یاسو فوکودا بر صندلی نخستوزیری مینشیند
میراثدار بحران سیاسی ژاپن
لاله سنگتراش
یاسو فوکودا، با کسب 330 رای از 527 رای پارلمان سفلی ژاپن، توانست با اکثریت آرا به ریاست حزب حاکم یعنی حزب لیبرال دموکرات برگزیده شود و از آنجا که این حزب اکثریت پارلمان را در دست دارد او به عنوان نخستوزیر ژاپن معرفی خواهد شد. فوکودا در حالی سمت نخستوزیری ژاپن را تصاحب میکند که ژاپن در یکی از بحرانیترین دورانهای سیاسی خود به سر میبرد. اما به نظر میرسد انتخاب نخستوزیر جدید که جانشین شینزو آبه مسئول اصلی این بحران میباشد، پایان بحران سیاسی در ژاپن نخواهد بود.
شینزو آبه در 12 سپتامبر 2007 به طور رسمی از مقام خود استعفا کرد. این اقدام ناگهانی آبه در پی شکست حزب متبوعش (حزب لیبرال دموکرات حاکم) LDP در مجلس علیای این کشور و به دنبال یک سری رسواییهای مالی و سیاسی درون کابینهاش صورت گرفت. آبه جانشین جونیچیرو کویزومی بود. فردی که ارثیهای غنی از محبوبیت حزب حاکم ((LDP و دولت را نزد افکار عمومی برای آبه به میراث گذارده بود. شکی نیست که آبه در یکی از بهترین زمانهای ممکن برای حزب لیبرال دموکرات رهبری آن را در دست گرفت؛ چه آنکه تحت لوای سیاستهای کویزومی، دولت لیبرال دموکرات تبدیل به یکی از باثباتترین دولتهای ژاپن در دهههای اخیر گشته بود.
در این امر، عواملی چند دخیل بودند: ویژگیهای فردی و شخصیتی کویزومی، استقلال عمل او و در این راستا مخالفت با تفکرات کهنه و سنتی در حزب لیبرال دموکرات و مهمتر از همه آلوده نبودن به فساد مالی. از دیگر ویژگیهای او مدیریت مدبرانه او بود، او توانست با ایجاد ثبات در سیستم مدیریتی و مهار و کنترل مخالفتهای درونحزبی از حمایت جناحهای قدرت در درون حزبش برخوردار شود. به لحاظ اقتصادی نیز او نگاه خویش را همزمان به عامه مردم و نخبگان اقتصادی و سیاسی ژاپن داشت و ضرورت اصلاحات ساختاری برای حل مشکلات اقتصادی کشور را در دستور کار خود قرار داده بود. با این برآورد و احتساب چهار پیروزی پیاپی برای کویزومی و کسب اعتماد افکار عمومی، محبوبیت او و تدبیر خاصش در اداره امور ژاپن بیش از پیش ملموس و آشکار است. لیکن شکست حزب او ( (LDP به رهبری آبه، جانشین، در کمتر از یکسال دستاوردهای کویزومی را میتوان گفت یک شبه بر باد داد. در حقیقت شینزو آبه نتوانست جانشینی شایسته برای کویزومی باشد. گرچه او به محض در اختیار گرفتن پست نخستوزیری تاکید کرد سیاستهای کویزومی را دنبال مینماید که حتی میتوان گفت آبه به دلیل تعهد برای ادامه دادن طرح کویزومی برای شکوفا کردن اقتصاد و حذف نظارت دولت روی آن، به عنوان جانشین او انتخاب شد.
اما نخستوزیر جدید تدبیر کویزومی را نداشت. حتی از درایت و شهامت لازم برای ایجاد نظم در حزب و سروسامان دادن به مخالفتهای درونحزبی و پیروزی در نبردهای سیاسی نیز برخوردار نبود. اعضای کابینه آبه نه تنها نتوانستند نخستوزیر را یاری دهند که برخی از آنها نیز بر مشکلات او افزودند.
در 27 دسامبر 2006 گنجیرو ماتا وزیر اصلاحات اداری ژاپن در پی یک رسوایی استعفا داد. 28 دسامبر 2007 توشیکاتسو مانسوئوکا وزیر کشاورزی ژاپن به دلیل رسوایی سیاسی مالی خودکشی کرد. این خودکشی در پی فشار احزاب مخالف برای بر کناری وی و مقاومت آبه و حمایت او از وزیرش رخ داد.
