فراکسیون‌های بی‌شباهت به فراکسیون

احسان مهرابی
همه چیز مجلس هفتم به همه چیزش می آید حتی فراکسیون هایش. مجلسی که با تمام تلاش ها برای تشکیل مجلس یکدست اصولگرا در نیمه عمر خود به انشقاق رسید حتی نتوانست فراکسیونی واحد برای اصولگرایان خود تدارک ببیند. مقایسه فراکسیون های این مجلس با مجالس اصولگرای شبیه به خود شاید دلیلی برای اثبات این مدعا باشد اگر مجلس پنجم دو فراکسیون قوی اکثریت و اقلیت را در درون خود داشت که می شد به اتکای آنها، برآیند تحولات مجلس را ارزیابی کرد در مجلس هفتم هیچکدام از فراکسیون ها هیچگاه نتوانستند به تصمیمی یکپارچه برسند. وضعیت فراکسیون های مجلس هفتم البته بی تاثیر از فضای شکل گیری این مجلس و جریانات سیاسی کشور نبود چرا که تبعات چندپارگی اصولگرایان در انتخابات ریاست جمهوری دامنه فراکسیون های مجلس خصوصا فراکسیون اکثریت مجلس را نیز گرفت.
فراکسیون اصولگرایان
گویا اعضای این فراکسیون درتنها چیزی که مشترک بودند ضرب شست نشان دادن به دولت خاتمی بود. از همین رو چند تصمیم استیضاح خرم، طرح تثبیت قیمت ها و لغو قراردادهای تاو و ترک سل با حمایت همه جانبه اعضای این فراکسیون انجام شد و حتی عماد افروغ که در سال های پایانی مجلس هفتم جزو منتقدان سیاست های فراکسیون اصولگرایان بود نیز در حمایت از استیضاح سخن گفت. وحدت این فراکسیون چند ماه بیشتر نکشید. این فراکسیون گویا تنها در رویارویی با دولت خاتمی یکپارچه بود و تنها توانست با تصویب لوایح و استیضاح وزرای خاتمی به صورت یکپارچه عمل کند و پس از آن نتوانست دیگر به تصمیمات یکپارچه ای برسد حتی در قبال وزرای دولت اصولگرا. این فراکسیون را می شد غیرشفاف ترین فراکسیون مجلس هم نامید چرا که رئیس این فراکسیون به دلیل نایب رئیسی مجلس و توان رایزنی گسترده خود گویا ترجیح می داد که بیشتر به صورت فردی عمل کند تا از ظرفیت های این فراکسیون استفاده کند. این فراکسیون تنها حدود یک سال توانست انسجام خود را حفظ کند و پس از آن دچار چندپارگی شد. در سال های پایانی مجلس این فراکسیون تنها در تصمیمات محمدرضا باهنر نایب رئیس مجلس متجلی شده بود و باهنر توانست در همه خواسته های خود حتی لغو استیضاح وزرا با تمام اصرار طرفداران استیضاح، موفق شود.
فراکسیون اقلیت
برای مجلسی که قرار نبود هیچ فراکسیونی داشته باشد همین فراکسیون اقلیت هم به تعبیری زیاد بود. این فراکسیون در بیرون از مجلس با انتظارات فزاینده ای از سوی اصلاح طلبان روبه رو بود که یکی از دلایل این انتظارات شاید مقایسه این فراکسیون با فراکسیون های مجلس دیگر مانند فراکسیون اقلیت مجلس پنجم بود. این فراکسیون درسال های اولیه خود در غلبه بر جو عمومی مجلس چندان نتوانست حضور موثری داشته باشد و در مواردی مانند استیضاح وزیر دولت خاتمی و مواردی مانند طرح تثبیت قیمت ها و لغو قرارداد های تاو و ترک سل بیشتر نقش دفاعی داشت. این فراکسیون درانتخابات ریاست جمهوری به مانند فراکسیون اصولگرایان مجلس در میان کاندیداهای اصلاح طلبان تقسیم شده بود اما با حضور دولت نهم از لاک دفاعی خود بیرون آمد و توانست در پیگیری مطالبات جامعه از دولت نقش موثری داشته باشد. در سال پایانی مجلس هفتم اما سخنان اعضای این فراکسیون که مجلس هفتم ظرفیت تحمل اقلیت را نداشته است محقق شد، چرا که اعضای این فراکسیون در سال پایانی مجلس اقدام به ارائه تذکرهای گروهی که بیشتر درحوزه های اقتصادی بود، پرداختند. اما این امر با واکنش هیات رئیسه مجلس روبه رو شد و هیات رئیسه مجلس در تصمیمی از قرائت نام تذکردهندگان خودداری کرد و این تصمیم هیات رئیسه یک روز نشست مجلس را به تشنج کشید تا اینکه هیات رئیسه مجلس از تصمیم خود کوتاه آمد. این فراکسیون در آخرین روزهای کاری مجلس در اعتراض به عدم رعایت آیین نامه مجلس، نشست علنی مجلس را آبستراکسیون کردند تا اولین و آخرین آبستراکسیون خود را نیز در این مجلس انجام داده باشند.
