تعظیم 14 مارس در میدان دوحه

اصلى ترین پیام نشست دوحه ناکامى غرب در خصوص تحولات اخیر بیروت است. در این نشست حزب الله و دیگرگروههاى 8 مارس بار دیگر کارآمدى خوددر عرصه سیاسى لبنان را اثبات نمودند. از سوى دیگر، جریان 14 مارس در میان دوراهى بقاى حداقلی"و"مرگ سیاسی"مجبور شده است گزینه نخست را انتخاب نماید. مسلما این انتخاب به معناى ذکاوت و تدبیر موجوددر جریان وابسته به فوادسنیوره و ولید جنبلاط نیست.
واقعیت امر این است که جریان 14 مارس در جریان تحولات اخیر بیروت نسبت به توانایى فوق العاده حزب الله و امل در اداره و تسلط بر اوضاع لبنان آگاه شد. هزینه این آگاهى دیرهنگام چیزى جز حضور در نشست دوحه و امضاى توافقنانه با جریان 8 مارس نبود. اگر جریان 14 مارس از همان زمان پایان جنگ 33 روزه خودرا با واقعیات لبنان وفق مى داد، امروزه مورد نفرت ملت لبنان و دیگر ملتهاى عربى منطقه قرار نمى گرفت. رهبران گروههاى رقیب لبنان موافقتنامه‌اى را در دوحه پایتخت قطر امضا کردند که به بحران 18 ماهه سیاسى این کشور پایان داد. در یک نگاه کلی، نشست دوحه را مى‌توان به مکان زورآزمایى "مدیریت"و "احساس" تشبیه نمود. نمایندگان حزب الله و دیگر گروههاى 8 مارس با اتکا بر همان نگاه مدیریتى و باز خود سعى در هدایت ومدیریت تحولات بیروت به سود استقلال لبنان از غرب و حتى اتحادیه عرب داشتند. اما درآن سوى میدان، نمایندگان 8 مارس با کوله بارى از احساسات ضد میهن پرستانه و غرب گرایانه راهى دوحه شده بودند تا در صورت امکان، توان از دست رفته خود در جریان تحولات اخیر بیروت را بازیابى نمایند. از سوى دیگر، پیروزى قاطعانه جریان 8 مارس در جریان منازعات خیابانى بیروت و عقب نشینى دولت سینیوره در خصوص دو مصوبه جنجالى خود علیه حزب الله، مخالفان دولت فعلى لبنان را در موضع قدرت قرار داده بود. به عبارت بهتر، غرب و جریان 14 مارس کوچکترین علاقه اى نسبت به حضور در نشست دوحه نداشتند اما درایت حزب الله، سعد الدین حریرى وولید جنبلاط رابه سوى میز مذاکره هدایت نمود.
انتخاب میشل سلیمانبه عنوان رئیس‌جمهور لبنان یکى گامهاى بلند نشست دوحه محسوب مى شود. ارتش لبنان در جریان تحولات اخیر بیروت بى طرفى خود را میان دو گروه درگیر حفظ نمود. در عرین حال، میشل سلیمان به خوبى نسبت به خطر افرادى مانند سمیر جعجع و سعد الدین حریرى براى امنیت لینان آگاه است. ترور ژنرال فرانسو الحاج توسط سمیر جعجع مهر تاییدى بر این ادعاست.
همچنین توافقنامه دوحه به اختلافات موجود بر سر قانون انتخابات پارلمان که قرار است در سال 2009 برگزار شود، پایان مى دهد.
گروه 8 مارس که 18 ماه پیش خواهان حق وتو در کابینه بودند و به دلیل مقاومت دولت در برابر این خواسته کابینه را ترک کرده بودند، اکنون به این خواسته خود رسیده ‌است.
