تاریخ انتشار : ۲۱ آبان ۱۳۸۷ - ۱۲:۳۲  ، 
کد خبر : ۳۹۱۶۶
تحلیل حوادث لبنان در گفت‌وگوی یالثارات با سرکار خانم فریده شریفی، کارشناس و صاحب‌نظر در امور خاورمیانه

نفس‌های آخر مداخله‌گران

مقدمه: این روزها لبنان به کانون توجه رسانه‌های جهان مبدل شده است و هر کدام به نوعی از پیروزی مقاومت و حزب‌الله در لبنان سخن می‌گویند. از طرفی هم دولت جدید به ریاست میشل سلیمان در این کشور در حال شکل‌گیری است، از طرف دیگر هم رئیس‌جمهور جدید از همه گروهها در لبنان خواسته است که دولت را در پیشبرد اهدافش یاری کند. اما سوای موارد مذکور نکته‌ای که حایز اهمیت است شکست دولت سنیوره و ناکامی‌ طرح‌ها و ترفند‌های آمریکا و کشورهای مداخله‌کننده در لبنان است، چرا که در این مدت ائتلاف 14 مارس به دنبال ایجاد جار و جنجال بود و آرزوی ایجاد جنگ داخلی در میان گروههای مختلف سیاسی در لبنان را در سر می‌پروراند اما امروزه لبنان در مسیر امنیت و آرامش در حرکت است و مقتدرتر از گذشته به فکر آینده‌ای آباد و آزاد در سایه امنیت است. برای اطلاع از وضعیت کنونی لبنان و تحلیل وضعیت گذشته و حال این کشور و با سرکار خانم فریده شریفی، کارشناس و صاحب‌نظر در امور خاورمیانه به گفت‌وگو پرداختیم. آنچه در پی می‌آید ماحصل این گفت‌وگوست.

*خانم شریفی! لطفاً بفرمایید که درگیری‌های داخلی در لبنان از چه زمانی آغاز شد و سیر حرکتی آن چگونه بود؟
**درگیری‌ها در لبنان از زمانی آغاز شد که جریان حاکم در لبنان موسوم به 14 مارس برای خلع سلاح حزب‌الله اقدام کرد و در همین رابطه دولت «‌فواد سنیوره» نخست‌وزیر کنونی لبنان دو مصوبه علیه حزب‌الله را به تصویب رساند. مصوبه نخست‌وزیر در مورد برکناری «وفیق شقیر» افسر بلندپایه و رئیس دستگاه امنیت فرودگاه بیروت به اتهام طرفداری از حزب‌الله بود و مصوبه دیگر غیر قانونی دانستن.
شبکه مخابراتی حزب‌الله بود که مورد اعتراض شهروندان لبنانی قرار گرفت.
این اعتراضات به درگیری‌های گسترده بین طرفداران دولت و مخالفت دولت تبدیل شد.
حزب‌الله لبنان در این رابطه اعلام کرد که این اعتراضات فریاد علنی مردم به برنامه‌های دولت نامشروع سنیوره است که در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و حقوقی شهروندان را تضییع کرده است. این در حالی است که طی یک سال گذشته مردم مخالفت خود را با دولت غیر قانونی سنیوره به صورت مسالمت‌آمیز و در قالب تحصن، تجمع و راهپیمایی‌های مسالمت‌آمیز ابراز کرده بودند اما خشونت و درگیری مسلحانه هواداران جریان 14 مارس به ویژه طرفداران سعد حریری فرزند رفیق حریری نخست‌وزیر سابق لبنان و رهبر جریان المستقبل و تیراندازی به سوی هواداران حز‌ب‌الله، این درگیری‌ها حالت گسترده‌تری به خود گرفت و به بیروت و اطراف آن کشیده شد.
حزب‌الله لبنان با اینکه اقدام دولت سنیوره در تصویب مصوبات غیر قانونی را به نوعی اعلان جنگ علیه این جنبش قلمداد کرد با این حال اعلام کرد که جناح حاکم دست از خشونت و درگیری بردارد چرا که این اقدامات بازی با آتش است که مطمئناً جناح حاکم را هم خواهد سوزاند.
*به نظر شما دولت سنیوره چرا این چنین تصمیمی گرفت؟
**در واقع جناح سنیوره با این اقدام تلاش کرد با حمایت آمریکا و در جهت خوش خدمتی به سردمداران واشنگتن حزب‌الله را خلع سلاح و نابود کند در حالی که باز هم در معادلات خود اشتباه کرد.
