قانون احزاب به درستی اجرا نشده است

*سال‌ها است برخی بر غیر قانونی بودن نهضت آزادی ایران به دلیل عدم گرفتن مجوز ادامه فعالیت از وزارت کشور تاکید دارند، در حال حاضر تا چه حد می‌توانید فعالیت‌های تشکیلاتی خود را پیگیری کنید؟
**متاسفانه در طول ۲۵ سالی که از تصویب قانون احزاب در مجلس اول (شهریور ۱۳۲۰) می‌گذرد، قانون هرگز به درستی اجرا نشده است. قانون اساسی و قانون احزاب فعالیت احزاب را مشروط به کسب مجوز از وزارت کشور نکرده است. ثبت‌نام احزاب در وزارت کشور به منظور کسب شخصیت حقوقی برای گروه سیاسی است نه مجوز فعالیت، درست نظیر ثبت شرکت‌ها.
هر شرکتی که تاسیس می‌شود، اگر بخواهد شخصیت حقوقی پیدا کند باید در چارچوب قانون تجارت به ثبت برسد. اداره ثبت شرکت‌ها حق رد درخواست ثبت هیچ شرکتی را ندارد مگر در چارچوب قانون و توسط دادگاه صاحب صلاحیت، آن هم بعد از ثبت آن. فعالیت احزاب، گروه‌ها، انجمن‌ها و اتحادیه‌ها و سندیکاها علی‌الاطلاق قانونی است، حتی اگر مجوز یا پروانه هم دریافت نکرده باشند. جلوگیری از فعالیت احزاب تنها با صدور حکم دادگاه صالح بر طبق اصل ۱۶۸ قانون اساسی است. در مورد نهضت آزادی ایران هیچ گاه چنین چیزی صورت نگرفته است.
بنابراین نهضت آزادی اگر چه رسمی‌نیست اما غیرقانونی هم نیست. متاسفانه فعالیت‌های تشکیلاتی نهضت آزادی ایران به عنوان یک حزب ملی اسلامی ‌چهل و پنج ساله با اشکال و محدودیت روبه‌رو است.
*آیا طی سال‌های اخیر (دوران اصلاحات) موفق به جلب نیرو‌های جوان و تازه نفس شده‌اید یا همچنان همان نسل قدیم عنوان نهضت آزادی را حفظ می‌کنند؟
**به طور نسبی، نهضت آزادی توانسته است نیروهای جدید و جوانی را جذب کند. به رغم همه فشار‌ها و هزینه‌ها، داوطلب عضویت در نهضت آزادی توسط جوانان بسیار زیاد است.
*نهضت آزادی خود را نماینده کدام پایگاه و طبقه می‌داند و تا چه حد توانسته است با آنان ارتباط برقرار کند؟
**پایگاه یا مخاطبین احزاب سیاسی، ازجمله نهضت آزادی ایران در شرایط ایران که دوران پیشادموکراسی را می‌گذراند، نمی‌تواند طبقه اجتماعی اقتصادی خاص، محدود و منحصر باشد. در جامعه پیشا دموکرات تحقق حاکمیت ملت و تامین اساسی‌ترین حقوق و آزادی‌های مردم عمده‌ترین هدف برای تمام احزاب و گروه‌ها و طبقات اجتماعی اقتصادی است.
*رابطه نهضت آزادی ایران با سایر احزاب اصلاح‌طلب در شرایط فعلی چگونه است؟ با توجه به اینکه نهضت آزادی یکی از حامیان تشکیل جبهه دموکراسی و حقوق‌بشر است، آیا شما تنها با احزاب حامی ‌این جبهه ارتباط دارید؟
**نهضت آزادی ایران با تمام احزاب اصلاح‌طلب دموکراسی خواه در راستای محورهای مشترک تعریف شده همکنشی دارد ولی این رابطه منحصر به احزابی که در تاسیس جبهه دموکراسی خواهی و حقوق‌بشر مشارکت دارند، نیست. تشکیل جبهه دموکراسی و حقوق‌بشر، مراحل نهایی خود را می‌گذراند.
منشور آن نهایی شده است و بسیاری از احزاب موسس، از جمله نهضت آزادی و شخصیت‌های حقیقی، آن را تصویب کرده‌اند و اساسنامه آن در مراحل نهایی است. نهضت آزادی ایران امیدوار است احزاب هوادار و معتقد به دموکراسی به این جبهه بپیوندند.
*منابع مالی نهضت آزادی چگونه تامین می‌شود؟
**از طریق کمک‌های مالی اعضا و علاقه‌مندان.