دلارهای نفتی در اقتصاد ایران

سید حسین میرافضلی
تاریخ اقتصادی ایران نشان می‌دهد که میلیاردها دلار ثروت ناشی از فروش نفت نتوانسته است بنیان صنایع مستقلی را فراهم آورد مثلا با 500 میلیارد درآمد نفتی بعد از انقلاب چه کرده‌ایم؟ چند درصد آن در صنایع سرمایه گذاری شده است؟ چند درصد آن جهت توسعه کشاورزی بکار گرفته شده ؟ با 500 میلیارد دلار چه می‌شد کرد و چه کرده‌ایم؟ ما به آسانی تصمیم می‌گیریم 5 میلیارد دلار بنزین وارد کنیم و 10 میلیارد دلار تولیدات داخل را هم مجانی بفروشیم.
سالانه بیش از 10 میلیارد دلار یارانه گازوئیل می‌پردازیم اما چون تولید داخل بوده خم به ابرو نمی‌‌آوریم ما به کدام سو در حرکت هستیم فساد نشات گرفته از درآمد نفت در بوروکراسی ما تاکنون اجازه نداده است که از درآمدهای نفت استفاده متناسب به عمل آوریم ولی فاجعه عظیم‌تر این است که اتکاء به درآمد نفت فرهنگ مصرف زدگی و رفتار‌های مقلدانه و غیرمولدی را در فرهنگ ایدئولوژی ما تولید کرده است و ما را به مقلدانی بی‌اراده که به بازیهای کوچک خود دل مشغولند تبدیل کرده است بعد از جنگ و آن همه خرابی طبیعی است که سعادت جامعه در کم مصرف کردن پس‌انداز و از این راه تامین نقدینگی برای سرمایه‌گذاری است. مثالی می‌زنم حتما تصویر گاندی را که بالا تنه‌اش لخت است و لنگ به کمر بسته دیده‌اید که در حال پنبه ریسی است یادمان باشد که نیروی انسانی مولد تولید در هندوستان آن موقع به طور نسبی پیشرفته بود ولی گاندی اولین کاری که کرد که خودش آن لباس را پوشید که عزم کم مصرف کردن را نشان بدهد این یک رهبر فرهیخته آگاه به توطئه‌های جهانی است و البته مسئولین هند نیز فرهنگ کار و تولید را داشتند که عمل رهبرشان در آنها چنین تاثیر گذاشت متاسفانه این فرهنگ بین مسئولین ما ضعیف بوده و هست و با وجود زندگی بسیار ساده رهبری و نصایح موکدشان در رابطه با صرفه‌جویی و انظباط اقتصادی عملکرد مسئولین به گونه‌ای دیگر بوده است.
فردای استقلال هند گاندی استراتژی اقتصادی‌اش را اعلام کرد یعنی اقتصاد خود کفایی و با لباس پوشیدنش نشان داد که من ایستاده‌‌ام و اقتصاد درون‌زای هند را رشد می‌دهم تکنولوژی مناسب و ساده را هم انتخاب کرد و حالا می‌بینم که تکنولوژی نساجی هند بسیار پیشرفته است.
هند در صنایع ماهواره‌ای، صنایع فضایی هسته‌ای، بیوتکنولوژی و در تولید نرم‌افزارها بسیار پیشرفته است. لباس گاندی توقع را پایین آورد و حد نهایی را نشان داد یک رهبر فرهیخته مانند گاندی می‌گوید لباسم را خودم تامین می‌کنم این خیلی پرمعنا است و فرق می‌کند با کسی که می‌گوید اگر دو برنامه 5 ساله اجرا کنیم به حد کشورهای پیشرفته می‌رسیم و نیاز به زهدگرایی وجود نداردو ... در حالی که یک فرد یا جامعه مسلمان باید به لحاظ عقیدتی کاملا مولد باشد. امروزه طبقه‌ای در جامعه شکل گرفته است که منافع این طبقه با منافع ملی فاصله دارد به مزایا و حقوق‌هایی که بعد از سال 68 برای مدیران در نظر گرفته شده به یارانه‌های سرسام‌آور غیر هدفمند که با سرعت درحال فرو بردن کشور در کام آتش خود می‌باشد نگاه کنید.
درکشوری غیر مولد به سادگی می توان مقدرات مردم را رقم زد اصولا" غیر مولد بودن یک جامعه شرط ادامه غارت منابع ثروت طبیعی آن جامعه است. ساخت فرهنگ د‌رخور این چپاول ضرورتی است که همراه آن حرکت می‌کند فرهنگی که حضورش را نسلی که دوران پهلوی اول و دوم را درک کرده به خوبی تجربه نموده است. در یک کلام فرهنگ از خود بیگانگی تاریخ 90 ساله وابستگی به نفت شواهد غم‌انگیزی از فساد مردم از خود بیگانگی فرهنگی و سرانجام مشتعل شدن درآمدهای بجا مانده از نفت در آتش جنگ دارد، اما یادگار دیر پای مخرب آن فرهنگ دلالی است به اقتصاد کشور نگاه کنید چنددرصد این اقتصاد متکی به دلالی است؟ در خیابانها و جاده‌ها هر جا که نگاه می‌کنید قبرستان ماشین است. کشور ما در واقع نمایشگاه تولیدات بیگانه است. انسانی که تغذیه‌اش از بیگانه و حیاتش وابسته به آن است فرهنگ خودی نمی‌شناسد.
کارگزاران ما کمتر تعمق می‌کنند که با یک میلیارد دلار چه کاری را باید در اولویت قرارداد تا چرخه تولید ایجاد شود، یکی ازدلالیش اینست که این دلارها ظاهرا ساده بدست آمده است. این درآمد نفت بدون تلاش و اراده و بررسی و محاسبه و ارزیابی در زندگی ما وارد شده و این عوارض را به بار آورده است‌.