14 آذر 1357 – خبرنگار مجله فردای آفریقا:
*آیا دلایل تبعید خودتان را میتوانید تشریح کنید؟
**پانزده سال قبل که شاه قصد داشت به دستور امریکا، لایحه مصونیت مستشاران امریکایی(1) را به تصویب مجلسین برساند. من این خیانت شاه را نسبت به ملت ایران در طی یک سخنرانی و صدور یک اعلامیه، محکوم نمودم و ملت ایران را از این سیاست استعماری امریکا مطلع ساختم که پس از چند روز مرا از ایران، پس از آن که شبانه به منزلم در قم حمله کردند، دستگیر و سپس به ترکیه تبعید نمودند. (5/172)
پیشینه خصومت امریکا با ملت ایران
2 آذر 1357 – خبرنگار روزنامه لبنانی السفیر:
*واشنگتن، انقلاب ایران را حرکتی بر ضد مدرنیزه کردن به حساب آورده و با آن مخالفت دارد. موضع شما در مورد فعالیتهای امریکا بر ضد انقلاب چیست؟
**امریکا با کودتای نظامی، مجددا شاه را بر ایران تحمیل کرد(2) و به نام مدرنیزه کردن مملکت، انقلاب امریکایی شاه(3) را به راه انداخت و دیدیم که نتیجه تمام این انقلاب به سود امریکا و خرابی ایران بود. کشاورزی مملکت نابود شد و ایران بازار مصرف مواد غذایی امریکا شد. مخازن زیر زمینی از نفت گرفته تا مس و سایر مخازن همه به نفع امریکا تاراج شده که به درد مملکت نمیخورد و زیان دیگرش هم تحمیل بیش از 40 هزار مستشار نظامی با هزینههی سرسامآور آن است که گذشته از این که ارتش ما را از حیثیت انداخته است، تمامی مقدرات کشور را هم به دست آنها سپرده است و به دست همین شاه، ایران را پایگاه نظامی امریکا کرده و نیز با پول همین ملت، شاه را مامور و ژاندارم منطقه در خلیجفارس کرده و اینها همه بخشی از ظلمهایی است که امریکا به ملت ما کرده است. بنابراین، چرا واشنگتن بر ضد انقلاب ملت ایران فعالیت نکند؟ (5/79)
10 آذر 1357 – خبرنگار تلویزیون سراسری پی.بی.اس آمریکا:
*امریکاییها چه بلاهایی بر سر شما آوردهاند که شما به آنها اعتراض میکنید؟
**دولتهای آمریکا بزرگترین جنایتی که به ما کردند این است که این دودمان پهلوی را به ما تحمیل کردند و مخازن ما را با دست آن بردهاند و در عوض چیزی که به درد ملت بخورد ندادن و ارتش ما را در تحت حمایت خودشان قرار دادند که بر ضد ملت ما قیام کند... .
