امتناع مصر از حضور در کنفرانس پاییزی

کریم جعفری

وزیر امور خارجه مصر می‌گوید: در مورد موفقیت کنفرانس صلح پاییزی در آناپولیس مریلند شک دارد و اگر اوضاع به همین منوال پیش برود، فکر می‌کند کشورش در این کنفرانس شرکت نخواهد کرد. به‌نوشته روزنامه القدس العربی چاپ لندن احمد ابوالغیظ که کشورش در آستانه برگزاری کنفرانس پاییزی میزبان برخی از سران کشورهای عربی و اروپایی می‌باشد روز دوشنبه پس از پایان دیدار محمود عباس و خاویر سولانا از قاهره با بیان مطالب فوق افزود: من هنوز دعوتنامه شرکت در کنفرانس و شرایط آن را دریافت نکرده‌ام که بخواهم براساس آن قضاوت کنم ولی اگر اوضاع به همین منوال باشد، شرکت مصر در آن منتفی خواهد بود.

وی در ادامه گفت: به جز مصر و عربستان سعودی هیچیک از دیگر کشورهای عربی تاکنون موضع مشخصی در مورد شرکت یا عدم شرکت در آن اتخاذ نکرده‌اند ولی آنها امیدوارند که مذاکرات صلح آغاز شده و در ادامه خود با طی روند معقولی به تشکیل کشور مستقل فلسطینی منجر شود.

احمد ابوالغیظ در ادامه با تاکید بر اینکه اگر از این موضوع مطمئن بودیم که کنفرانس آناپولیس منجر به تشکیل کشور مستقل فلسطینی به پایتختی قدس شریف می‌شد، ما برای تحقق این هدف فلسطینی‌ها همه با هم روانه آنجا می‌شدیم، افزود: اما از آنجا که مطمئن هستیم در این کنفرانس اتفاق خاصی روی نخواهد، نه‌تنها ما بلکه دیگر کشورهای عربی و طرف‌های منطقه‌ای و کمیته چهارجانبه هم هنوز در مورد مشارکت در این نشست احتیاط می‌کنند. وی همچنین گفت: این مسائلی که من مطرح کردم تنها نقطه‌نظر مصر نیست بلکه این سیاست کلی کشورهای عربی است که من آن را بیان می‌کنم. ابوالغیظ در پایان افزود: من بر این باور بودم که مراجع و منابعی که باید براساس آن کنفرانس‌صلح شکل بگیرد بر وفق قوانین بین‌المللی و قطعنامه‌های سازمان ملل است؛ مانند قطعنامه شماره 242 که براساس آن مرزهای سال 1967 به‌عنوان مرز رسمی فلسطین شناخته می‌شود و یا قطعنامه شماره 192 مجمع عمومی که بر‌اساس آن بازگشت آوارگان و برقراری صلح در مقابل زمین پیش‌بینی شده است ولی به نظر می‌رسد تحولات دارند نکات دیگری را به ما گوشزد می‌کنند.

 اما عمرو موسی دبیر کل اتحادیه عرب پس از دیدار با خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در قاهره گفت به زودی وزرای خارجه عضو این اتحادیه نشستی فوق‌العاده را برگزار خواهند کرد تا نسبت به شرکت در این کنفرانس تصمیم نهایی را اتخاذ کنند. آگاهان سیاسی در قاهره نیز که نشست‌های اخیر را در این شهر پیگیری کرده‌اند می‌گویند نشست وزاری خارجه به ریاست عربستان تشکیل خواهد شد و طی آن اعراب با هم تصمیم خواهند گرفت. ریاض المالکی وزیر خارجه دولت تحت ریاست سلام فیاض در کرانه باختری نیز می‌گوید ابومازن شخصا در این نشست شرکت خواهد کرد تا وزرای خارجه عرب را در جریان آخرین تحولات قرار دهد.

تلاش‌های آمریکا

در حالی که وزیر امور خارجه مصر و برخی دیگر از سران کشورهای عربی برای شرکت یا عدم شرکت در این کنفرانس دچار تردید شده‌اند، برخی از گزارش‌ها حاکی از آن است که دستگاه دیپلماسی آمریکا به شدت از عدم شرکت کشورهای عربی در این کنفرانس دچار وحشت شده و در حال تدارک تدابیری هستند تا از این رهگذر به نجات آن اقدام کنند.

به نوشته روزنامه فلسطینی المنار و به نقل از منابع مطلع اروپایی، ایهود اولمرت به این نتیجه رسیده است همزمان با پایان دوران ریاست جمهوری بوش در آمریکا، دوران قدرت وی نیز در اسرائیل به پایان خواهد رسید و ائتلاف نیم‌بندی که توسط کادیما ـ حزب تحت رهبری وی ـ شکل گرفته از هم پاشیده خواهد شد، بنابراین وی بر آمریکایی‌ها فشار مضاعفی را وارد کرده تا آنها نیز سران عرب را مجبور به شرکت در این کنفرانس و به تبع آن نجات دولت وی کنند.