و در عرض مدت کوتاهی به اشتباه استراتژیک خود پی برد. چرا که نیروهای مخالفت دولت مقررهای مهم دولت را تحت کنترل خود در آوردند و افراد مسلح را بازداشت و به ارتش این کشور تحویل دادند.
این نیروها مقر نخست‌وزیری و مقر سعد حریری را نیز محاصره کردند و ولید جنبلاط از سران 14 مارس و از عوامل اصلی سیا و موساد را در خانه محبوس کردند.
حدود یکصد نفر شبه نظامیان گروه حاکم لبنان بازداشت وهشتصد تن دیگر از این نیروهای شبه نظامی که همگی آموزش دیده آمریکا بودند خود را تسلیم نیروهای ارتش کردند.
در بازرسی از منازل برخی از وزیران سنیوره نیز مقدار زیادی سلاح و مهمات کشف و مصادره شد.
به این ترتیب توطئه‌ای که با حمایت آمریکا، اسرائیل، عربستان سعودی و برخی دیگر از کشورهای عرب مخالف حزب‌الله تدارک دیده شده بود با هوشیاری و درایت حزب‌الله خنثی شد.
*ابعاد دخالت کشورهای مداخله‌گر در لبنان تا چه حد گسترده بود؟
**همه نیروها و امکانات داخلی و خارجی از مدتها پیش برای چنین توطئه مذبوحانه‌ای علیه حزب‌الله آماده و مهیا شده بود.
به عنوان مثال عربستان سعودی به دولت سنیوره پیام فرستاده بود که با هر وسیله ممکن که شده حزب‌الله را از میان بردارد و تمامی هزینه‌های این مساله را خود عربستان تقبل خواهد کرد.
آمریکا نیز بلافاصله در حمایت از سنیوره عده‌ای از افسران کارکشته و زبده خود را برای آموزش نیروهای نظامی و کمک به ارتش برای نابودی حزب‌الله به لبنان گسیل داد.
کمکهای نظامی و ناوهای هواپیمابر این کشور از مدتها قبل به لبنان ارسال شده بود تا در فرصت مناسب از آن استفاده شود؛ فرصتی که با ابتکار عمل و هوشیاری حزب‌الله هیچ‌گاه به آمریکا و نوکران منطقه‌ای‌اش داده نشد.
به نحوی که تمامی رسانه‌های خبری جهان، شخصیت‌ها و تحلیگران سیاسی منطقه و جهان از نیرو و قدرت فوق‌العاده و کنترل سریع بحران انگشت به دهان مانده و ابراز شگفتی نمودند.
تمامی خبرگزاری‌ها و رسانه‌های خبری جهان صفحات اول و روزنامه‌ها و رسانه‌های خود را به پیروزی حزب‌الله اختصاص دادند و اذعان کردند که فاتح زورآزمایی‌های لبنان باز هم حزب‌الله بود.
*این رسانه‌ها افزودند که حوادث اخیر لبنان نشان داد که منشاء خشونت‌های این کشور جناح اکثریت بود و تلاشی که جناح برای کنار گذاشتن حزب‌الله انجام داد نتیجه عکس داد و به ضرر دولت سنیوره تمام شد، در این باره شما چه نظری دارید؟
**رسانه‌ها و کارشناسان سیاسی منطقه و جهان با واقعیت انکارناپذیری به نام حزب‌الله روبه‌رو شدند و در اظهارات مختلف به توانایی و کارآمدی حزب‌الله پیروز حوادث اخیر لبنان بود و ناتوانی و ناکارآمدی جناح حاکم بیش از پیش برای همگان آشکار شد.
مساله جالب توجه اینجاست که در جریان این حوادث شرکای خارجی و قدرتمند سنیوره از جمله آمریکا، فرانسه و عربستان سعودی نتوانستند کاری انجام دهند و در مقابل کارآمدی حزب‌الله عاجز و درمانده شدند.
جالب‌تر این است که خود جناح حاکم نیز مجبور به اعتراف شدند و اذعان کردند که ما باز هم شکست خوردیم و در مقابل قدرت حزب‌الله نتوانستیم کاری انجام دهیم.
