اشاره:
به نظر میرسد با گزارش البرادعی شرایط برای صدور قطعنامهای دیگر علیه جمهوری اسلامی تاحد زیادی سخت شده باشد. این گزارش نشان میدهد که بازرسیها و مذاکرات ایران پیشرفت قابل توجهی داشته و این مسئله تاحد زیادی آمریکا را برای ادامه سیاستهای خصمانه و یکجانبهاش با چالش روبرو کرده است. در گفتگو با سیامک باقری کارشناس مسائل سیاسی به بررسی برخی از ابعاد این گزارش پرداختهایم.
">اشاره:
به نظر میرسد با گزارش البرادعی شرایط برای صدور قطعنامهای دیگر علیه جمهوری اسلامی تاحد زیادی سخت شده باشد. این گزارش نشان میدهد که بازرسیها و مذاکرات ایران پیشرفت قابل توجهی داشته و این مسئله تاحد زیادی آمریکا را برای ادامه سیاستهای خصمانه و یکجانبهاش با چالش روبرو کرده است. در گفتگو با سیامک باقری کارشناس مسائل سیاسی به بررسی برخی از ابعاد این گزارش پرداختهایم.
* بسیاری گزارش آقای البرادعی را حاوی نکات مهم فنی میدانند که برای ایران بسیار بااهمیت است. به نظر شما این گزارش از چه نکات فنی قابل توجهی برخوردار است؟
** یکی از مهمترین نکات گزارش آقای البرادعی حل مسئله سانتریفیوژهای 1p و 2p است. موضوع سانتریفیوژهای 1p و 2p از مهمترین موضوعات مناقشهبرانگیز آژانس و آمریکا و کشورهای اروپایی با ایران بود. آمریکاییها با بزرگنمایی این موضوع به حدی مسیر را ابهامآلود کرده بودند که منجر به اتخاذ سیاستهای سختگیرانه علیه ایران شده بود. اما این گزارش ثابت کرده اطلاعاتی که ایران از گذشته به آژانس داده با یافتههای آژانس مطابقت دارد. یعنی اطلاعات آژانس که از طریق بازجوییهایی که از ایران داشته و طرق دیگر به دست آمده با اطلاعاتی که خود ایران داده همخوانی دارد و ایران چیزی را پنهان نکرده و چیزی را هم خلاف واقع گزارش نداده است. با این گزارش این مسئله مهم حل شده است و پرونده آن مختومه است و ثابت شده سانتریفیوژهای نصب شده توسط ایران دارای اهداف صلحآمیز است. نکته فنی دیگری که در این گزارش وجود دارد این است که مجددا در آن بر عدم انحراف برنامه هستهای ایران تاکید شده است. کما اینکه در گزارش قبلی آژانس هم به این نکته اشاره شده بود. در این گزارش آژانس اعلام کرد که به لحاظ فنی ایران هیچ انحرافی را نداشته است. نکته دیگر یادآوری سوالات و ابهاماتی است که میبایست حل شوند. حدود 4 سوال جدی دیگر وجود دارد که طبق توافق بین ایران و آژانس در این گزارش تکرار شده است. آژانس به لحاظ فنی در این گزارش یکسری اطلاعاتی را منتشر کرده که این اطلاعات بیانگر این است که جمهوری اسلامی ایران در فعالیتهای غنیسازی خود پیشرفتهای قابل توجهی داشته است و در این گزارش اثبات شد که ایران اکنون 18 آبشار سانتریفیوژ دارد که در حال فعالیت هستند.
نکته این است که علاوهبر آنکه این موضوع مورد شناسایی قرار گرفته از سوی دیگر بندهای تنظیم شده در این گزارش به نحوی بوده که بیانگر عادی بودن مسئله برای آژانس است.
یعنی آژانس هم این را پذیرفته که ایران با قدرت به فعالیتهای خود ادامه میدهد و تهدیدات گذشته مانع از ادامه کار نشده است.
آژانس اعلام کرده که با توجه به درخواستهای مندرج در قطعنامههای گذشته ایران به این درخواستها توجه نکرده و همچنان به غنیسازی ادامه میدهد.