در ایران، پایگاههایی درست کردند که مخالف با استقلال ما بوده است و ما با وجود حکومت این شاه هیچ زندگی صحیح نمیتوانیم بکنیم. امریکاست که پشتیبانی از شاه میکند و الان هم رئیسجمهوری امریکا پشتیبانی خودش را اعلام میکند و کرده است. یک ملتی که برای احقاق حق خودش، برای آزادی، برای استقلال قیام کرده است. رئیسجمهوری امریکا تعبیر میکند که اینها مردم پست و رذلی هستند. این منطق آقای کارتر است. (5/149)
اصلاحات ارضی فرمایشی
15 آبان 1357 – خبرنگار مجله عربی زبان المستقبل:
*از سال 1963،شاه شما را متهم میکند که در مقابل گامهای اصلاحی وی ایستادهاید. نخست از انقلاب سفید تا برسد به آنچه او اعطای آزادی (لیبرالیسم) نامیده است. رد شما بر این اتهامات چیست؟ برنامه سیاسی و اصلاحیای که شما بدان فرا میخوانید و یا وقتی به حکومت رسیدید به اجرا در خواهید آورد چیست؟
**هدف شاه از انقلاب ادعاییاش وابسته کردن هر چه بیشتر کشور به امریکا بود و در زمینه اصلاحات ارضی. آمار واردات سالیانه مواد غذایی این مطلب را به خوبی نشان میدهد و در روستاها نیز فقر دهقانان به حدی رسید که دسته دسته به طرف شهرها هجوم بردند تا با زندگی در زاغههای اطراف شهر و دستمزد ناچیز کارخانهها سد جوع کنند. فلذا برنامه ما این است که کشاورزی کشور با تامین شرایط زندگی دهقانان همسطح سایر مردم کشور، به حدی رسد که کلیه نیازهای داخلی را برآورده سازد و صنایع مونتاژ استعماری را که نتیجه آن حداقل سطح زندگی کارگر و افزایش درآمدهای افسانهای افرادی معدود شد. به صنایع مستقل و مطابق نیازهای جامعه تبدیل نماید و در زمینه منابع زیرزمیی مطابق مصالح و نیازهای داخلی با رعایت مصالح بشری در سطح جهانی از آنها استفاده شود. (4/335-334)
وابستگی ارتش ایران
4 آبان 1357 – خبرگزاری رویترز:
*تحلیل شما از قشون ایران چیست؟ چه نقشی را بازی میکند؟
**قشون ایران زیر سلطه امریکاست. ما این قشون را نفی خواهیم کرد و به او نقش و وظیفه واقعیاش را که دفاع از کشور است باز خواهیم داد. (4/160)
24 آبان 1357 – رادیو تلویزیون آلمانی زبان سوئیس:
*حضرت آیتالله، امریکاییها تاثیر بسزایی روی ارتش ایران دارند. چرا تا به حال ارتش نسبت به شاه وفادار مانده است؟ آیا فکر میکنید وفاداری ارتش به شاه ادامه خواهد داشت؟ و آیا نیروهای مخالف آنقدر قوی هستند که شاه را علیرغم پشتیبانی ارتش به زیر بکشند و سرنگون کنند؟
**با این وضعی که الان هست و قیامی که ملت کرده است، معلوم نیست ارتش وفادار به شاه باشد. چون ملت از خود آنهاست و آنها هم از ملتند و ملت به واسطه همبستگیای که به هم دارند، قدرتی دارند که بالاخره ارتش را جذب میکنند. این امریکاییها هستند که به واسطه نفوذی که در ارتش دارند، ارتش را نگه داشته که از شاه محافظت کنند. والا خود ارتش معلوم نیست که وفادار باشند و اگر هم فیالجمله وفاداری باشد، ملت آنها را جذب خواهند کرد. (4/502)
مخالفت با حضور مستشاران آمریکایی
16 دی 1357 – تلویزیون آلمان:
*درباره خارجیان که در ایرلند حضرت آیتالله چه نظری دارند؟ مخصوصا امریکاییها؟ و از طرف دیگر همینطور در مورد نفوذ روسها در ایران چه نظری دارید؟ نظرتان راجع به صدور نفت بخصوص به کشورهای اروپا و آلمان غربی چیست؟ پس از این که مردم شما قدرت را به دست گرفتند چه اتفاقی برای شرکت آلمان در صنایع ایران رخ خواهد داد؟
**اما راجع به خارجیها؛ آنهایی که مشغول کارهای عادی هستند به شغل خودشان ادامه میدهند و اما آنهایی که دخالت در مملکت ما میخواهند بکنند – مثل مستشارهای امریکایی – آنها را نمیتوانیم تحمل کنیم. (5/354)
24 آبان 1357 – روزنامه آلمانی دنیای سوم:
*نفوذ غرب در ایران دارای اهمیت است. مثلا 40 هزار مستشار امریکایی به طور دائم در ایران به سر میبرند که اغلب در ارتش هستند. سیاست خارجی شما چگونه خواهد بود؟
**حضور مستشاران نظامی امریکای در ایران به دنبال سیاستهای ضد اسلامی و ضد ملی رژیم ایران است که علاوه بر هزینه هنگفت آن که بر ملت سنگینی میکند، آنان را چنان تسلطی بر ارتش و مقدرات کشور داده است که شرف و حیثیت صاحبمنصبان و درجهداران ارتش را به دست آنان لکهدار و نابود کرده است و ما در این گونه موارد براساس یک سیاست مستقل و آزاد بدون، دخالت قدرتها عمل خواهیم کرد. (4/505)
ما ژاندارم منطقه نخواهیم بود
6 آبان 1357 – خبرگزاری آسوشیتدپرس:
*به نظر شما سیاست ایران از این هنگام به بعد درباره وضعیت خاورمیانه چه باید باشد؟
**آنچه مسلم است ما ژاندارم منطقه نخواهیم بود (4/356)
25 دی 1357 – روزنامه استریت تایمز سنگاپور:
*آیا تغییری در اتحاد شما با امریکا رخ خواهد داد؟
**ما با ملت امریکا روابط دوستانه داریم و با دولت امریکا روابطی برقرار میکنیم که به نفع ملت ایران باشد.
*آیا تغییری در سیاست ارتش اتفاق خواهد افتاد؟آیا ایران دیگر تسلیحات پیچیده نخواهد خرید؟ آنچه که تاکنون با پول نفت میخریده است؟
**هرگز! ارتش ایران هیچگاه احتیاج به اسلحههای کنونی ندارد. مستشاران نظامی امریکایی بر ارتش ایران سیطره دارند. ما ارتشی مستقل تشکیل خواهیم داد و زوایدی را که به درد ارتش و مملکت و مردم ایران نمیخورد حذف خواهیم کرد. ما نفت را به هر کشوری که صلاح دانستیم میفروشیم و در مقابل پول میگیریم نه اسلحههایی که اصلا به درد ارتش ما نمیخورد و ارتش را دربست در اختیار بیگانه قرار دهد. (5/474)
*آیا هیچ شانسی هست که ایران جدید تحت الهام رهبری شما نظری به شوروی برای موازنه با آمریکا افکند؟
**هرگز! ما ایرانی مستقل بنا خواهیم کرد که از زیر یوغ امریکا و شوروی بیرون آید. شوروی اکنون گاز ایران را میبرد و امریکا نفت را ما هرگز اجازه نمیدهیم که این دو ابرقدرت بر ایران سیطره پیدا کنند (5/475-474)
*آیا هیچ نظری رابجع به حمایت بیدریغ آمریکا از شاه دارید؟ آیا شما تماما دخالت آمریکا را در ایران رد خواهید کرد؟ آیا شما در عوض کردن شاه به عنوان یک رئیس مملکت موفق خواهید شد؟
**امریکا تا به حال از شاه دفاع کرده است و به همین جهت دشمن شماره یک ملت ایران است. ما دخالت امریکا را در ایران محکوم میکنیم. امریکا برای این که در ایران پایگاه داشته باشد و منابع ما را به یغما ببرد هیچکس را بهتر از شاه ندارد تا آنچه را که امریکا میخواهد بکند؛ و به همین دلیل است که از شاه دفاع میکند. ما به امید خدا ایران را مستقل خواهیم کرد. ملت ایران با مجاهدتهای بیدریغ خود و کشته دادنهای بیشمار خود بالاخره شاه را از ایران بیرون میکند و نظام شاهنشاهی را برچیده و حکومت عدل اسلامی را جایگزین آن خواهد کرد. (5/475)
دخالتهای مسکو و واشنگتن در ایران
20 آبان 1357 – روزنامه لبنانی النهار:
*تایید مسکو و واشنگتن از رژیم شاه را چگونه تفسیر و تعبیر میکنید؟
**معلوم است که اینها بهتر از شاه نوکری پیدا نمیکنند که استفادهشان را از ایران هر چه زیادتر کند و به ایران خیانت کرده و به آنان خدمت کند. در هر حال، آنها خدمتگزاری میخواهند و بهتر از شاه کسی نیست. (4/443)
15 آبان 1357 – روزنامه یونانی توویما:
*به نظر شما دخالتهای خارجی که هدفشان سلب آزادی و استقلال میباشد کدام است؟
**سیاستهای خارجی امریکا، انگلیس، روسیه، چین و سایرین از رژیم فاسد شاه و جنایتهای او پشتیبانی میکنند. اقتصاد ما را بر هم زدهاند. ارتش ما را وابسته کردهاند، فرهنگ ما را آلوده ساختهاند. اما ملت ما با قیام خود به دخالتاین اجانب پایان خواهد داد. (4/333)
بیاعتنایی مردم ایران به آمریکا
22 آبان 1357 – نشریه عرب زبان البیرق:
