خاورمیانه بزرگ از شکلگیری تا اجرا (چهاردهم)
دکتر رضا جلالی
از دیگر مسائل این طرح که باعث برانگیختن اعتراضات زیادی شده است آن است که آمریکا در پردازش این طرح هیچ عنایتی به مشورت و در نظر داشتن کشورهای منطقه و همچنین دیگر بازیگران منطقهای وبینالمللی از جمله فرانسه و اتحادیه اروپا نداشته است و از موضعی فراتر از دیگران طرح خود را ارائه داده است.
در چنین شرایطی مواضع صریح و آشکار ژاک شیراک رئیسجمهور فرانسه در مخالفت با طرح خاورمیانه بزرگ و یاد کردن از آن به عنوان مداخله خارجی میتواند نمایانگر نارضایتی شدید پاریس و اتحادیه اروپا و استمرار سیاستهای یکجانبهگرایانه واشنگتن در منطقه قلمداد شود. کینهای که از مقامات دولت بوش در کشورهای عربی دامن میزنند و بدگمانی خشمگینانه علیه هر آنچه که از جانب آنان صادر میشود متحدین اصلی واشنگتن یعنی رژیمهای مصر و سعودی را مجبور کرده که سریعا اختلافنظر خود با ابتکار واشنگتن را در معرض دید همگان بگذارند.
مبارک رئیسجمهور مصر برای تضمین خود در قبال عکسالعملهای غیرمنتظره به این رح ابتکاری، حتی در راس اردوی منتقدین قرار گرفته است وی پس از طرح انتقادات شخصی خود به طرح، سریعا به ریاض رفت و با میزبانان سعودیاش بیانیهای مشترک انتشار داده و به رد هرگونه اصلاحات تحمیلی از خارج به کشورهای عرب و مسلمان پرداخت و در همین راستا برژینسکی به منظور اجرای بهتر طرح پیشنهادت زیر را به دولتمردان آمریکایی توصیه میکند:
«نخست این برنامه باید به کمک کشورهای عرب طرحریزی شود و نه اینکه فقط آنها را در برابر عمل انجام شده قرار داد. مصریها و سعودیها اگر احساس کنند به سنتهای مذهبی و فرهنگیشان بیاحترامی میشود به استقبال دموکراسی نخواهند رفت. اروپاییها نیز باید به طور کاملا دخالت داده شود ونیز باید به ابتکار خود گفتگو با ملتهای منطقه را در رابطه با تعریف و اهداف طرح برنامهریزی شده پی بگیرند. دوم برنامهریزان این طرح باید به این مهم پی ببرند که بدون شان و عزت سیاسی حاصل از استقلال اراده آزادی فردی، دموکراسی میتواند وجود داشته باشد. آلمانیها عزت سیاسی خود را در مدت زمان نسبتا کوتاهی پس از پایان جنگ جهانی دوم بازیافتند و این به نوبه خود به آنها کمک کرد سنتهای دموکراتیک عصر پیش از نازیها را احیا کنند. برنامه دموکراسی برای اعراب، اگر با تلاش برای استقلال و حاکمیتبخشی به عراقیها و فلسطینیها همگام شود موفقیتآمیز خواهد بود و مقبولیت فراگیرتری خواهد یافت. در غیر این صورت دموکراسی برای بسیاری در جهان عرب یک ویترین زیبا برای تداوم سلطه بیگانه به نظر خواهد سید و سرانجام اینکه ایالت متحده باید ماهیت و جوهره توافقنامه صلح را در خاورمیانه تعریف و مشخص کند و سپس کند و سپس فعالانه بکوشند این توافقنامه را جا بیندازند.»
به طور خلاصه موانع اجرای این پروژه در جهان عرب عبارتند از:
1ـ بدبینی مردم به طور کلی در برابر آمریکا و غرب، که دلایل آن عبارتند از:
اول: مساله اعراب و اسرائیل و مواضع دوگانه آمریکا
دوم: حمایت آمریکا و غرب از قدرتهای دیکتاتوری
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
