* اتخاذ سیاست جدید ژاپن مبنی بر تقویت ساختارهای نظامی که به معنای دور شدن این کشور از قانون اساسی صلحطلب میباشد، با چه اهدافی صورت میگیرد؟
** در خصوص این سیاست باید به سه تحلیل داخلی، منطقهای و بینالمللی اشاره کرد. در عرصه داخلی، سیاست جدید توکیو در راستای تقویت امور دفاعی این کشور نشاندهنده گرایش به سمت ملیگرایی از سوی دولت شینزو آبه است که در تفکر رهبران حاکم بر ژاپن تبلور یافته است. نخستوزیر کنونی ژاپن، از نوادگان آبه بزرگ است که مسوولیت اشغال چین و شبه جزیره کره را به عهده داشت که یک شخصیت افراطی ملیگرا در ژاپن محسوب میشود.
در عرصه منطقهای نیز با آزمایش موشکی کره شمالی، توکیو احساس نگرانی زیادی کرده و بر این باور است که در فضای جدید نیازمند تقویت ساختارهای دفاعی است. به هر حال تخاصمات تاریخی ژاپن و کره شمالی با آزمایش موشکی پیوند یانگ وارد مراحل جدیدی شده است که در قالب جنگ سرد دو کشور معنا میشود. در عرصه بینالمللی نیز با جنگ آمریکا علیه عراق، فضای مساعدی برای همکاری بینالمللی ژاپن در مناقشات جهانی فراهم شد. با عنایت به این که شرایط کنونی حاکم بر نظام بینالمللی یک بافت کاملا امنیتی پیدا کرده، ژاپن میتواند سیاست نظامی گریخود را در داخل کشور و در سطح منطقه و بینالملل توجیه کند.
* سیاست جدید توکیو تا چه اندازه میتواند بر روندهای امنیتی منطقه جنوب شرق آسیا تاثیرگذار باشد، با عنایت به این که بخش اعظم ثبات امنیتی یک مقوله ذهنی به شمار میرود؟
** با توجه به سابقه نظامیگری ژاپن در قبل از شروع جنگ جهانی دوم و در زمان این جنگ که بسیاری از کشورهای جنوب شرق آسیا را به اشغال خود درآورد، سیاست جدید این کشور میتواند دغدغههای امنیتی بسیاری را برای کشورهای منطقه ایجاد کند و بازگشت دوباره ژاپن به رویکرد نظامیگری، میتواند ذهنیت منفی مردم و دولتهای منطقه را بیش از گذشته تشدید کند. هر چند که به نظر میرسد در حال حاضر ژاپن چندان به حساسیتهای مردم منطقه توجه ندارد و تنها به انجام دقیق و صحیح معادلات ترسیمی خود میاندیشد.
با عنایت به مساعد بودن فضای بینالمللی، ژاپن تصمیم گرفته تا آژانش دفاعی خود را تا سطح یک وزارتخانه مستقل ارتقاء بخشد.
* به نظر جنابعالی رویکرد جدید دولت ژاپن تا چه اندازه متاثر از روابط این کشور با دولت آمریکا است؟
** ژاپن هم اکنون دومین قدرت اقتصادی جهان به شمار میرود و سعی دارد تا سطح تاثیرگذاری خود در جنبههای اقتصادی را به عرصههای سیاسی نیز تسری دهد که این امر نیازمند تعامل تنگاتنگ توکیو و واشنگتن است.
آمریکا سعی دارد تا با بهرهگیری از کمکهای اقتصادی و نظامی ژاپن در عرصه مناقشات بینالمللی، تا حد زیادی هزینههای خود را کاهش دهد و بتواند با جایگزین کردن نیروهای نظامی ژاپن در پایگاههای آمریکا در جنوب شرق آسیا، زمینههای کاهش نظامیان خود در این منطقه را فراهم کند و از سوی دیگر نیز ژاپن جهت دستیابی به هدف خود مبنی بر کسب یک کرسی دائم در شورای امنیت مجبور است با دیدگاههای آمریکا هماهنگ شود تا بتواند خود را در نظام بینالمللی به عنوان یک قدرت موثر مطرح کند.