*آیا امکان دارد که شوروی به جنبش شما کمک کند؟ آیا حضرت آیتالله به طول کلی از امریکا مایوس هستند؟ یا این که معتقدید اگر روزی برای امریکا مسلم شود که ایام حکومت شاه رو به پایان است مصلحت خود را برخواهد گزید؟
**اما راجع به شوروی، ما احتیاجی به کمک او نداریم و همانطور که از امریکا کمک قبول نمیکنیم، از شوروی هم کمک قبول نخواهیم کرد. اما راجع به امریکا، امریکا البته همیشه مصالح خودش را ملاحظه میکند ولکن ملت دیگر به امریکا اعتنا نمیکند و شاه باید برود و غیر از این هیچ راهی نیست، چه امریکا و شوروی بخواهند یا نخواهند (4/481)
حمایت آمریکا و انگلیس از بختیار
بهمن 1357 _ مصاحبه با مطبوعات و رادیو تلویزیونهای جهان:
*آیا بختیار را قبل از استعفا خواهید پذیرفت؟
**من مکرر گفتهام که اصولا شاه سابق قانونی نبود، مجلسین قانونی نیست نخواهم پذیرفت. من به ملت ایران توصیه میکنم که در این وقت حساس درست بیدار باشند؛ متوجه باشند که توطئهای باید در کار باشد من میبینم که همان کسانی که از شاه سابق طرفداری میکردند حالا از بختیار پشتیبانی میکنند هم دولت انگلستان و هم دولت امریکا از او پشتیبانی میکنند. اگر این شخص ملی است – همانطور که خودش اظهار میکند – چرا آنها از او پشتیبانی میکنند؟ اگر ملی است چرا بدون مجوز قانونی و برخلاف میل ملت، پست نخستوزیری را اشغال کرده است؟ اگر احترام به آرای عمومی میگذارد چرا کنار نمیرود؟ (6/3)
20 آبان 1357 – تلویزیون ان.ب.سی آمریکا:
*حضرتعالی از نفوذ خارجیان در ایران شکایت کردهاید. ممکن است بفرمایید که اینها از جانب چه کشورهایی هستند؟
**در راس آنها امریکاست که نفوذ او در همه شوون کشور معلوم است. ملت ایران به واسطه اعمال نفوذ امریکاست که از حکومت و دولت آن تنفر دارد. دخالت امریکا تقریبا بیواسطه است. من میترسم که این دخالتها منتهی به نگرانی ملت ایران از ملت امریکا نیز بشود. باید ملت امریکا دولت را وادار کند که در امور داخلی کشور ما دخالت نکند که موجب این همه نگرانی و ناآرامی شده است. (4/438)
احتمال حمله نظامی به ایران
2 دی 1357 – مصاحبه محمدحسنین هیکل، روزنامهنگار مصری:
*گفتهاند که احتمال نمیرود آمریکاییها در ایران دخالت نظامی کنند. اگر ارتش نتواند با مردم مقابله کند و آنها منافع خود را در خطر قطعی ببینند، آیا احتمال دخالت نظامی نمیدهید؟
**اینها از هجومهای سابقی که در ایران شده است تجربه آموختهاند؛ میدانند که با حمله نظامی ممکن است پیش ببرند. اما بقا و دوام ندارد. در مملکتی که تمامی ملت مخالفند، مهاجم ممکن است پیش ببرد، اما نمیتواند باقی بماند. تمامی ملت، آنها را از بین میبرند آنها کارشناسی دارند اوضاع را برسی کرده و میکنند و این قضایا را میدانند... این کار را نمیکنند؛ اگر بکنند کاملا شکست خواهند خورد (5/0270 – 269)
نفرت ایرانیان از آمریکا و انگلیس
16 دی 1357 – کانال 1 رادیو – تلویزیون آلمان:
