تعامل دولت و مجلس به مثابه یک اصل

عباس خسروانی
رهبر معظم انقلاب در دیدار خود با منتخبان مردم سخنان راهگشا و ارزشمندی را در روزهای آغازین مجلس هشتم بیان کردند.
رهبر انقلاب اسلامی نظارت مجلس را به موازات قانونگذاری بسیار مهم و لازم دانستند و افزودند: در اوج اعمال وظایف نظارتی مجلس، باید کاملاً مراقب و هوشیار بود که این امر به وسیله‌‌‌‌‌‌ای برای معارضه قوا تبدیل نشود. ایشان خاطر نشان کردند: ایجاد اختلاف میان قوا و رخنه در بافت یکپارچه مجموعه قوای سه‌‌‌‌‌‌گانه که فرماندهی کل کشور را بر عهده دارند از آرزوهای بزرگ و دیرینه دشمنان اسلام و ملت ایران است که گاه علناً و هم اکنون به طور غیرعلنی اما کاملاً جدی پیگیری می‌‌‌‌‌‌شود و باید مراقب آن بود.
نظارت یکی از مهمترین وظایف مجلس شورای اسلامی است که در دوران مجلس هفتم حرف و حدیث‌ها پیرامون آن بسیار بود. در دو سال اخیر هجمه تبلیغاتی زیادی علیه مجلس هفتم وجود داشت به طوری که برخی مدعی بودند مجلس در برابر این دولت استقلال ندارد، این مجلس دنبال روی دولت است و در برابر دولت ایستادگی نمی‌‌‌‌‌‌کند. مخالفان مشی اصولگرائی در کشور به کمک رسانه‌‌‌‌‌‌های تبلیغاتی خود، هرگاه این مجلس به لایحه دولت رأی مثبت می‌‌‌‌‌‌داد می‌‌‌‌‌‌گفتند مجلس در برابر دولت منفعل است، اما هرگاه مجلس به لایحه دولت رأی منفی می‌‌‌‌‌‌داد فریاد می‌‌‌‌‌‌زدند بین اصولگرایان اختلاف افتاده است. عده‌‌‌‌‌‌ای مجلس را متهم به مماشات با دولت کردند و گفتند مجلس هفتم در مقابل دولت نهم منفعلانه عمل کرد و به این وظیفه اساسی خود پایبند نبود. عده‌‌‌‌‌‌ای دیگر گفتند مجلس دچار شعارزدگی حمایت از دولت شد. برخی هم برآیند عملکرد مجلس هفتم را مثبت ارزیابی کردند اما گفتند مجلس باید بیشتر به مسائل اقتصادی می‌‌‌‌‌‌پرداخت و بر دولت نظارت جدی‌‌‌‌‌‌تر و مقتدرانه‌‌‌‌‌‌تر می‌‌‌‌‌‌کرد. عده‌‌‌‌‌‌ای هم در مقام دفاع از مجلس برآمدند و با ارائه آمارها و مستندات خود اثبات کردند که مجلس در مقابل دولت منفعل نبوده چرا که آمارهای مربوط به تذکرات، سوال از وزرا و استیضاح آنان و عدم رأی اعتماد به برخی وزرای پیشنهادی دولت نشان می‌دهد که مجلس در بعد نظارتی خود ضعیف عمل نکرده است و در عین حفظ مشی استقلال‌طلبانه خود از دولت اصولگرا حمایت هم کرده است.
لذا در مجلس هفتم در عین حال که نمایندگان از حقوق خودشان دفاع کردند، در مواردی به دولت انتقاد و در مواردی هم از دولت طرفداری کردند و به تعبیر آقای حداد مجلس هفتم پشت دولت بود نه در مشت دولت. البته این قبیل اقدامات به خصوص استیضاح وزرا، عدم رأی اعتماد به برخی وزرا و عدم موافقت با تصویب برخی لوایح مطابق خواست دولت نبود. از جمله لایحه بودجه و خشکسالی باعث شد تا برخی از نزدیکان دولت دل خوشی از مجلس هفتم نداشته باشند و از مجلس به خاطر عدم تعامل مفید و سازنده گله کنند. دکتر سعیدلو اخیراً گفته بود مجلس هفتم از ظرفیت کامل همکاری با دولت بهره نبرد و می‌‌‌‌‌‌توانست بیشتر از این با دولت نهم هکاری کند؛ چرا که این امر به نفع دو طرف بود. او به عنوان معاون اجرائی رئیس جمهور معتقد است مجلس هفتم واقعاً بعضی جاها می‌‌‌‌‌‌توانست دولت را کمک کند، مثلاً در روزهای آخر می‌‌‌‌‌‌توانست لایحه خشکسالی را تصویب کند، چگونه مجلس می‌‌‌‌‌‌توانست برای استیضاح وزیر بازرگانی ثانیه‌‌‌‌‌‌ای امضا جمع کند، اما نتوانست برای این لایحه کمکی به دولت بکند لذا این نمونه‌‌‌‌‌‌ها نشان می‌‌‌‌‌‌دهد که مجلس هفتم می‌‌‌‌‌‌توانست دولت را بیشتر کمک و پشتیبانی کند. الهام هم زبان به گلایه گشود و گفت: مجلس هفتم در زمینه استیضاح و بازخواست وزرا رکورد شکست. سخنگوی دولت معتقد است در مجلس هفتم با اینکه اکثریت را اصولگرایان تشکیل می‌‌‌‌‌‌دادند نتوانست آن گونه که شایسته و بایسته است با دولت تعامل سازنده داشته باشد. از دید الهام در این مجلس هفتم ذهنیتهایی شکل