آغاز فعالیت برای انتخابات خبرگان
خوششانسترین گروه
زهرا ابراهیمی
شش ماه بیشتر به زمان برگزاری انتخابات مجلس خبرگان باقی نمانده است. شش ماه از آن جهت، زمان کمی است که احزاب و گروههای سیاسی که قصد حضور در انتخابات را دارند باید در این مدت راهبرد حضور خود در انتخابات را تدوین کنند و با اشخاصی که از نظر آنها مناسب کاندیداتوری هستند رایزنی کرده و بتوانند لیست نهایی خود را کامل کنند، در کنار این برنامه گفتوگو با تشکلهای همسو، بررسی امکان ائتلاف با گروههای دیگر و چانهزنی بر سر افرادی که قرار است در لیست ائتلاف تثبیت شوند و حتی بحث بر سر مشخص کردن نفرات اول تا آخر لیست هم، زمان میخواهد.
احزاب و گروههای سیاسی از چند ماه پیش تحرکات خود را جهت آماده شدن برای حضور در انتخابات آغاز کردهاند، مطالعه خبرهای مربوط به فعالیت گروههای سیاسی، نشانگر وجود سه جناح و یا سه جریان در انتخابات آینده است که این سه جناح در انتخابات گذشته نیز حضور داشتهاند.
جناح نخست اصلاحطلبان هستند که با جدیت قصد ورود به انتخابات و شرکت در آن را دارند، اصلاحطلبان خود به دو دسته تقسیم میشوند، دسته ای که همواره در فعالیتهای سیاسی و انتخابات نظام جمهوری اسلامی حضور داشته و حتی با وجود رد صلاحیت برخی فعالان سیاسی و کاندیداهایش سعی کرده است از لیست افراد تأیید شده، کاندیداهای خود را مشخص و در انتخابات شرکت کند، مجمع روحانیون مبارز، حزب همبستگی و حزب کارگزاران سازندگی از جمله گروههای معروف اصلاحطلبی هستند که در این طیف قرار دارند، اما گروه دیگری از اصلاحطلبان هستند که یک بار انتخابات (مجلس هفتم) را به دلیل رد صلاحیت کاندیداهایشان تحریم کرده و در آن شرکت نکردند، اما همین گروهها در انتخابات بعدی که ریاست جمهوری نهم بود به طور فعال حاضر شدند، جبهه مشارکت ایران اسلامی و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در این گروه جای دارند، در حال حاضر هر دو طیف اصلاحطلبان اعلام کردهاند که در انتخابات آینده حضور خواهند داشت.
احزاب اصلاحطلب به دلیل نگرانی از رد صلاحیت کاندیداهای احتمالی خود در انتخابات آینده و مشکل شدن تصمیمگیری برای حضور یا عدم حضور در انتخابات، اکنون عمده برنامههای خود را به رایزنی با گروههای مختلف جهت ائتلاف در انتخابات و کاهش نگرانی از رد صلاحیت کاندیداها متمرکز کردهاند. این نگرانی باعث شده عمده وقت این جناح را بیش از آن که صرف شناسایی و رایزنی با کسانی شود که میتوانند وارد مجلس خبرگان شوند و یا برنامه جامع تبلیغاتی را تدوین کنند به رایزنی و گفتوگو جهت هموار کردن راه خود برای شرکت در انتخابات اختصاص دادهاند. دغدغههای احزاب اصلاحطلب زمان آمادگی آنها برای ورود به صحنه انتخابات را کاهش داده و از شانس آنان جهت برنامهریزی انتخاباتی میکاهد، این در حالی است که رقبای آنها یعنی احزاب جناح اصولگرا دغدغه حضور در انتخابات و یا گذر از نظارت استصوابی شورای نگهبان را نداشته و لذا زمان به نفع آنها و برنامهریزی منسجمتر و کاملتر آنان در جریان است و اما جریان اصولگرا نیز خود به دو طیف سنتی و نوگرا تقسیم میشوند. جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و جامعه روحانیت مبارز طیف سنتی اصولگرایان را تشکیل میدهند و آیتالله مصباح یزدی نماد اصولگرایان جدید در انتخابات خبرگان است.
در حال حاضر اگر چه طیف سنتی اصولگرایان دغدغه نحوه شرکت در انتخابات و یا بستن لیست خود را ندارند، اما از جهت حضور پررنگتر و منسجمتر بعید است که بتوانند رقیب طیف مصباح یزدی شوند.