در همین رابطه ولید جنبلاط از مسببین اصلی حوادث اخیر لبنان که در واقع می‌توان آن را نوعی کودتا علیه حزب‌الله عنوان کرد و در نهایت عجز و شرمندگی اعلام کرد به سید حسن نصر‌الله بگویید که ما و آمریکا شکست خوردیم و با وجود داشتن همه نوع امکانات و حمایت‌های داخلی و خارجی تاب مقاوت در برابر حزب‌الله را نداشتیم. ما در برابر هوشیاری به موقع حزب‌الله غافلگیر شدیم....
از سوی دیگر سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید نیز اعتراف کرد که آمریکا از قدرت روز افزون حزب‌الله نگران است. کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا در اظهاراتی مداخله‌جویانه اعلام کرد که آمریکا همچنان حامی فواد سنیوره و جناح حاکم است و از وی می‌خواهد که عقب‌نشینی نکند و استعفا ندهد.
جرج بوش رئیس‌جمهور آمریکا نیز در واکنش به تحولات لبنان اظهار داشت که ما با دقت اوضاع لبنان را زیر نظر داریم و معتقدیم بهترین راهکار برای حل مساله لبنان تقویت ارتش لبنان برای حمایت از سنیوره است.
*به نظر شما چه چیزی سبب عقب‌نشینی و سرنگونی دولت فواد سنیوره در لبنان شد؟
**به رغم تمامی اظهارات مداخله‌جویان و تهدیدها و تطمیع‌ها بر کسی پوشیده نیست که فاتح اصلی جریان اخیر لبنان حزب‌الله بود و بس و به جناح حاکم ثابت شد که نمی‌تواند در مقابله با حزب‌الله پیروز شود.
در واقع حزب‌الله باعث سرنگونی سنیوره جناح حاکم شد.
لیکن باز هم اتحادیه عرب در تلاش دیگر برای حل بحران لبنان و خاتمه دادن به درگیری‌ها وارد میدان شد و با سفر وزیر خارجه قطر و عمرو موسی دبیر کل اتحادیه عرب و شماری از وزیران خارجه کشورهای عربی به لبنان و دیدار با سران گروه‌های مختلف سیاسی در این کشور قرار شد نشستی در دوحه به میزبانی قطر برگزار شود تا مسائل طرفین و اختلافات در این نشست بررسی و حل وفصل گردد.
حزب‌الله و گروههای مختلف دولت نیز به دلیل اینکه خواستار ادامه درگیری‌های تداوم بحران لبنان نبودند با این پیشنهاد موافقت کردند و نمایندگی از گروههای مختلف لبنان (موافق و مخالف د ولت) برای گفت‌وگو و مذاکره به قطر سفر کردند.
نشست گروههای لبنانی در دوحه در حالی از سر گرفته شد که این گروهها با تشکیل کمیته‌ای برای بحث درباره تغییر قانون انتخابات مجلس لبنان موافقت کردند.
کمیته‌ای نیز عهده‌دار بررسی موضوع تشکیل دولت وحدت ملی شد. از سوی دیگر امیر قطر طرح جدیدی برای توزیع سهمیه وزیران در دولت آینده لبنان مطرح کرد که هنوز درباره آن توافقی حاصل نشده است.
قطر سه پیشنهاد را مطرح کرد که عبارتند از: 13 کرسی برای گروه حاکم 10 کرسی برای مخالفان و 7 کرسی برای رئیس جمهور یا 16 کرسی برای گروه حاکم 11 کرسی برای مخالفان و 3 کرسی برای رئیس جمهور یا 17 کرسی برای جناح اکثریت 10 وزیر برای مخالفان و 7 وزیر برای رئیس جمهور.
*با این اوضاع و احوال به عقیده شما پست‌های وزارتخانه‌ها، در لبنان چگونه تقسیم خواهد شد؟
**نبیه بری، رئیس مجلس لبنان درباره انتخاب میشل سلیمان به عنوان رئیس‌جمهور در این هفته گفته است که پس از انتخاب رئیس جمهور، مشکل خاصی در توزیع پست‌های وزارتی پیش نخواهد آمد و پست حساس وزارت کشور در پی توافق به میشل سلیمان واگذار شده و باقی وزارتخانه‌های مهم میان اکثریت و مخالفان تقسیم خواهد شد.
امیر قطر هم پیشنهاد کرده با توجه به توافق بر سر انتخاب میشل سلیمان فرمانده ارتش به ریاست جمهوری، وی در هفته جاری انتخاب موضوع بررسی قانون انتخابات مجلس به پس از انتخابات ریاست جمهوری و تشکیل دولت وحدت ملی موکول شد.