نکته جالب توجه اینکه سعد الدین حریری، رهبر جریان المستقبل و یکى از اصلى ترین چهره هاى جریان 14 مارس سعى کرده است توافق دوحه را به درایت عربستان سعودى نسبت دهد، حال آنکه نقش منفى ریاض در تحولات بیروت بر هیچ کس پوشیده نیست. حصول توافق در نشست دوحه، مترادف با شکست و ناکامى عربستان سعودى در خصوص مسائل لبنان بود. عربستان سعودى که اصلى ترین حامى عربى جریان 14 مارس و خصوصا "سمیر جعجع" رهبر گروه "نیروهاى لبنانى" محسوب مى شود، نهایت اهتمام خودرا در جهت حذف حزب الله از مناسبات سیاسى بیروت به کار گرفت. حتى در این خصوص دستگاههاى اطلاعاتى عربستان و چند کشور عربى دیگر، دیدارهاى متعددى با سران سیا و موساد داشتند. در جریان درگیریهاى اخیر بیروت، سفیر عربستان سعودى در لبنان، از راه دریاى مدیترانه به قبرس گریخت تا به خیال خود، نقشه از پیش تعیین شده "بندر بین سلطان"و"سعود الفیصل" را د ر سرزمین سروها اجرا نماید. اما نه تنها عربستان سعودى به خواسته هاى خود و غرب در بیروت نرسید، بلکه به عنوان متهم اصلى بحران زایى در لبنان مورد شناسایى ملتهاى عربى قرار گرفت. بدون شک، ریاض تا مدتها نمى تواند خود را به عنوان یک میانجى موفق در جهان عرب معرفى نماید و این مسئله بزرگترین شکست براى آل سعود محسوب مى شود.
«نوار الساحلی» از نمایندگان حزب الله در پارلمان لبنان در خصوص توافق اخیر دوحه مى گوید:
"ما دولت جدید اتحاد ملى خواهیم داشت که در آن یازده وزیر از جناح مخالف حضور خواهند داشت و ما از ابتدا نیز همین را مى‌خواستیم. اگر یک سال و نیم پیش چنین چیزى مى‌شد این همه مشکل ایجاد نمى‌شد. خواسته ما به نفع لبنان است و ما خواهان تقسیم قدرت میان طرف‌هاى مختلف بودیم. این خبر بسیار خوشى است و من بسیار خوش بینم"
دولت فرانسه که از ائتلاف حاکم طرفدارى مى‌کند سال گذشته تلاش کرد تا به منازعه قدرت در لبنان پایان دهد، ولى نیات شوم پاریس در این راستا بر همگان مشخص بود. کاخ الیزه همواره در نقش یکى از اصلى ترین مولدان بحران در بیروت ایفاى نقش نموده است. واقعیت امر این است که در لبنان، به صورت طبیعى با تکثر مذاهب سر و کار داریم. وجود شیعیان، اهل تسنن، دروزى ها، مسیحیان و... در کشورى که مساحت کوچکى دارد، همزیستى سیاستمداران بر اساس "علقه هاى ملى مشترک" را مى طلبد. قهرا عدول از این قاعده بارز تبعات سختى را براى ملت لبنان خواهد داشت، یعنى دقیقا همان مسئله اى که در زمان حاکمیت دولت سینیوره شاهد آن بودیم. توافق اخیر صورت گرفته در دوحه، مى تواند مقدمه اى جهت بازتعریف امنیت در بیروت باشد. امنیت بیروت باید با توجه به ظرفیتهاى بومى و ملى این کشور ظهور یابد. در این مجال نیروهاى عربى یا همان پراگماتیستهاى بى عمل نمى توانند معادلات امنیتى لبنان را تریسم نمایند. از سوى دیگر، نگاههاى زهر آلودو توسعه طلبانه کاخ سفید، کاخ الیزه و تل آویو نسبت به بیروت نیز نمى تواند مبناى بازتعریف امنیت در لبنان قرار گیرد. در این میان حزب الله بهترین گروهى است که مى تواند با استناد به مشروعیت سیاسى و مقبولیت مردمى خود "ترسیم معادلات جدید امنیتى بیروت"را بر عهده گیرد.
در نهایت اینکه نشست دوحه ماهیت جریان 14 مارس را تغییر نداده است. اخیرا منابع خبرى صهیونیستى نسبت به تلاش مشترک موسا و سمیر جعجع در خصوص ترور میشل عون اذهان نموده اند.
همچنین سعد الدین حریرى و حزب المستقبل نیز در صدد افزایش قدرت مانور راستگرایان افراطى فرانسه در امور داخلى بیروت هستند. از این رو مظلوم نمایى اخیر جریان 14 مارس را نباید به حساب چرخش این جریان خطرناک از مواضع خود گذاشت. هم اکنون حزب الله پیروزى تازه اى را در برابر غرب و جریان 14 مارس به دست آورده است که باید ان را به بهترین نحو ممکن حفظ نماید. در عین حال جریان 8 مارس نباید نگاه امنیتى خود نسبت به تحولات داخلى و خارجى لبنان را کمرنگ نماید، زیرا هنوز تهدید جریان 14 مارس، آمریکا، رژم صهیونیستى و فرانسه به قوت خود باقى مانده است.