بخشینگری، آفت نخبگان سیاسی است
گروه سیاسی - مسعود بصیری
مقدمه:
در پرورش «نخبگان سیاسی» هزار نکته باریکتر از مو نهفته است. نظامهای سیاسی اگر میخواهند، در حوزه سیاست نیز «نخبهپرور» باشند، باید در حوزههای نظری و عملی، ایدههای گرانسنگی برای بیان داشته باشند و بتوانند توانمندیهای خود را به اثبات برسانند.
حاجی بابایی و سیدعلی ریاض، دو تن از نمایندگان مجلس شورایاسلامی در گفتگو با خبرنگار سیاسی قدس، دیدگاههای خود را درباره بحث نخبهپروری سیاسی بیان کردهاند که هماینک پیشروی شماست.
*آقای حاجی بابایی! بتازگی مقام معظم رهبری در جمع دانشجویان بحث پرورش «نخبگان سیاسی» را مطرح کردهاند. به نظر شما فارغ از شعارها و دیدگاههای کلی انجام چنین موضوعی که مورد تأکید عالیترین مقام نظام نیز قرار گرفته، مستلزم چه راهکارهای عملی است؟
**این نکته را اینجانب همیشه در سخنانم گفتهام که بناید رهنمودهای مقام معظم رهبری را در حد شعار و حرف پیگیری کنیم. ایشان اگر به نکتهای اشاره و تأکید میکنند بیتردید نسبت به اهمیت آن آگاه هستند و بر همه مسئولان لازم است راهکارهای عملی تحقق خواستههای ایشان را ارایه دهند.
در خصوص پرورش نخبه سیاسی نیز شرایط به همین شکل است، یعنی ما باید بسترها و مواد لازم برای این کار را فراهم کنیم. نخبهپروری سیاسی، تدریس سیاست است، تدریس سیاست در جامعه نیز، هم استاد میخواهد، هم شاگرد و هم اسباب امتحان و آزمون.
معنای آن، این است که جامعه به افراد سیاسی و مدیران نخبهای نیاز دارد که بتوانند مسایل روز دنیا را تجزیه و تحلیل کنند و با نسیمها و توفانها سست نشوند. دچار گردابهای سیاسی جهانی نشوند و بتوانند با شناخت کامل از چارچوب نظام و منافع ملی کشور حرکت کنند. در حقیقت مدیران سیاسی ما باید مسایل سیاسی کشور را تثبیت کنند و این انجام نمیپذیرد مگر با انتخاب بهترینها، برگزیدهها و نخبهها.
*پروروش نخبه سیاسی و انجام چنین پروژهای به عهده چه کسی یا چه گروهی است؟
**نخستین مکان برای این کار دانشگاهها و حتی آموزش و پروروش هستند. این مراکز باید به صورت رسمی دانش سیاست و فرمول سیاستورزی را یاد بدهند.
این البته مستلزم آن است که نگاههای بخشینگر، گروهی، خانوادگی و حزبی از این مهم دور بماند که مهمترین آفت پرورش نخبگان، چنین نگاه مخربی است.
ما باید درس سیاست را به مستعدان آن بیاموزیم. نه اینکه به آنها درس فارغ از منافع یک حزب و گروه را یاد بدهیم.
*یعنی کار حزبی در این راستا را مخرب میدانید؟
**خیر! بیتردید دخالت سالم احزاب، مخرب نیست. در حقیقت گروهها و اشخاص با هر تفکری باید به نخبگان بیاموزند که پیش از وابستگی به یک گروه و در نظر گرفتن منافع آن باید منافع ملی در نظر گرفته شود.
*در واقع بدون گزایش گروهی میدان رشد ایجاد کنند؟
بله، کار یک حزب که در چارچوب نظام حرکت میکند و اصول آن را پذیرفته همین است. وظیفه یک تشکل و گروه، تنها جمعآوری رأی مردم در فصل انتخابات نیست، بلکه باید بستری را فراهم کند که نخبگان در تمامی زمینهها بخصوص عرصه سیاسی که کارکرد اصلی احزاب را تشکیل میدهد، رشد کرده و پایههای نظام و کشور را محکم کنند.
احزاب باید خارج از چارچوبهای تنگ و تاریکی که فقط برای خودشان تعریف میکنند، بستر و میدانی ایجاد کنند که افراد بتوانند استعدادهای مدیریتی خودشان را بروز دهند.
متأسفانه احزاب و گروههای ما پیش از اینکه به یک نخبه و سودمندی او برای جامعه فکر کنند، به وابستگی آن نخبه به خودشان میاندیشند و البته باز تا یک حدی به او اجازه رشد نمیدهند، زیرا میترسند کیان خودشان به خطر بیفتد. نخبهپروری بدین معناست که اجازه بدهیم هر کس به هر میزانی که مستعد است و میتواند رشد کند، البته این هم باید در چارچوب منابع ملی باشد.
تمرین دانش سیاسی
*آقای دکتر ریاض! برداشت شما از رهنمود اخیر رهبر فرزانه انقلاب در خصوص پروروش نخبگان سیاسی چیست؟
**رهنمودهای معظمله همیشه خط مشی را نشان میدهد و با اشارات ایشان فضای تازهای شروع به رشد میکند. به گمان من اشاره ایشان به بحث نخبهپروری سیاسی نیز ناشی از کمبود و کمرنگ شدن این بحث در سطوح دانشگاهی است. نظر مقام معظم رهبری این است که در درازمدت، افق روشنی را از نخبهپروری در مجامع دانشگاهی و سطوح مدیریتی ایجاد کنیم.
دانشگاه به لحاظ موقعیت، مکان بسیار مناسبی برای تمرین و آموختن دانش سیاسی و نحوه تعاملات در این عرصه است و براساس این تجربهها، مطالعات و فراگیریهاست که میتوان دستاوردی به تمام نخبگان سیاسی به دست آورد.
*موضوع احزاب هم در این میان مطرح میشود جایگاه احزاب و تشکلها و گرایشهای سیاسی را در این بحث چگونه میبینید؟
**ببینید اگر حزب و گروه، ما را از منافع ملی و کلان جدا کند، راه را به اشتباه رفتهایم. رهبر معظم انقلاب نیز به همین خاطر به نظرم بحث را در میان دانشجویان مطرح کردهاند، زیرا دانشگاه را محل دانشآموزی، مطالعه، پژوهش و بحثهای کارشناسی میدانند.
دانشجو همانگونه که از نام او پیداست به دنبال دانش و کسب مهارتهای جدید و درست است، اگر نگاه حزبی و گروهی و حتی شخصی روی او تأثیر بگذارد و او را از مسیر درست منحرف کند، دچار خسران میشود.
*پس شما گرایشهای شخصی و گروهی را آفت میدانید؟
**در جامعه ما برخی جریانها بخصوص در جناحها و اتئلافها که اوج آنها در هر انتخابات بروز مییابد کار را دچار مشکل میکنند.
به گمان من، ما نباید کار حزبی و سیاسی خود را تنها در فصل انتخابات نشان دهیم. یک حزب اگر قصد پرورش نخبگان برای مسایل کلان سیاسی را دارد باید همیشه زنده و پویا باشد و البته مانع از رشد یک استعداد سالم نشود، حتی اگر این تفکر مقابل او باشد، به هر صورت با کار طولانیمدت و کلاننگری و فرهنگسازی میتوان در افق دراز در شاخه احزاب نیز منتظر ظهور و رشد نخبگان سیاسی فارغ از گرایش حزبی و فردی بود.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