* آمریکاییها در گذشته برای محکوم کردن ایران و زیر سوال بردن فعالیتهای هستهای کشورمان به گزارشهای آژانس استناد میکردند. اما پس از انتشار گزارش البرادعی آنان نه تنها از گزارش استقبال نکردند بلکه ابراز ناخرسندی کردند. این رفتار دوگانه آمریکا چگونه قابل توجیه است؟
** در دور جدید فعالیتها و همکاریهای آژانس با جمهوری اسلامی ایران نوعی رفتار مستقلانه قابل رویت است. آژانس سعی کرده فضای متشنجی را که از سوی آمریکاییها همواره علیه ایران مطرح میشد نادیده بگیرد و بدون توجه به هیاهوها و جوسازیهای کاذب به کار فنی خود بپردازد. این امر موجب شد تا آژانس به حقایق انکارناپذیری که در گذشته مورد غفلت قرار گرفته بود دست پیدا کند. با انتشار حقایق از سوی آژانس آمریکاییها به شدت خشمگین شدند. از اینرو گزارش اخیر البرادعی نقطه قابل تمسکی برای آمریکاییها جهت محکوم کردن ایران و یا حتی متهم کردن ایران نداشت. واکنشی که ما هماکنون از سوی آمریکا و برخی کشورهای اروپایی مشاهده میکنیم عکس واکنشهای قبلی است. قبلا آنها به استقبال گزارشهای آژانس میرفتند اما الآن بهجای استقبال، اینگونه گزارشها را محکوم میکنند.
این گزارش دقیقا در تعارض با منافع آمریکا قرار دارد.
* با توجه به گزارش البرادعی ادامه سیاستهای آمریکا علیه ایران را چگونه میبینید؟ آیا سیاست جدیدی را در پیش خواهند گرفت. در فاز سیاسی که با گزارش آقای سولانا گره خورده چه رفتاری خواهند داشت؟
** فکر میکنم آمریکاییها با این گزارش از چند جهت خلع سلاح شدهاند. یکی از بعد فنی و دیگری از بعد حقوقی به شدت خلع سلاح شدهاند و قدرت مانور ندارند. آژانس انرژی اتمی بهعنوان سازمان تخصصی سازمان ملل اعلام کرده که ایران هیچگونه انحرافی ندارد. لذا در این حوزه نمیتوانند افکار عمومی را با خود همراه کنند. تنها فاز سیاسی برای آنان باقی میماند. لذا سعی خواهند کرد با طرح مسائلی که در حوزههای فنی و حقوقی نمیگنجد به مانعتراشیهای خود ادامه دهند. مثلا آمریکاییها سعی میکنند با استناد به برخی مدارک جعلی و ساختگی اعلام کنند که ایران به دنبال سلاح هستهای است و یک تصویر خطرناکی از ایران را به مردم معرفی نمایند و یا اساسا فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران را به پروندههای دیگری مثل تروریسم یا حمایت از تروریسم گره بزنند. من فکر میکنم که موساد و سیا آقای البرادعی را بهخاطر گزارش نسبتا منصفانهاش به شدت تحت فشار قرار خواهند داد. عملکرد موساد و سیا در گذشته کاملا اثباتکننده این ادعا هست.
به نظر من اینگونه سیاستهای آمریکا هم در جهان نخنما شده و جهان اعتمادی به دروغپردازیهای مقامات آمریکا ندارد.
* با توجه به این گزارش احتمال صدور قطعنامه سوم علیه ایران را چطور میبینید؟
** اساسا این گزارش راه را برای صدور قطعنامه سوم بسته است. اگر به برخی از بندها توجه شود نکاتی دیده میشود که نمیتوان به آن نکات، نکات منفی گفت، زیرا البرادعی به نمایندگی از دو نهاد بینالمللی یعنی شورای حکام و شورای امنیت سازمان ملل این گزارش را تهیه کرده و میبایست گزارش خود را به هر دو نهاد ارائه میکرد. در گذشته سازمان ملل اطلاعاتی را جهت صدور قطعنامه علیه ایران از آژانس خواسته بود که در آن گزارشها آقای البرادعی مواردی را ذکر کرده و گفته بود که ایران به خواستهای خود همچنان ادامه میدهد. اما از آنجا که این گزارش واقعی به شورای حکام هم داده میشود به نظر من برخی بندها دارای نکات مثبتی است. من فکر میکنم این گزارش از صدور هرگونه قطعنامهای جلوگیری خواهد کرد و حتی هر نوع جوسازی علیه ایران را خنثی خواهد کرد. کما اینکه ما شاهد این موضوع بودیم. گروه 1+5 بنا بود بلافاصله بعد از این گزارش تشکیل جلسه دهد اما به تعویق افتاد، که یکی از تبعات مثبت همین گزارش است. این گزارش اجماع گروه 1+5 را جهت صدور قطعنامهای سنگین علیه کشورمان با مشکل جدی مواجه کرده است و آمریکا برای رسیدن به اهداف خود میبایست هزینههای بسیار سنگینی را پرداخت کند.