* سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی (WTO) را مثبت میداند یا منفی؟
** ورود ایران به WTO امری است که ما چه بخواهیم و چه نخواهیم عملاً به شرایط آن وارد میشویم.
* در واقع ورود به شرایط را جدا از ورود و عضویت در سازمان تجارت جهانی میدانید به این معنا که اقتضائاتی که WTO به اقتصاد کشورهای دیگر تحمیل میکند، ناچار از پذیرش آن هستید، آیا برداشت من درست است؟
** بله، در واقع این سازمان یک مجموع شرایطی دارد که این شرایط کمکم بر روابط اقتصادی همۀ کشورها حاکم میشود. بنابراین به نظر میرسد ورود ایران به سازمان تجارت جهانی با توجه به تمامی شرایط امری اجتنابناپذیر است و بدون این که ما تصمیم قطعی در خصوص ورود یا عدم ورود به آن بگیریم به شرایط بینالمللی که مقررات WTO بر آن حاکم است وارد شدهایم و روزبهروز هم بیشتر با آن درگیر میشویم.
* WTO را میتوان مجموعهای از مقررات، امکانات، شرایط و محدودیتها دانست، در یک جمعبندی پذیرش این مجموعه را به سود منافع ملی میدانید یا به ضرر آن؟
** در مجموع چون نمیتوانیم تصمیم قطعی برای وارد نشدن به WTO بگیریم و از آن جا که مقررات این سازمان خواهناخواه بر اقتصاد ما و دیگر کشورها سایه خواهد افکند، ما ناگزیر از پذیرش آن خواهیم بود.
* آیا ما نمیتوانیم نقش تعیینکنندهای در پذیرش یا عدم پذیرش آن داشته باشیم؟
** به نظر من جز کشورهای اصلی و بزرگ که دارای اقتصادهای بسیار بزرگی هستند و میتوانند روی اقتصاد دنیا تاثیر بگذارند، هیچ کشور دیگری نمیتواند تعیینکننده باشد. اقتصادهایی در حد اقتصاد کشور ما میتوانند تاثیرگذار باشند اما تعیینکننده نخواهند بود.
* در چنین حالتی سیاستگذاران کشور چگونه باید عمل کنند تا منافع ملی حفظ شود؟
** ما باید از تسهیلات و شرایطی که ورود به WTO برایمان ایجاد میکند نهایت استفاده را بکنیم و براساس آن سعی کنیم اقتصادمان را در راستای کم کردن مشکلاتی که در اثر ورود به WTO به وجود خواهد آمد تقویت کنیم.
* برای تقویت اقتصاد کشور چه راهکاری را ارایه میکنید؟
** باید ببینیم مزیتهای ما در کدام حوزهها بیشتر است و به تقویت این حوزهها بپردازیم. از سوی دیگر در حوزههایی که دارای مزیت نیستیم اقتصادمان را درگیر نکنیم.
* برخی بر این باور هستند که قوانین ما با ورود به WTO مغایرت دارد و از جمله دلایل خود به تقسیمبندی اقتصاد به سه بخش اصلی دولتی، تعاون و خصوصی اشاره میکنند. تاکید این گروه بر بخش دولتی است و مجموعه شرایط اقتصادی کشور در طول سالهای بعد از انقلاب را به دلیل وجود نفت همواره تحت تسلط بخش دولتی ارزیابی میکنند. این گروه معتقدند، اقتصاد دولتی نمیتواند خود را با مجموعه شرایط لازم برای عضویت در WTO هماهنگ سازد. سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در این رابطه چه نظری دارد؟
** آنچه در قانون اساسی در قالب بخش دولتی آمده، با تدابیر شورای نگهبان در سالهای اخیر منتفی شده است. اگر خوب توجه کنید، میبینید حوزههایی که پیشبینی شده بود که 100 درصد دولتی باشد امروز بخش خصوصی در آن حوزهها فعال است. من معتقدم دولتی یا خصوصی بودن اقتصاد تعیین کننده ماجرا نیست بلکه قدرت اقتصادی کشور تعیین کننده است. اگر کشور در تولید کالایی مزیت داشته باشد میتواند وارد WTO شود، هیچ فرقی هم نمیکند که بخش دولتی تولیدکننده بوده یا بخش خصوصی. در واقع وارد شدن به سازمان تجارت جهانی ربطی به دولتی بودن یا خصوصی بودن اقتصاد ندارد. باید گفت توانمندی اقتصادی حرف اول برای ورود به WTO را میزند. باید تولیدی را داشته باشیم که از نظر کیفیت و از نظر قیمت قابلیت رقابت را داشته باشد.
* آیا توان مدیریتی در امر تولید تأثیرگذار نیست؟
** چرا، ولی چه ربطی به اصل موضوع دارد؟
* به نظر میرسد توان مدیریتی در بخش خصوصی همواره بالاتر از توان مدیریتی در بخش دولتی است، آیا این اهمیت ندارد؟
** هنوز با قدرت نمیتوان این حرف را در اقتصاد ما گفت. ما در حال حاضر مدیران بسیار ضعیفی را در بخش خصوصی داریم و در عین حال مدیران بسیار قوی را در بخش دولتی هم داریم. میتوان کالاهایی در بخش دولتی با کیفیت خوب تولید کرد و همچنین میتوان کالاهایی با کیفیت ضعیف در بخش خصوصی یافت. هیچ طرف آن قطعی نیست، میتواند باشد و در حال حاضر در مورد هر دو شکل مساله میتوان شواهدی را بیان کرد. بنابراین اصل پیش از این که به دولتی یا خصوصی بودن مربوط شود به توانمندی اقتصادی و رقابتپذیر بودن کالا و خدمات تولیدی مربوط میشود.
* آیا حرکت اقتصادی دولت فعلی را به سمت ورود به WTO میدانید؟
** ما هنوز هیچ قدم مشخصی که بخواهد در مسیر اقتصادی و پیوستن به WTO برداشته شود را از دولت جدید ندیدهایم. با مجموعه حرفهایی که کمتر اجرایی شده است مواجه بودهایم. اما تصمیمیکه حقیقتاً عملیاتی شده باشد را از دولت نمیبینیم که بتوانیم نتیجهگیری کنیم. اما تحلیل رفتاری آنها به ما میگوید اقتصاد به سمت تمرکز بیشتر پیش میرود. دخالتهایی که دولت انجام میدهد را حداقل در حد تصمیمات گستردهتر و وسیعتر میبینیم. اگر بخواهیم شعارها و تصمیمات دولت را ارزیابی کنیم باید بگوییم اقتصاد به سمت تمرکز بیشتر پیش میرود اما در عین حال باید دید دولت در عمل چه خواهد کرد.