این گزارش در ادامه خود می‌نویسد: طرف فلسطینی به هیچ عنوان از میزان ضعف اولمرت آگاهی ندارد و با مذاکره با وی، او را در موقعیت مناسبی قرار داده است و از طرف دیگر آمریکا نیز که به دلیل اقدامات خارج از چارچوب خود به شدت در جهان منزوی شده است، تلاش دارد تا از این کنفرانس به عنوان کشتی نجات استفاده کند و به اصلاح وجهه خود در جهان، به خصوص دنیای عرب بپردازند.

از جانب دیگر سایت اینترنتی الجزیره به نقل از منابعی در دولت اسرائیل نوشت: کنفرانس صلح آناپولیس یک روزه خواهد بود و پیش از آن هیچ کار کارشناسی و یا نشست مقدماتی برگزار نخواهد شد. این مقام اسرائیلی که خواست نامش فاش نشود در ادامه تاکید کرد کنفرانس صلح در 27 نوامبر جاری برگزار می‌شود. در همین حال احمد قریع مسئول دایره مذاکرات در تشکیلات خودگردان فلسطین گفت: طرف اسرائیلی تمام تلاش خود را به کار بسته است تا به هر طریق ممکن کنفرانس صلح را به شکست بکشاند، چرا که آنها به هیچ عنوان حاضر نیستند بند اول طرح نقشه راه را اجرایی کنند و از جانب دیگر خواستار به رسمیت شناختن اسرائیل به عنوان یک دولت یهودی شده‌اند که این هم از نظر فلسطینی‌ها به هیچ عنوان قابل‌قبول نیست.

عزای عمومی در فلسطین!

پس از آنکه 6 تن در حوادث روز یکشنبه در نوار غزه کشته و ده‌ها تن دیگر زخمی شدند، ابومازن در سرزمین‌های فلسطینی 3 روز عزای عمومی اعلام کرد. به نوشته منابع عربی عباس با حمله مجدد به جنبش حماس از اتفاقات روز دوشنبه در نوار غزه انتقاد کرد و آن را دلیلی بر خودکامه بودن حماس تعبیر کرد. این در حالی است که برخی از رهبران حماس با حمله به سران فتح نزدیک به عباس آنها را مسبب و بانی تحولات غزه دانستند. مسئول بخش مرکزی اطلاع‌رسانی جبهه خلق برای آزادی فلسطین، محمد دحلان مشاور محمود عباس را عامل اصلی حوادث اخیر غزه برشمرد. انور رجا در گفت‌وگو با شبکه خبری العالم اظهار داشت: گروهی در داخل جنبش فتح به ویژه گروه وابسته به محمد دحلان مشاور سابق امنیت ملی تشکیلات خودگردان فلسطین، بر دامن زدن به اختلاف‌های داخلی بین فلسطینی‌ها پافشاری می‌کنند و این مساله دلایل اصلی حوادثی نظیر حادثه یکشنبه در غزه و در مراسم سومین سالگرد یاسر عرفات رئیس فقید تشکیلات خودگردان فلسطین است که به کشته شدن 6 نفر و زخمی شدن بیش از 130 نفر انجامید. رجا با تاکید بر ضرورت ایفای نقش حماس در مسائل فلسطین افزود: گروه محمد دحلان بار دیگر فعالیت‌های خود را از سر گرفته است تا اختلاف‌های داخلی در نوار غزه را مدیریت کند و این مساله امری بسیار خطرناک است. وی در مورد شناسایی دلایل حوادث دیروز غزه افزود: با اینکه برخی گروه‌های فلسطینی بر انجام تحقیق و بررسی درباره حوادث پیش آمده تاکید می‌کنند اما برای جلوگیری از چنین حوادثی لازم است تا اختلاف‌های حماس و فتح به طور اساسی حل شود.

هشدار مبارک به عباس

در حالی که محمود عباس با نزدیک شدن به کنفرانس پاییزی روند تهاجمی‌تری نسبت به جنبش مقاومت اسلامی فلسطین ـ حماس ـ در پیش گرفته است و به صورت برنامه‌ریزی شده سعی می‌کند تا این جنبش مردمی را منزوی کند، حسنی مبارک رئیس‌جمهور مصر در دیدار روز دوشنبه خود با وی در قاهره نسبت به این رویکرد عباس به او هشدار داد.

مبارک که چندی پیش از طرف مقامات صهیونیستی متهم به حمایت از حماس شده بود با آمریکایی خواندن تصمیم‌های ابومازن درباره عباس از وی خواست تا تسلیم توصیه‌های آمریکا مبنی بر اتخاذ مواضع سرسختانه و تند در برابر حماس نشود. منابع آگاه مصری تاکید کردند که مبارک از عباس خواسته است چندان به آمریکایی‌ها اعتماد نکند و نسبت به اقدامات و اهداف آنها در منطقه هشیار باشد.