چندی پیش در برخی خبرهای غیررسمی گفته شد که مصباح یزدی در حال آموزش رسمی طلاب خود جهت آمادگی برای موفقیت در آزمون شورای نگهبان و ورود به صحنه انتخابات خبرگان است در حالی که سایر گروههای جناح اصولگرا از چنین انسجامی در آموزش افراد و شناخت کاندیداها برخوردار نیستند. اصلاحطلبان هم از نظر ارتباط با حوزه و روحانیون در موقعیت بسیار ضعیفتری قرار دارند.
به غیر از دغدغههای هر یک از گروهها، موضوع ائتلاف بین آنها نیز مسائل جدیدی را مطرح میکند. اگرچه طیفهای مختلف هر دو جناح زمینههایی برای ائتلاف با یکدیگر دارند، اما به نظر میرسد حضور یک فرد میتواند سایر ملاکهای احزاب و گروهها را برای ائتلاف با یکدیگر تحتالشعاع قرار دهد و این شخص کسی نیست جز هاشمیرفسنجانی. طی روزهای اخیر بحث در مورد حضور یا عدم حضور وی در انتخابات موضوعیت یافته است.
در یک نگاه کلی به ویژه پس از انتخابات ریاست جمهوری به نظر میرسد اصلاحطلبان و محافظهکاران سنتی از حضور هاشمی در انتخابات استقبال خواهند کرد در حالی که طیف مصباحیزدی مخالف حضور وی بوده و حتی گفته شده یکی از شرایط کاندیداهای آنها مخالفت با هاشمیرفسنجانی است که چند ماه پیش اخبار آن بر روی خروجیهای خبرگزاریهای داخلی قرار گرفت. این گروه خواستار رد صلاحیت هاشمی،خاتمی و حسن روحانی در انتخابات خبرگان شدهاند.
با مروری بر اخبار روزهای گذشته میتوان از هماکنون چشم انداز انتخابات خبرگان و حتی گروه پیروز در آن را مشاهده کرد. هر چند که بیتردید موضوع پرونده هستهای ایران و چالشی که به نظر میرسد طی ماههای آینده دامنه وسیعتری به خود خواهد گرفت بر انتخابات خبرگان نیز بیتأثیر نبوده و قطعاً در معادلات سیاسی آن اثر خواهد گذاشت.
در شرایط فعلی، در خصوص انتخابات خبرگان، عمده خبرها از اردوگاه اصولگرایان به گوش میرسد.
محمدرضا باهنر از اصولگرایان شاخص که عمدتا وابسته به طیف سنتی است ولی با نومحافظهکاران نیز رابطه حسنهای دارد، خواستار انسجام اصولگرایان در دو انتخابات مجلس خبرگان رهبری و شورا شد و گفت: «ما مسیر انسجام کامل را طی میکنیم.»
وی اختلاف بین اصولگرایان را کلا رد کرد و گفت: «ما در دو سه انتخابات گذشته موفق بودیم و اگر مردم از ما راضی باشند، این پیروزیها تکرار میشود اما این به معنای پیروزی همیشگی ما نیست.»
محمدرضا میرتاجالدینی عضو شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان مجلس هم از انسجام کامل اصولگرایان در انتخابات مجلس خبرگان رهبری و شوراها خبر داد و گفت: «اصولگرایان به این نتیجه رسیدهاند که باید از تنش موجود پرهیز کرده و به سمت انسجام حرکت کنند.»
میرتاجالدینی که اصولگرایان را متشکل از جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و گروههای همسو با آنان میداند، در مورد حمایت از هاشمی گفت: «اگر این دو تشکل روحانی ازهاشمیحمایت کنند، اصولگرایان نیز از وی حمایت خواهند کرد.»
و اما قائم مقام دبیر کل جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی که در جریان انتخابات ریاست جمهوری از قالیباف حمایت کرد، از اظهار نظر صریح در مورد هاشمیرفسنجانی خودداری کرد و گفت: «بحث در این مورد هنوز زود است و فعلا باید در مورد اهمیت انتخابات خبرگان صحبت کنیم.»
حمیدرضا ترقی رئیس دفتر سیاسی حزب موتلفه اسلامی هم بیشترین رقابت در انتخابات خبرگان را بین طیف سنتی روحانیت و طیف نوگرا و نواندیش حوزه و طلاب (مصباحیزدی) دانست و گفت: «احزاب پشت سر جریانهای روحانی کار خود را دنبال میکنند.»
سیدرضا اکرمی عضو شاخص جامعه روحانیت مبارز در مورد حضور مصباحیزدی در فهرست جامعتین و مذاکرات صورت گرفته در این ارتباط نیز از اظهار نظر خودداری کرد و گفت: «صحبت کردن از مصداقها در حال حاضر فایده و ضرورتی ندارد.»
