سایه وحشت بر فراز لبنان

گروه بین‌الملل: با خداحافظی امیل لحود رئیس‌جمهور سابق لبنان از کاخ بعبدا، این کشور برای مدتی نامعلوم بدون رئیس‌جمهور ماند. لحود پس از انقضای دوران 9 ساله ریاست جمهوری خود با اعلام حالت فوق‌العاده ارتش را مامور برقراری نظم و امنیت تا تعیین رئیس‌جمهور بعدی کرد. گروه‌های رقیب لبنانی برای پنجمین‌ بار نتوانستند مطابق قانون اساسی این کشور از طریق پارلمان جانشین لحود را تعیین کنند. نبیه بری رئیس‌ پارلمان لبنان تصمیم‌گیری بعدی در این‌باره را به نهم آذر ماه موکول کرد. به این‌ ترتیب خلاء سیاسی بزرگی در کشور پدید آمد که معلوم نخواهد بود چه زمانی و به چه صورتی لبنانی‌ها این خلأ را پر خواهند کرد. ناظران احتمال می‌دهند به خاطر به توافق نرسیدن گروه‌های لبنانی، این کشور در معرض جنگ داخلی جدیدی قرار گیرد و همین مساله ترس و وحشت را در بین شهروندان پراکنده است.

 بعضی خبرهای تایید نشده حاکی از آن است که «میشل عون» رهبر جریان مسیحیان آزاد خود را رئیس‌جمهور لبنان خوانده است. از سوی دیگر سمیر جعجع از رهبران مسیحی در ائتلاف مخالفان سوریه، حرف‌های لحود را در آخرین مراحل اقامت خود در کاخ بعبدا، حرف‌های شخصی خود خواند و گفت او نماینده اکثریت مسیحیان لبنانی نیست. مطابق قانون اساسی لبنان رئیس‌جمهور باید از طایفه مسیحیان این کشور و توسط پارلمان برگزیده می‌شود.

 این‌گونه اظهارنظرهای تند و شایعات می‌تواند نگرانی در مورد آینده سیاسی لبنان را تشدید کند. رابرت میسک خبرنگار ایندیپندنت نیز نوشته است که وحشت مردم بغداد را در چشم‌های مردم بیروت می‌توان دید. امیل لحود در پایان دوره ریاست جمهوری خود در سخنانی دوباره غرب را به احترام گذاشتن به ساختار سیاسی لبنان دعوت کرد و همچنان دولت فواد سنیوره را غیرقانونی خواند. لحود با ابراز خرسندی از عملکرد خود در دوران ریاست جمهوری، در پیامی از ارتش خواست با کنترل اوضاع، امنیت و ثبات لبنان را تامین کند.

بنابر بیانیه ریاست جمهوری این تصمیم از شنبه (دیروز) قابل اجرا شد. دوره ریاست جمهوری لحود نیمه‌ شب جمعه پایان یافت. وی 71 سال دارد و برای دو دوره 6 و 3 ساله به عنوان رئیس‌جمهور لبنان تعیین شده بود. بلافاصله پس از اظهارات لحود، فواد سنیوره نخست‌وزیر فعلی پس از دیدار با اسقف مارونی‌های این کشور در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد: ما همچنان به تلاش‌های خود جهت انتخاب رئیس‌جمهور توافقی ادامه می‌دهیم.

 سنیوره گفت: هیچ‌ گونه وضعیت اضطراری در لبنان حاکم نیست و دولت کنونی به صورت مشروع به فعالیت‌هایش ادامه خواهد داد. وی در مورد احتمال وقوع یک جنگ داخلی نیز گفت: «این اظهارات غیرمسئولانه نادرست است زیرا لبنانی‌ها هرگز نمی‌گذارند کشورشان به شرایط سخت گذشته بازگردد.» وی در مورد مسئولیت ارتش نیز گفت: ما به عملکرد ارتش احترام می‌گذاریم و دستاوردهای آن را ارج می‌نهیم. ارتش لبنان امتحان‌های بزرگی چون نهرالبارد را پشت‌سر گذاشته است و اکنون نیز تنها مسئولیت‌های امنیتی کشور را برعهده دارد.

 گفته می‌شود ارتش لبنان 20 هزار نیرو برای برقراری امنیت در بیروت مستقر کرده است. میشل سلیمان فرمانده ارتش پیش از این گفته بود هر کس سلاح به دست گیرد خائن است و این در واقع هشداری به گروه‌های مسلح لبنان بود. ارتش لبنان توان نظامی چندانی ندارد اما پس از جنگ 34 روزه با حمایت‌های آمریکا تقویت شده است.

اخیراً ارتش لبنان پس از ماه‌ها زد و خورد توانست شورشیان اردوگاه نهرالبارد را سرکوب و آنها را خلع سلاح کند. روز سه‌شنبه آینده قرار است اجلاس آناپولیس در آمریکا با حضور وزرای خارجه کشورهای عرب برگزار شود.

 برخی تحلیلگران احتمال می‌دهند رایزنی‌های آمریکا و سوریه بر سر این اجلاس تا حدودی حوادث سیاسی لبنان را هم تحت‌الشعاع قرار داده باشد. به همین دلیل معتقدند تا پایان این اجلاس اتفاق خاصی نخواهد افتاد. دیروز سیدحسن نصرالله در یک اظهارنظر به حضور لبنان در اجلاس آناپولیس اعتراض کرد. با این حال سوریه گفته است که اگر بررسی بلندی‌های جولان در دستور کار کنفرانس قرار گیرد در آن شرکت خواهد کرد.

 به این ‌ترتیب می‌توان نتیجه گرفت که اگر سوریه شرکت کند، دیگر اعتراض نصرالله بی‌مورد خواهد بود و همچنین می‌توان به یک مساله دیگر نیز اشاره داشت و آن این‌که اگر سوریه در کنفرانس آناپولیس شرکت کند، راه برای توافق آینده بر سر تعیین رئیس‌جمهوری لبنان نیز هموار خواهد شد. دیروز وزارت خارجه آمریکا با صدور بیانیه‌یی از همه طرف‌های لبنانی خواست آرامش را حفظ کنند و از خشونت بپرهیزند.