روزهای پرالتهاب

* وضعیت بحران قضات به کجا رسید؟
** مذاکرات میان دو حزب اصلی تشکیل‌دهنده دولت ائتلافی یعنی حزب مردم و حزب مسلم لیگ شاخه‌نواز در این مورد در چند هفته گذشت به صورت جدی و مستمر ادامه داشته و طرفین استدلالها و دفاعیات و احیاناً تحفظات خود را در این مورد با یکدیگر در میان گذاشته‌‌‌‌‌اند. با اینحال، پیشرفت ملموس و قابل توجهی در این زمینه اعلام و مشاهده نشد تا این که مسلم لیگ (نواز) به رهبری نواز شریف روز 23 اردیبهشت به دنبال منقضی شدن ضرب‌‌‌‌‌الاجل تعیین شده از سوی وی برای حل و فصل مسئله ابقای قضات برکنار شده (که از سوی ژنرال پرویز مشرف به دنبال برقراری وضع اضطراری در روز 12 آبان از سمتهای خود خلع شده بودند) اعلام کرد که وزرای آن حزب استعفا خواهند کرد. نواز شریف حمایت خود را از جنبش وکلای مزبور درخصوص آغاز تظاهرات اعتراض‌‌‌‌‌آمیز سراسری برای ابقای این قضات تهدید کرده و همچنین نسبت به راه‌‌‌‌‌اندازی هواپیمایی طولانی به سوی اسلام‌‌‌‌‌آباد جهت محاصره مجلس ملی به منظور تحت فشار قرار دادن دولت یوسف رضا گیلانی برای ابقای این قضات بر کنار شده تهدید کرده‌‌‌‌‌اند. جنبش دمکراتیک احزاب سراسری (APDM) شامل بسیاری از احزاب سیاسی از جمله احزاب معروف جماعت اسلامی، جنبش انصاف، حزب ملی مردمی پختونخواه و سایرین نیز تصمیم گرفته‌‌‌‌‌اند که از جنبش وکلای دادگستری جهت ابقای قضات برکنار شده حمایت کنند.
در صورتی که قضات برکنار شده به رهبری افتخار محمد چودری رئیس دیوانعالی کشور ابقا گردند آنگاه این احتمال قوی وجود دارد که انتخاب مجدد مشرف رئیس جمهوری در ماه اکتبر 2007، اجرای فرمان آشتی ملی (NRO) و دستورهای قانون اساسی موقت (PCO's) توسط مشرف پس از برقراری وضع فوق‌‌‌‌‌العاده در روز 3 نوامبر 2007، از سوی قضات ابقا شده مورد سوال و تغییر داده شود.
* ائتلاف‌‌‌‌‌نواز و زرداری به کجا رسید و فکر می‌‌‌‌‌کیند آینده آن چگونه باشد؟
** در روز 23 اردیبهشت، نواز شریف رهبر مسلم لیگ (نواز) رهاسازی کابینه دولت فدرال را اعلام کرد ولی گفت: وی از ائتلاف به رهبری حزب مردم در مرکز و استانهای سند، سرحد و بلوچستان حمایت خواهد کرد. زرداری درخصوص عدم ابقای قضات برکنار شده مصمم است. در این صورت جنبش وکلای دادگستری مورد حمایت جنبش دمکراتیک احزاب سیاسی (APDM) و مسلم لینگ (نواز) قدرتمند خواهد شد و این جنبش حتی می‌‌‌‌‌تواند به سقوط ائتلاف دولتی و نیز به سقوط دولت تحت رهبری مسلم لیگ (نواز) در پرجمعیت‌‌‌‌‌ترین و مهمترین استان کشور یعنی پنجاب منجر گردد. در صورتی که قضات از سوی زرداری ابقا نشوند آنگاه احتمال قوی درباره انحلال مجلس ملی از سوی مشرف رئیس جمهور با استفاده از اختیار خود در خصوص انحلال مجلس ملی تحت ماده 58 (ب – 2) وجود دارد. با این حال برخی دیگر از صاحب‌‌‌‌‌نظران ارزیابی دیگری دارند به این ترتیب که یکی از شرایط اصلی حزب مسلم لیگ شاخه نواز در مذاکرات ابتدایی با حزب مردم برای پیوستن به دولت ائتلافی فراهم شدن شرایط اعاده قضات دیوانعالی سابق بود، عدم حصول توافق در این زمینه می‌‌‌‌‌تواند آینده دولت ائتلافی را دچار مخاطره نماید. با این حال، با توجه به حضور سایر احزاب در دولت ائتلافی پاکستان و نیز آمادگی جنبش مهاجر قومی (MQM) برای پیوستن به دولت ائتلافی، به نظر نمی‌‌‌‌‌رسد که حتی در صورت خروج حزب نواز از ائتلاف، دولت همچنان بتواند با ترکیب جدید به حیات و فعالیت خود ادامه دهد.