گرفت که همواره در پی مچ‌‌‌‌‌‌گیری از دولت بودند. الهام اجرایی نشدن چند مصوبه مجلس را انتشار آن در رسانه‌‌‌‌‌‌ها و تصویب نکردن بودجه پیشنهادی یک میلیارد و 2 میلیون دلاری برای برداشت از صندوق ذخیره ارزی را از موارد بارز مچ‌‌‌‌‌‌گیری مجلس برشمرد. اظهارات آقای حداد عادل هم در زمینه نوع تعاملش با دولت نهم در جایگاه ریاست مجلس هفتم جالب بود. حداد گفت: اصرار داشتم که مشی مستقلی داشته باشم، و در واقع می‌‌‌‌‌‌خواستم هم از حقوق مجلس دفاع کنم و هم حتی‌‌‌‌‌‌الامکان با دولت همکاری داشته باشم. او دوران ریاست خود را دوران سختی دانست و گفت در خیلی از موارد هم دولت انتظار بیشتری داشت و هم نمایندگان انتظار داشتند، به هر حال دوران سختی بود و می‌‌‌‌‌‌توان حدس زد که این مشی مستقل رضایت همه را تأمین نکند و این برآورد من است از آنچه اتفاق افتاد.آقای حداد در این سخنان خود به اعتراضات پیرامون انفعال او در برابر دولت پاسخ میدهد و حتی تلویحاً این مشی خود را علت عدم رأی آوری‌‌‌‌‌‌اش برای ریاست مجلس هشتم عنوان می‌‌‌‌‌‌کند.
عده‌‌‌‌‌‌ای هم از تعامل خوب دولت و مجلس یاد کردند و گفتند در مجلس هفتم همه در تلاش بودند که تعامل و تعادل با دولت برقرار باشد تا به کارها و منافع کشور سر و سامان بهتری داده شود. مجلس هفتم شورای اسلامی، مجلسی با شهامت بود و توانست اقدامات خوبی را انجام دهد که یکی از آنها بحث و مسأله سوخت و انرژی بود که توانست این حرکت را آغاز کرده و روند گذشته را تغییر داده و این موضوع بسیار بزرگ و مهمی برای کشورمان بود. به هر حال با تمام تفاسیری که از نوع تعامل دولت و مجلس ارائه شد نمی‌‌‌‌‌‌توان منکر این اصل شد که تعامل قوا با یکدیگر در عین حفظ استقلال یکدیگر تسریع در سازندگی و پیشبرد اهداف انقلاب و حل مشکلات کشور را در پی دارد. رهبری معظم انقلاب هم در دیدار خود با نمایندگان مجلس هشتم فرمودند: مجلس هشتم نیز باید بر این مسأله و همکاری با دولت به عنوان یک اصل تکیه کند چرا که دولت انصافاً پر کار و خستگی ناپذیر است و همان کارها و اهدافی را پیگیری می‌‌‌‌‌‌کند که مجلس در پی آن است. تبعاً یکی از مسائلی ک این مجلس پیش‌‌‌‌‌‌رو دارد تعامل با دولت است. امید می‌‌‌‌‌‌رود مجلس هشتم بتواند با دولت همکاری کند و دولت نیز با مجلس هشتم هماهنگی کامل را داشته باشد. مجلس باید در چارچوب قانون اساسی و منافع ملی و فرمایشات مقام معظم رهبری حرکت کرده و برای خود دارای استقلال باشد. در کار خود به صورت تخصصی و جدی حرکت نموده و تعامل و تعادل را در امورات و روابط خود با سایر قوا برقرار کند تا مشکلات را برطرف نماید. امیدواریم مجلس با حفظ استقرار خود ایجاد تعادل و تعامل با دولت بتواند به حل معضلات اقتصادی، فرهنگی و... . کشور و مردم کمک کند تا مردم از انتخابات دولت و مجلس رضایت کامل داشته باشند و بتوانیم خود را عرصه‌‌‌‌‌‌های بین‌‌‌‌‌‌المللی مطرح کرده، و هم به اوضاع داخلی کشور سر و سامان بخشیم. مجلس هشتمی‌‌‌‌‌‌ها باید با نظارت بر فعالیت اقتصادی دولت و ارائه طرحهای مشخص کارشناسی شده در ماه‌‌‌‌‌‌های نخست دوره مسوولیت خود تلاش کنند بار سنگین تورم و گرانی از دوش مردم برداشته شود. مردم به دنبال یک مجلس مقتدر هستند و نمایندگانی هم که از طرف مردم به مجلس راه پیدا کرده‌‌‌‌‌‌اند، به این فکر می‌‌‌‌‌‌کنند که مجلس باید مقتدر باشد، ضمن این که باید روحیه تعامل با سایر قوا را نیز داشته باشند. اگر مجلس هشتم به عنوان یک مجلس اصولگرا در حل مشکلات عمومی کشور موفق باشد، این حرکت و موفقیت می‌‌‌‌‌‌تواند جریان اصولگرایی را در انتخابات ریاست جمهوری تداوم بخشد و پشتیبانی کند. اگر مجلس در چارچوب وظایف خود به عنوان یک مجلس اصولگرا موفقیت حاصل کند و مردم ببینند که جریان اصولگرا قادر به حل مسایل و مشکلات کشور است، طبعاً در انتخابات ریاست جمهوری هم، گزینه مردم، اصولگرایان خواهد بود.