*روزنامههای خارجی در اینجا گزارش دادهاند که ایرانیها تنفری نسبت به آمریکاییها و انگلیسیها دارند: این نقل قول درست است یا غلط؟ چه دلیلی برای این تنفر وجود دارد؟
**دقیقا صحیح است! دولتهای امریکا و انگلیس آنقدر به ملت ما فشار آوردهاند و اشخاص جنایتکار را تایید کردهاند که کمکم موجب تنفر ملت ما شده است. البته شوروی هم دست کمی از آنها ندارد. من بارها توصیه کردهام که دست از پشتیبانی دولت و شاه ایران بردارید و کاری نکنید که ملت ایران نسبت به ملتهای انگلیس و امریکا که در مقابل این روش دولتهای متبوعشان سکوت کردهاند بدبین شوند و ما فعلا امریکا و انگلیس و شوروی را دشمن شماره یک مردم خود میدانیم؛ البته امریکا از همه بدتر است. (5/356)
7 دی 1357 – کرک کروفت، استاد دانشگاه روتکرز آمریکا:
*آیا ایالات متحده اکنون در ایران در حال جنگ است؟ آیا شما انتظار دارید که قوای آمریکا و شوروی در ایران مداخله کنند؟
**ما تقریبا در ایران با امریکا میجنگیم. امریکا به هیچوجه نمیخواهد بفهمد که ملتی قیام کرده است و شاه را نمیخواهد. چرا با حفظ شاه کینه مردم ایران را به خودش افزایش میدهد؟ ما هرگز موافق مداخله امریکا و شوروی نیستیم. شوروی نیز چون امریکا همیشه از شاه پشتیبانی کرده است و ما هرگز اجازه هیچگونه مداخلهای را به او نمیدهیم. مداخله نظامی خارجیها در ایران بسیار بعید به نظر میرسد. (5/297-296)
*شما و آقای کارتر، بیانات تندی نسبت به هم داشتهاید. شما وی را به عنوان بزرگترین خطاکار حقوق بشر خواندهاید. (لوموند، 17 اکتبر 1978) و وی شما را محکوم کرده است که بیانات کنترل نشدهای از یک کشور خارجی صادر میکنید که خشونت و حمام خون را در ایران تشویق میکند. این چیزی است که واقعا قابل تعمق است و وی امیدوار است که شما این بیانات را پس از گذشت این مراسم حرام (محرم) متوقف کنید. (نقل از مصاحبه مطبوعاتی کارتر، 13 دسامبر 1978) روابط خود و پرزیدنت کارتر را چگونه ارزیابی میکنید؟ روابط خود را با ملت آمریکا چگونه ارزیابی میکنید؟
**آیا امریکا واقعا مدافع حقوق بشر است؟ یا این شعاری است که برای انتخاب شدن برای رئیسجمهوری امریکا مطرح کرده است؟ و یا شعاری است علیه چند زندانی شوروی؟ یا او مدافع حقوق بشر است و حال آن که در ایران شاه دست نشانده خائن او حمام خون راه انداخته است و او شاه را پشتیبانی میکند. آیا کشتار بیحد و حصر شاه را در سراسر ایران نمیبیند و نمیداند؟ لابد آقای کارتر پشتیبانی از این جنایتکاران تاریخ را که روی جلادان تاریخ را سفید کرده است، دفاع از حقوق بشر میداند. کارتر چندی پیش گفت که منابع امریکا بر حقوق بشر مقدم است. ما که میگوییم این خونریزیها نباشد و شاه برود و مردم سرنوشت خویش را به دست بگیرند. حمام خون درست کردهایم؟ قضاوت آن با مردم جهان است. (5/297)
روابط ایران و آمریکا: گذشته و آینده