در همین حال یک عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم از عدم وجود اختلاف بین جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و جامعه روحانیت مبارز (جامعتین) در مورد قرار گرفتن نام هاشمیرفسنجانی در فهرست انتخاباتی خبر داد.
غلامعلی حدادعادل رئیس مجلس شورای اسلامی ، در مورد نقش هاشمیرفسنجانی در انتخابات خبرگان گفت: «آقای هاشمی همیشه در انتخابات وارد بودهاند و اصلا چیز جدیدی نیست. آمدن ایشان طبیعی است، نیامدن ایشان ممکن است سؤال ایجاد کند.» سایت آفتاب که به هاشمیرفسنجانی نزدیک است، خبر داد: «جامعه روحانیت مبارز، هاشمیرفسنجانی را برای کاندیداتوری خبرگان رهبری برگزیده است، همچنین مجمع روحانیون مبارز هم قرار است از کاندیداتوری ایشان حمایت کند، ضمن اینکه سیدمحمد خاتمی و سیدمحمد موسوی خوئینیها نیز از جمله مدافعین هاشمی هستند، کارگزاران سازندگی هم که همواره مدافع هاشمی بوده و در این انتخابات هم از او حمایت میکنند، سیدمحمد خاتمی نیز برای همگرایی بیشتر و رفع اختلالات، فعالیتهایی را آغاز کرده است.»
مرتضی نبوی از اعضای جامعه اسلامی مهندسین و از طیف سنتی اصولگرایان هم پیشبینی کرده است که «جریان سومیبا محوریت هاشمیرفسنجانی در حال شکلگیری است.»
نبوی نگفته است که جریان سوم از سوی چه تشکلهایی در حال شکل گیری است. وی جامعه روحانیت مبارز و مجمع روحانیون مبارز را دو جریان عمده کشور دانسته که انتخابات ریاست جمهوری، مجلس و شوراها همواره بین این دو جریان دست به دست شده است. اگرچه این تحلیل نبوی با واقعیت حضور جریان جدیدی از اصولگرایان که پیروز انتخابات شوراهای دوم و ریاست جمهوری نهم بوده است نمیخواند، اما شاید نبوی نومحافظهکاران را زیر مجموعه طیف سنتی قرار میدهد.
به نظر میرسد احتمال ائتلاف بین اصلاحطلبان و اصولگرایان سنتی بسیار ضعیف است، اما بعید نیست که بخشی از اصلاحطلبان که عمدتا شامل کارگزاران میشود با اصولگرایان سنتی به نتیجه برسند. احتمال حضور هاشمیرفسنجانی در لیست همه گروههای اصلاحطلبان و اصولگرایان سنتی بعید نیست هر چند که حضور وی در همه لیستها به معنای مشترک شدن نام بقیه کاندیداها نیست.
اما بی تردید رقابت اصلی بین جریان اصولگرایان سنتی هوادار هاشمی و نومحافظهکاران مخالف وی شکل میگیرد. مگر اینکه هاشمی شرایط را برای حضورش در میدان انتخابات مهیا نبیند و در آن شرکت نکند.
غلامرضا مصباحیمقدم سخنگوی جامعه روحانیت مبارز هم ضمن تکذیب خبر تهیه فهرست کاندیداها از سوی مصباحیزدی، احتمال قرار گرفتن نام مصباحیزدی و هاشمیرفسنجانی را در یک لیست بعید ندانسته است اما به نظر نمیرسد دیدگاه سخنگوی جامعه روحانیت مبارز به واقعیت نزدیک باشد.
خبرگزاری مهر نیز نام چند تن از کاندیداهای احتمالی هوادار مصباحیزدی را منتشر کرده است. امامان جمعه سابق تگزاس و نیویورک در این لیست قرار دارند شاید نام و عنوان این دو نفر بتواند تداعی کننده حضور روحانیون روشنفکر و غرب دیده در لیست مصباحیزدی باشد و شانس این لیست را برای رأی آوری بالا ببرد.
از این پارامتر که بگذریم، با توجه به آمادگی بیشتر هواداران مصباحیزدی، نزدیکی وی به دولت و توجه به تجربه انتخاباتی ریاست جمهوری نهم، به نظر میرسد شانس گروه مصباحیزدی که به جریان سوم مشهور شده است برای بدست گرفتن اکثریت کرسیهای مجلس خبرگان بیش از محافظهکاران سنتی و اصلاحطلبان است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
