دکتر رضا جلالی
چه باید کرد؟
به نظر میرسد با توجه به مجموعه شرایط فوق بتوان در دو حوزه داخلی و خارجی راهکارها و رهنمودهای زیر را به دولتمردان آتی ایران ارائه کرد.
در حوزه داخلی میبایست به امور زیر پرداخت:
1- افزایش مشروعیت نظام از طریق افزایش کارآمدی و پاسخگویی مسئولان
2- حرکت به سمت توسعه پایدار و همه جانبه و با ثبات در تمامی بخشها
3- حرکت به سمت دستیابی به تکنولوژیهای برتر در زمینههای مختلف با تکیه بر دانشمندان داخلی
4- افزایش سطح رفاه نسبی مردم
5- تقویت مردمسالاری دینی و نهادهای مدنی
6- تقویت آمادگی دفاعی
7- حرکت به سمت یافتن منابع جایگزین برای نفت و سوختهای فسیلی
8- کاهش منازعات و درگیریهای قومی و تاکید بر هویت جمعی ملی
9- تلاش جهت شکلگیری اجماع نخبگان داخلی
10- تغییر ساختار و بهینهسازی دستگاه سیاست گذاری خارجی و وزارت امور خارجه
11- لازم است ایران، در کوتاهمدت با تغییرات بنیادی در ساختار قدرت داخلی باز توزیع منابع از نظامی به اقتصادی ـ فنی ـ فرهنگی ـ ارتباطی و تغییر در گفتار سیاسی داخلی و خارجی، زمینه را برای عبور از بحران داخلی و خروج از بحران بینالمللی فراهم کند.
12- علاوه بر تغییر نگرش، رسیدن به قدرت ملی نیازمند تغییر اساسی در ساختار سیاسی اقتصادی ـ فرهنگی ـ ارتباطی کشور است. به یمن وجود منابع سختافزاری ـ نرمافزاری، و بحران زدایی از داخل و خارج، ایران باید طی 10 سال، به عنوان یک قدرت ملی موثر داخلی تبدیل شود.
13- علاوه بر سرمایه و تخصص ایرانیان داخلی و خارجی، ایجاد نگرش کثرت گرا و همسوی ملی، قدرت ملی نیازمند تکنولوژی پیشرفته نیز میباشد. رسیدن به قدرت ملی، بدون این دو بخش، سخت افزاری و نرم افزاری، در دو عرصه داخلی و خارجی ممکن نیست.
14- استقرار و پویایی دموکراسی در ایران عامل زمینه ساز برای همه تحولات دیگر است. سرمایه گذاری کلان معنوی، قانونی، سیاسی و مالی برای این امر، میتواند ضامن تضمین امنیت و مقدمه الحاق ایران به روندهای جهانی در عرصه اقتصاد و فرهنگ باشد.
15- سرمایه گذاری کلان در حوزه فرهنگ و هنر، و نیز زمینه سازی برای رشد آزادیها و فضای باز میتواند حضور ایران در این زمینه در عرصههای جهانی را تعمیق بخشد.
16- پذیرش کثرت گرایی فرهنگی توسط دولت و غیر سیاسی کردن آن برای کاهش تهدیدات فرقهای ـ قومی، تلفیق تنوع و کثرت فرهنگ با همکاری تمدنی ـ امنیتی.