*پیشنهاد قطر درباره اعطای ضمانت برای استفاده نکردن حزب‌الله از سلاح در داخل لبنان چه بود و چه واکنشهایی به همراه داشته است؟
**قطر به جناح حاکم پیشنهاد داده است که یک سند مکتوب از سوی این کشور به منظور اعطای ضمانت برای استفاده نکردن حزب‌الله از سلاح در داخل کشور داده شود.
این در حالی است که حزب‌الله و جنش امل با طرح این موضوع در نشست دوحه به شدت مخالفت و تاکید کردند که این موضوع باید در بیروت و پس از انتخاب رئیس جمهور بررسی شود.
در همین رابطه حزب‌الله لبنان اعلام کرد که گروه 14 مارس تلاش می‌کند با اعمال فشار به نشست دوحه مذاکرات را به نفع خود به پایان ببرد و به خواسته‌های خود برسد.
نماینده حزب‌الله در این نشست اظهار داشت: انعطاف مخالفان دولت حد و انداز‌ه‌ای دارد و تا اندازه معینی که اصول و مبانی این گروه اجازه می‌دهد می‌توانند انعطاف نشان دهند، در حالی که اگر جناح حاکم بر خواسته‌های خود اصرار ورزند و مانع ادامه گفت‌وگو‌ها شوند مخالفان هم دست از خواسته‌های خود بر نمی‌دارند.
نبیه بری رئیس مجلس لبنان هم پیشنهاد قطر در زمینه تقسیم پست‌های وزارتی را نپذیرفته و آن را مشروط به ادامه گفت‌و گو‌ها و تلاشهای بیشتر برگزار کنندگان دوحه کرده است.
میشل عون رهبر جریان آزاد مسیحی لبنان و از سران گروه 8 مارس (مخالف دولت) نیز اعلام کرده که جناح اکثریت هنوز در موضوع قانون انتخابات درصدد سیطره قدرت خود هستند و می‌خواهند بار دیگر آینده لبنان را با مشکل مواجه کنند.
*آیا بحران لبنان با تشکیل نشست‌هایی مثل نشست دوحه بر سر کار بودن دولت سنیوره حل و فصل خواهد شد‌؟
**در هر صورت به نظر می‌رسد که بحران طولانی مدت لبنان با برگزاری چنین نشست‌هایی حل و فصل گردد. به عبارت دیگر تا زمانی که فواد سنیوره و جناح طرفدارش و برخی کشورهای عربی خواهان ایجاد آرامش و صلح در لبنان نیستند و به بهانه‌های مختلف در امور داخلی این کشور دخالت و حادثه آفرینی می‌کنند.
سنیوره حامیان خارجی ان از این واقعیت غافلند یا حداقل خود را به نادانی می‌زنند سرنوشت سیاسی خود را به دست گیرند و از دخالت بیگانگان در کشورشان بیزار هستند.
مردم لبنان طی سالهای گذشته با برپایی راهپیمایی‌های بزرگ میلیونی در حمایت از حزب‌الله، دمکراسی واقعی و مورد نظر خود را به جناح‌های سیاسی داخلی لبنان و همه جهانیان نشان داده‌اند و در واقع مرز پیروزی و جاودانگی حزب‌الله هم داشتن همین پایگاه و جایگاه عظیم مردمی است.
مردم این کشورها بارها با برپایی تظاهرات خواهان پایان دخالتهای خارجی‌ها به خصوص آمریکا از صحنه سیاسی کشورشان شده‌اند و اخراج سفیر آمریکا از لبنان را خواسته‌اند.
*آیا سرکار آمدن میشل سلیمان و تشکیل کابینه توسط او می‌تواند به درگیری‌های مخالفان داخلی پایان دهد؟
**برکناری دولت سنیوره یک امتیاز بزرگ به نفع مردم حزب‌الله بود و روی کار آمدن میشل سلیمان نیز امتیاز و پیروزی دیگری خواهد بود، فقط باید دید که در آینده آقای میشل سلیمان چه برنامه‌هایی را اجرا خواهد کرد، اما مردم لبنان امیدوارند که دولت مستقل از دخالت‌های بیگانه عمل کند و خواست مردم و نیاز جامعه لبنان را فدای مصلحت‌های بیگانگان نکند.

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات