شروط آمریکایی به پارلمان عراقی؛ دخالت در دموکراسی

منابع سیاسی عراقی و اعضای ائتلاف حاکم «چارچوب هماهنگی شیعیان» از افزایش فشار‌های مستقیم آمریکا بر بغداد در آستانه تشکیل دولت جدید به ریاست «علی الزیدی» خبر می‌دهند؛ فشار‌هایی که به گفته این منابع، با تهدید به اعمال تحریم‌های اقتصادی و مالی گسترده همراه شده است.

در همین خصوص روزنامه «العربی الجدید» گزارش داده که واشنگتن مجموعه‌ای از شروط و «خطوط قرمز» را برای همکاری با دولت آینده عراق تعیین و تأکید کرده است که عدم پایبندی بغداد به این مطالبات می‌تواند به اعمال تحریم‌های جدید علیه عراق منجر شود.

عراق در سال ۲۰۰۳ به اشغال آمریکا درآمد و تا سال ۲۰۱۱ روند خروج عمده نظامیان ایالات متحده از این کشور تقریبا به اتمام رسید. اما از زمان اشغال تا کنون، هربار که عراق در آستانه انتخابات یا تشکیل دولت قرار می‌گیرد، دخالت‌های واشنگتن تداعی کننده چهره یک اشغالگر است.

تاریخچه دخالت‌های آمریکا در انتخابات عراق

در تمامی ادوار گذشته، انتخابات پارلمان عراق که مهمترین انتخابات این کشور است و نخست وزیر و رئیس جمهور را نیز پارلمان تعیین می‌کند، نقش مخرب ایالات متحده کاملا مشهود بود.

معمولا آمریکا با حمایت از برخی احزاب سنی یا کرد سعی می‌کند تا ائتلاف شیعیان را تضعیف کند. اما در دوره اخیر، ایالات متحده علاوه بر حمایت از احزاب غیرشیعی، با سرمایه‌گذاری در میان شیعیان این کشور سعی کرد تا جریان مقاومت را از درون دچار مشکل کند.

هرچند در آبان سال گذشته و پس از روشن شدن نتایج انتخابات، اکثر کرسی‌ها به جریان‌ها و ائتلاف‌های شیعه رسید تا آمریکا در این مرحله با شکست روبه‌رو شده باشد، اما این پایان کار نبود و بلافاصله پس از تعیین کرسی‌های مجلس، واشنگتن به دنبال پلن بعدی دخالت‌های خود رفت که تاثیرگذاری در روند انتخاب نخست وزیر عراق بود.

هجمه به چهره‌های سرشناس شیعی

در زمستان سال گذشته که نام برخی چهره‌های مشهور شیعی نظیر نوری المالکی، نخست وزیر اسبق عراق، در میان نامزد‌های معرفی شده از میان احزاب و ائتلاف‌ها دیده می‌شد، آمریکا تلاش گسترده‌ای برای حذف مالکی از نامزدی پست نخست‌وزیری آغاز کرد.

اواخر بهمن ماه ۱۴۰۴ بود که طبق اعلام رسانه‌های عراقی، واشنگتن تهدید کرده اگر بزرگترین فراکسیون عراق (ائتلاف چارچوب هماهنگی شیعیان عراق) بر نامزد نوری المالکی اصرار کند، تحریم‌هایی علیه برخی افراد و نهاد‌های عراق اعمال خواهند کرد.

فشار‌های واشنگتن به عراق برای حذف نام نوری المالکی به حدی بود دویچه‌وله آلمان گزارش داد واشنگتن تهدید کرده است که اگر نام المالکی همچنان در میان نامزد‌های نخست وزیر باقی بماند، حمایت‌های خود از عراق را «کاملا» قطع خواهد کرد.

هرچند شخص نوری مالکی و همچنین حزب الدعوه (حزب مالکی) در سراسر ماه‌های اسفند سال گذشته و فروردین امسال روی نامزدی او پافشاری کردند، نهایتا در اوایل اردیبهشت ماه اعلام شد که پارلمان عراق «علی الزیدی» را به عنوان نخست وزیر جدید عراق معرفی کرده است.

تمرکز آمریکا به خلع سلاح مقاومت عراق

در روز‌های گذشته و پس از آنکه نزار امیدی، رئیس‌جمهور عراق، منتخب پارلمان یعنی علی الزیدی را مامور تشکیل کابینه کرد، مرحله سوم فشار‌های آمریکا به عراق برای تاثیرگذاری در روند رای اعتماد به اعضای کابینه آغاز شد.

به گفته منابع عراقی، آمریکا خواستار محدودسازی نفوذ گروه‌های مقاومت در ساختار سیاسی و امنیتی عراق، انحلال یا بازسازی برخی تشکیلات مسلح، جمع‌آوری سلاح‌های سنگین، محاکمه عاملان حمله به سفارت آمریکا در بغداد و حذف چهره‌های نزدیک به گروه‌های مقاومت از ساختار دولت شده است.

یکی از اعضای چارچوب هماهنگی به العربی جدید گفته است که واشنگتن این مطالبات را نه در قالب حمایت از دولت عراق، بلکه در قالب تهدید به تحریم مطرح کرده و چنین سطحی از فشار از زمان اشغال عراق در سال ۲۰۰۳ بی‌سابقه است.

در مقابل، جریان‌های نزدیک به مقاومت معتقدند اجرای سناریوی خلع سلاح گروه‌های مقاومت می‌تواند عراق را وارد درگیری داخلی و بحران امنیتی گسترده کند. چرا که بسیاری از احزاب شیعه بر این باورند که اقدام قهری علیه گروه‌های مقاومت «حمام خون» به دنبال خواهد داشت.

حزب الله در لبنان، حشدالشعبی در عراق

عراق در سال‌های اخیر در دو دوره شاهد ورود و خروج نظامیان آمریکایی بود که اولین دوره آن مربوط به اشغال سال ۲۰۰۳ و دوره بعدی به زمان حمله داعش به این کشور برمی‌گردد. اما هربار پس از خروج نظامیان آمریکایی، واشنگتن نشین‌ها همچنان بغداد را رها نکرده و به شکل گسترده‌ای در امور داخلی این کشور دخالت می‌کنند.

پس از عملیات طوفان الاقصی، اسرائیل به دنبال راهبرد ایجاد حاشیه امنیت پیرامون خود، به حذف سه گروه مقاومت یعنی حماس در غزه، حزب الله در لبنان و حشدالشعبی یا همان بسیج مردمی در عراق متمرکز شد.

خصوصا آنکه مقاومت عراق در جنگ منطقه‌ای اخیر علاوه برمنافع آمریکا در داخل خاک این کشور، برخی منافع ایالات متحده در کویت را نیز مورد حمله قرار داد. در اوج جنگ غزه و نبرد ۶۶ روزه سال ۲۰۲۴ حزب الله با اسرائیل نیز مقاومت عراق حملات پهپادی بسیار موفقی به جولانی اشغالی انجام داده بود.

اکنون که انحلال حشدالشعبی به سیبل توجه واشنگتن و تل آویو در عراق تبدیل شده است، تجربه نشان داده که هزینه مقاومت در برابر این محور شرارت، از تسلیم دربربر آنها بسیار کمتر است.