11 آذر 1357 – تلویزیون سراسری ایتالیا:
*روابط آینده با آمریکا چگونه خواهد بود؟ آیا دولت پرزیدنت کارتر، اثر نهضت اخیر را در ایران درک کرده است؟ آیا فکر میکنید که روابط ایران و آمریکا باید تغییر کند و در چه جهت؟
**روابط ما با امریکا و همچنان با سایر کشورهای جهان براساس احترام متقابل خواهد بود. ما برای امریکا حق تعیین سرنوشت خود را قائل نخواهیم بود. آنچه تا به حال دولتهای گذشته در امریکا و اکنون دولت آقای کارتر انجام داد و میدهد، نشان میدهد که هنوز به تمام وسایل متوسل میشوند که این سلطنت را برای تامین منافع خودشان حفظ کنند و لذا هنوز حالت خصمانه نسبت به نهضت اسلامی کنونی دارند. تا وضع به این منوال است نظر ما نیز نسبت به سیاست امریکا نظری منفی است و البته ما حساب ملت امریکا را با دولت امریکا جدا کرده و میکنیم و از ملت امریکا میخواهیم که از نهضت اسلامی ایران پشتیبانی کنند. روابط فعلی ایران و امریکا روابط ارباب و نوکری است که قطعا باید به یک رابطه سالم تغییر پیدا کند. (5/157)
رابطه با آمریکا – عدم تمایل به قطع رابطه
19 آبان 1357 – مجله آمریکایی نیوزورلدرپورت:
*اگر شاه سرنگون شود، نقشی که ایالات متحده خواهد داشت چه خواهد بود؟
**آنچه را که ما از امریکا انتظار داریم این است که به مصالح ملت و استقلال مملکت ما احترام بگذارد و از دخالت در امور ما خودداری کند (4/433)
25 دی 1357 – کانال یک تلویزیون فرانسه:
*حضرت آیتالله، آیا خواهان قطع تمام روابط ایران با قدرتهای خارجی هستید یا این که مایل به ادامه این روابط میباشید؟ و در صورت قطع روابط، آیا سیاست شما بسیار خشن و مخالف خواهد بود؟
**نخیر؛ ما خواهان قطع روابط نیستیم. ما خواهان قطع وابستگیهای ایران به دول خارجی هستیم که اکنون شاه، ایران را وابسته به امریکا و سایر دول کرده است. (5/467)
عدم وابستگی ایران به آمریکا پس از انقلاب
16 آبان 1357 – مجله آلمانی اشپیگل:
*از گروه کوچک رهبران سیاسی کنونی و سودجویان از این رژیم که بگذریم، در چه مواردی کشور ایران در آینده با اوضاع امروز تفاوتهایی خواهد داشت؟
**موارد اختلاف ایران فردا را با ایران امروز در پاسخ سوال پنجم شما دادهام. در اینجا این نکات را میافزایم:
1- رهبری سیاسی از سلطه بیگانه آزاد میشود، از فساد مالی و سیاسی پاک میشود.
2- اقتصاد کشور از سلطه بیگانه آزاد میگردد و دیگر برنامههای اقتصادی، برنامههایی نخواهند بود که هدفهای شرکتهای بینالمللی را در ایران به اجرا بگذارد.
3- جامعه آینده ما. جامعه آزادی خواهد بود و همه نهادهای فشار و اختناق و همچنین استثمار از میان خواهد رفت.
4- انسانی که امروز در نظام پلیسی از فعالیتهای فکری و آزادی در کار محروم شده است. تمامی اسباب ترقی واقعی و ابتکار را به دست خواهد آورد. جامعه فردا، جامعه ارزیاب و منتقدی خواهد بود که در آن تمامی مردم در رهبری امور خویش شرکت خواهند جست. (4/359)