فراکسیون وفاق و کارآمدی
این فراکسیون را می شد به طرفداران محسن رضایی درمجلس ترجمه کرد. البته استثنائاتی را هم می شد در آن جست وجو کرد و آن هم رئیس این فراکسیون بود که به رغم اینکه در مجلس ششم جزو چهره های اصولگرای مجلس بود در مجلس هفتم چندان مورد اقبال اصولگرایان قرار نگرفت و در حاشیه ماند.
چهره هایی چون رضا طلایی نیک، امیدوار رضایی که به نمایندگان نزدیک به محسن رضایی شناخته می شدند از اعضای اصلی این فراکسیون بودند. این فراکسیون البته یک گام پیش تر از دیگر اصولگرایان مجلس هفتم بود و از همان ابتدا راه خود را از این فراکسیون جدا کرد. اعضای این فراکسیون درهمان ابتدای مجلس هفتم، از سوی اصولگرایان مورد توجه واقع نشدند و از چهره هایی که برای حضور در هیات رئیسه مجلس معرفی شده بودند تنها ابوترابی فرد توانست در هیات رئیسه حضور پیدا کند.
فراکسیون اصولگرایان مستقل
اعضای فراکسیون اصولگرایان مستقل از همان ابتدا نیز چندان به ترکیب غالب مجلس شبیه نبودند. چهره هایی مانند عماد افروغ، سعید ابوطالب و محمد خوش چهره را از همان ابتدای مجلس هفتم نمی شد با چهره های دیگر اصولگرای مجلس مقایسه کرد. این فراکسیون البته در بسیاری دیگر از اقدامات اصولگرایان مجلس همراه نبود که از جمله آنها حمایت از کاندیداهای ریاست جمهوری بود. این فراکسیون البته از این اقدام خود به مانند دیگر اقدامات خود دفاع نخواهند کرد. اگر بتوان یک مثال اساسی برای تبدیل موافق به مخالف پیدا کرد تبدیل فراکسیون اصولگرایان به مخالفان احمدی نژاد در مجلس بود. نمایندگانی مانند خوش چهره که از تنها حامیان احمدی نژاد در مجلس بودند در پایان مجلس در رده تندترین مخالفان احمدی نژاد درآمدند. اعضای این فراکسیون البته هزینه جدایی خود از اصولگرایان را زود پرداختند و آن هم حذف عماد افروغ از ریاست کمیسیون فرهنگی مجلس بود. این فراکسیون پس از آن به طور کامل راه خود را از اصولگرایان جدا کردند و در انتخابات به صورت مستقل حضور پیدا کردند حضوری که به حذف اعضای اصلی این فراکسیون انجامید.
فراکسیون حزب‌الله
این فراکسیون به فراکسیون طرفداران هاشمی در مجلس تعبیر شد و در مجلس نیز بیشتر به علی عسگری نماینده خوش قامت و خوشروی مشهد شناخته می شد. سید مهدی طباطبایی، سهیلاجلودارزاده و علیرضا محجوب از دیگر اعضای این فراکسیون بودند. این فراکسیون در سال پایانی مجلس هفتم شکل گرفت وعلت انشعاب آن نیز نارضایتی از رفتار هیات رئیسه مجلس و فراکسیون اصولگرایان اعلام شد. این فراکسیون چندان کار منسجمی را پیگیری نکرد اما به دلیل طرح سوال از احمدی نژاد توسط علی عسگری سخنگوی این فراکسیون یکی از اقدامات اصلی ای بود که به این فراکسیون منتسب شد. اعضای اصلی این فراکسیون نیز مانند فراکسیون اصولگرایان مستقل نتوانستند درمجلس هشتم حضور پیدا کنند.
فراکسیون مدیریت شهری
این فراکسیون هرچند که درسال پایانی مجلس شکل گرفت و به دلیل فعالیت در یک حوزه چندان در روند تحولات مجلس حضور موثری نداشت اما در برخی موارد به کار محمدباقر قالیباف شهردار تهران در مقابل دولت آمد.