3 ژوئیه 2007 فومیو کیوما وزیر دفاع ژاپن در پی اظهارنظری پیرامون انفجارهای اتمی هیروشیما و ناکازاکی استعفا میدهد. او طی سخنانی در دانشگاه «کاشیوا» در استان «چیبای» ژاپن گفت: بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی توسط آمریکا، راهی اجتنابناپذیر برای پایان دادن به جنگ جهانی دوم بود. این اظهارات در افکار عمومی ژاپن به عنوان موافقت وی با این عمل جنایتکارانه تعبیر شد. این سخنان در حالی ابراز شد که با گذشت بیش از 60 سال از بمباران اتمی در این دو شهر توسط آمریکا، ژاپن از پیامدها و عوارض آن رها نگشته است.
خود شینزو آبه نیز به دنبال سخنانی در انکار این موضوع که ژاپن زنان را به بردگی جنسی طی جنگ جهانی دوم مجبور کرده بود، تحت فشار قرار گرفت و مجبور به عذرخواهی شد. امر دیگری که موقعیت آبه را در مخاطره افکند فضای بینالمللی و جهتگیریهای آبه نسبت به آن بود، آبه که او را به عنوان عضوی متمایل به راست در درون حزبش میشناسد در برنامههای انتخاباتی خود وعده داده بود با اصلاح قانون اساسی ژاپن، زمینه مشارکت نیروهای مسلح این کشور را با ایالات متحده گسترش دهد. در این راستا تلاش آبه برای تمدید مهلت ماموریت نیروهای دریایی ژاپن در اقیانوس هند جهت کمک به ائتلاف تحت امر آمریکا در عراق و افغانستان قابل توجه است.
و علیرغم آنکه بر طبق نظرسنجیها مردم ژاپن از ائتلاف نیمقرنی ژاپن با آمریکا حمایت میکنند اما این مانع آن نمیشود که ژاپنیها مشکلات داخلی خود را فدای این اتحاد کنند. این در حالی است که ژاپن در داخل با مشکلاتی چون حقوق بازنشستگی، گسترش نابرابری اجتماعی و بیمه خدمات درمانی نامناسب درگیر است. حقوق بازنشستگی در کشوری که اکثریت مردم آن مسن هستند، امری کلیدی است با این همه نخستوزیر آبه به جای تمرکز بر مسائل داخلی دست دوستی بوش را که رهبری نامحبوب، در عرصه بینالمللی شمرده میشود را صمیمانه فشرد و یکی از مهمترین عوامل در فرو ریختن آرای او و عدم محبوبیتش این همراهی نامدبرانه با بوش و حمایت او از جنگ جهانی جدیدی بود که بوش تحت عنوان مبارزه با تروریسم به راه انداخته بود. او حتی پس از دیدار با بوش در نشست سازمان اوپک در سیدنی، به صورت علنی اعلام کرد، باقی ماندن در قدرت را در گرو به تصویب رساندن یک قانون جنجالی خواهد گذاشت که به نیروهای ژاپنی این امکان را خواهد داد که به آمریکا و متحدانش در جنگ افغانستان پشتیبانی لجستیکی دهد.
به این ترتیب راهی را که آبه در مورد سیاست خارجی در پیش گرفت و او را از رسیدگی جدی به مسائل مهم داخلی بازداشت، او را به سقوط رهنمون ساخت.
اعضای مخالف در مجلس علیای پارلمان ژاپن وعده داده بودند که در بحث پیرامون تصویب قانون نخستوزیر در کمک به ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا دولت را تحت فشار قرار خواهند داد. در انتخابات مجلس مشاوران- مجلس علیای پارلمان ژاپن- که در ماه ژوئیه سال جاری برگزار شد، یعنی تنها 10 ماه پس از انتخابات آبه، احزاب مخالف توانستند اکثریت کرسیها را به دست آورند. اکثر کرسیها به رقیب اصلی یعنی حزب دموکراتیک به رهبری ایچیرو اوزاوا رسید. در نتیجه، مخالفین از امکان به تعویق انداختن لایحههای دولت برخوردار شدند. (براساس قانون اساسی ژاپن، مجلس مشاوران میتواند مصوبات مجلس نمایندگان- مجلس سفلی- را رد کند و تصویب مجدد چنین لوایحی مستلزم کسب اکثریت دوسوم آرای نمایندگان مجلس سفلی خواهد بود) سرانجام شینزو آبه که دولتش به دلیل رسواییهای سیاسی و مالی درون کابینهاش و عدم حمایت پارلمان از طرحهایش در عرصه سیاست خارجی و عدم توجه کافی دولت به مسائل داخلی و شکست سنگین حزب متبوعش در کسب کنترل مجلس علیای پارلمان به شدت آسیب دیده بود، تن به استعفا داد.
