذار باشد) چگونه امکانپذیر خواهد بود. روزهای آینده وقایع پس از کنفرانس آناپولیس را آشکار خواهد کرد. اما شواهد دال بر این است که این کنفرانس با شکست روبرو خواهد شد و دیپلماسی آمریکا با تمام توان خود فلسطینیها و اعراب را تحت فشار قرار خواهد داد تا آنها برای کسب دستاوردهای جزئی (به اسرائیل) امتیاز دهند. با وجود اختلافات داخلی بسیار در فلسطین، دشوار خواهد بود که هیئت مذاکرهکننده فلسطینی بتواند این مذاکرات را به سمتوسویی سوق دهد که در آن واحد، جنبشهای فتح و حماس با آن موافق باشند.
تحلیلگران و کارشناسان سیاسی فلسطین بر این باورند که اسرائیل نه تنها به خواستههای طرف فلسطینی از جمله از بین بردن دیوار حائل، برچیدن شهرکها و ایستهای بازرسی در اراضی فلسطینی اهمیت نمیدهد، بلکه تلاش میکند بدون توجه به واکنشهای فلسطینی و حتی بینالمللی، به اجرای برنامهها و طرحهای سیاسی و امنیتی از پیش تعیین شده خود بپردازد.
با این تفاصیل این پرسش مطرح میشود که در حالی که مسئولان اسرائیلی حاضر به برآورده کردن چنین خواستههایی نیستند، چگونه میتوان انتظار داشت در مذاکره با طرف فلسطینی درباره قضایای اصلی صلح همچون قدس، آوارگان فلسطینی و ترسیم مرزهای نهایی به توافق دست یابند؟ با توجه به تداوم تجاوزات رژیم صهیونسیتی و بیاعتنایی این رژیم به قوانین و قطعنامههای بینالمللی، نمیتوان شانسی برای موفقیت کنفرانس آناپولیس تصور کرد. حداکثر چیزی که اسرائیل (در مذاکرات سازش) به طرف فلسطینی خواهد داد؛ افزایش کمک مالی به تشکیلات خودگردان و آزاد کردن شماری از اسرای فلسطینی است و این رژیم هرگز در راستای تحقق آرمانهای ملی فلسطین گام برنخواهد داشت.
عدم تغییر سیاست دولت بوش در خصوص شهرکهای اسرائیلی در کرانه غربی، و حمایت وی از اسرائیل در رابطه با مسئله بیتالمقدس، آوارگان که اولمرت تنها با بازگشت تنها 50 هزار نفر آنها موافقت کرده و دیگر مسائل چالش برانگیز سبب شده است که کاخ سفید از هماکنون موضع خود را در اینباره که میانجی صادقی برای این کنفرانس نیست اعلام نماید.
اسرائیل هیچ تغییری در موضع خود درباره مسائل کلیدی نشانه نداده است؛ کشورهای عربی تردید دارند و به نظر من ظاهرا این کنفرانس، تلاشی صرف از سوی دولت بوش برای مطرح کردن یک میانجی صادق بین اسرائیل و عربهاست؛ دولتی که بیشترین حمایت بیقید و شرط را از اسرائیل در تاریخ داشته و به طور قابل ملاحظهای در شرایط فعلی تمایلی برای سازماندهی گفتگوهای موثر برای حال ندارد.
آمریکا نگران به دست آوردن حمایت اعراب از اقدام احتمالی علیه ایران در آینده است و در تلاش است تا برخی از حساسیتها را نسبت به احساسات عربها نشان دهند تا به این وسیله بتواند برخی از اهرمهایی که در چند سال گذشته واشنگتن در روابط خود با این کشورها از دست داده بار دیگر به دست آورد. به نظر میرسد، علاوه بر اینکه در سطح رسمی و کلان امیدی به این کنفرانس دیده نمیشود، همچنین در افکار عمومی در دو سو نیز نسبت به نتیجهبخش بودن آن امیدی نیست. کنفرانس آناپولیس را که آمریکا تلاش فراوانی برای برگزاری آن انجام میدهد؛ نشستی بیارزش و بیهوده است که هدف اصلی و پایانی آن از بین بردن کامل مسئله فلسطین است.
مردم فلسطین و گروههای مبارز این سرزمین و حتی بسیاری از کشورهای عربی از جمله عربستان سعودی و مصر درباره موفقیت کنفرانس آناپولیس ابراز تردید کردهاند و حتی هیئت فلسطینی- اسرائیلی که برای توافق درباره قضایای اصلی مورد مناقشه میان تشکیلات خودگردان فلسطینی و رژیم اسرائیل تشکیل شده است، تاکنون به توافقی درباره قدس اشغالی، آوارگان فلسطینی، ترسیم مرزهای نهایی شهرکهای صهیونیستنشین دست نیافتهاند و طرفین بر این نکته که کنفرانس صلح بوش وسیلهای برای احیای روند صلح است، تاکید کردهاند.