* ایده برکناری مشرف تا چه حد جدی است و فکر می‌‌‌‌‌کنید همچنان در اولویت مخالفان باشد؟
** حزب مردم و سایر احزاب سیاسی شامل ائتلاف دولتی مثل حزب ملی خلق، جمعیت علمای اسلام (شاخه فضل‌‌‌‌‌الرحمان)، جنبش متحد قومی و اعضای مستقل مجلس ملی که از دولت ائتلافی حمایت می‌‌‌‌‌کنند اصولاً بر نظر برکناری مشرف از قدرت جدی هستند.
* موضع دقیق حزب مردم در این باره چیست؟
** حزب مردم و سایر شرکای ائتلاف دولتی مثل حزب ملی خلق، جمعیت علمای اسلام (شاخه فضل‌‌‌‌‌الرحمان) و جنبش متحد قومی خواستار محدودیت اختیار مشرف رئیس جمهور تحت ماده (ب – 2) 58 قانون اساسی هستند ولی آنها می‌‌‌‌‌خواهند مشرف رئیس جمهوری به عنوان رئیس قانونی دولت باقی بماند اما اختیارات وی محدود به تعاریف قانون اساسی اولیه مصوب سال 1973، باشد.
*موضع نوازشریف در این باره چگونه است؟
**مسلم لیگ شاخه‌‌‌‌‌نواز که در انتخابات عمومی سال 1997 اکثریت تام را به دست آورده بود در روز 12 اکتبر 1999 در اثر کودتای نظامی توسط ژنرال مشرف خلع گردید و خود وی زندانی و تبعید شد. بدین ترتیب، نگاه نواز نسبت به مشرف تفاوت دارد و او همواره خواستار برکناری مشرف از قدرت بوده است. به همین علت، او از ابقای قضات برکنار شده کاملاً حمایت می‌‌‌‌‌کند چون معتقد است که قضات در صورت ابقا تصمیماتی می‌‌‌‌‌گیرند که در راستای منافع سیاسی وی قرار می‌‌‌‌‌گیرد، اما این نکته را نباید فراموش کرد با اینکه شخص آقای نواز شریف و حزب متبوع وی مواضع سخت‌‌‌‌‌تری را دارند اما شاید بتوان اظهار نظر اخیر آقای گیلانی، نخست وزیر پاکستان، را که چند روز پیش به صراحت اعلام کرد دولت خواهان رویارویی نهادهای قدرت در کشور نیست، به عنوان کلید این سوال به کار گرفت. واقعیت این است که دولتمردان جدید پاکستان پیش از این نیز چند بار به اشکال گوناگون به این رویکرد خود اشاره کرده بودند، اما اظهارنظراخیر آقای گیلانی صریح‌‌‌‌‌ترین موضع‌‌‌‌‌گیری در این زنجیره بود که نشان داد دولت به جای پرداختن به جنگ قدرت در داخل، سعی دارد تمرکز و انرژی خود را بر حل مشکلات رفاهی و معیشتی مردم قرار دهد.
* عملکرد دولت گیلانی در این مدت چگونه بوده است؟
** طبیعی است که در فرصت کمی که از تشکیل دولت ائتلافی گذشته، نمی‌‌‌‌‌توان ارزیابی چندانی از عملکرد دولت داشت. با این حال، دولت آقای گیلانی دارای ترکیب خوب و امیدوار کننده‌‌‌‌‌ای بود که می‌‌‌‌‌توانست در صورت فراهم شدن شرایط و تمرکز بر فعالیتهای حرفه‌‌‌‌‌ای خود روزهای خوبی را برای پاکستان نوید دهد. اما سیدیوسف رضا گیلانی نخست وزیر تنها در چهل و پنجمین روز قدرت خود، حمایت اکثر اعضای شریک اصلی یعنی مسلم لیگ (نواز) که دارای 90 نماینده مجلس ملی و 9 وزیر در کابینه فدرال و غالباً برخوردار از سمتهایی در زمینه‌‌‌‌‌های اقتصادی و تجاری است را از دست داد.
متن کامل را در www.hamshahrionlin.com بخوانید.