بحران سیاسی در ژاپن با استعفای آبه که خود مسبب اصلی آن بود پایان نیافت که وارد مرحله جدیدی شد. در حالی که حزب لیبرال دموکرات به دنبال خلاء رهبری در تکاپو تعیین جانشین بود و از آنجا که رهبر این حزب به دلیل در کنترل داشتن مجلس سفلی پارلمان ژاپن نخستوزیر جدید خواهد بود، بر حجم درخواستها برای برگزاری انتخابات زودهنگام مجلس قدرتمند سفلی افزوده گشته است.
در حالی کاندیدای مطرح حزب لیبرال دموکرات فوکودا به رهبری حزب برگزیده میشود که در برنامههای او هیچ نشانی از ادامه اصلاحات اساسی دوران کویزومی به چشم نمیخورد. به عبارتی میتوان این معنی را استنباط کرد که آنها قصد دارند هزینههای بیشتری را صرف تقویت اقتصاد استانهای فقیر و وضع مقرراتی برای حفاظت از صنایع ضعیف و به عبارتی نگاه به داخل را تقویت نمایند. گرچه از سوی دیگر به نظر تحلیلگران این امر موجبات ناخشنودیها و نارضایتیهای سرمایهگذاران خارجی در ژاپن خواهد شد نیز نباید از نظر دور داشت که نخستوزیر جدید وارث سیاستهای نامدبرانه آبه خواهد بود، چرا که از سویی خود حزب لیبرال دموکرات دارای جناحهای متعددی است که رهبران این جناحها گاه در رقابتهای خصمانه با یکدیگر درگیرند و آبه هرگز نتوانست این اختلافات درون جناحی را سامان بخشد.
مساله دیگری که فوکودا با آن درگیر خواهد بود مشاجرات برای تمدید حضور نیروی دریایی ژاپن در اقیانوس هند و کمک به عملیاتهای تحت امر آمریکا در افغانستان است در حالی که فوکودا بیشتر بر لزوم تمدید این ماموریت تاکید دارد این در حالی است که احزاب مخالف به شدت نسبت به این ماموریت معترض هستند.
در این شرایط است که با آنکه تا اواخر سال 2009 نیازی به برگزاری انتخابات مجلس سفلی در ژاپن نیست اما به نظر میرسد بنبست پارلمانی باعث برگزاری انتخابات زودهنگام در ژاپن شود.
سه حزب مخالف دولت ژاپن اعلام کردهاند که خواستار همکاری مشترک با یکدیگر برای انحلال مجلس نمایندگان در برگزاری انتخابات عمومی در این کشور هستند.
یوکیوها توباما دبیر کل حزب دموکراتیک بزرگترین حزب مخالف دولت ژاپن و حزب حاکم لیبرال دموکراتیک ژاپن را به دلیل تبانی این حزب در راستای انتخاب جایگزینی برای آبه بدون توجه به افکار عمومی مورد انتقاد قرار داده است.
سه حزب دموکراتیک، سوسیال دموکراتیک و حزب نوین مردم در نشست مشترک خود در مورد استراتژی خود و راههای همکاری برای برگزاری انتخابات آتی مجلس نمایندگان در این کشور را مورد بررسی قرار دادند.
حزب دموکراتیک بزرگترین حزب مخالف دولت ژاپن در انتخابات ماه ژوئیه سال جاری میلادی در مجلس مشاوران ژاپن که توانست شکست سنگینی را به حزب لیبرال دموکراتیک و حزب ائتلافی آن، حزب کومینوین وارد کند با کسب بسیاری از کرسیها در مجلس مشاوران به حزب قدرتمند در این مجلس تبدیل شده است.
این حزب در کنار سایر احزاب مخالف دولت ژاپن در تلاش هستند ضمن انحلال مجلس نمایندگان ژاپن زمینه را برای برگزاری انتخابات عمومی جهت انتخابات نمایندگان جدید فراهم نمایند.
در همین حال نیز اکثر روزنامههای ژاپنی نیز انحلال پارلمان توسط دولت جدید را خواستار میباشند.
روزنامه آساهی شیمبون مینویسد: باید از رایدهندگان پرسیده شود که فرد منتخب آنها کیست. این تنها راه برای بازگرداندن سیاست به اصل اعتماد مردمی است.
به این ترتیب به نظر میرسد نخستوزیر جدید ژاپن راهی سخت در پیشرو دارد از سویی احزاب قدرتمند مخالف در مجلس ژاپن رودرروی حزب لیبرال دموکرات ایستادهاند و از سوی دیگر افکار عمومی ژاپن نیز خواهان تغییراتی در مجلس و به تبع نخستوزیر ژاپن هستند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
