نقشه راه برای خروج از عراق

موفق الربیعی ـ مشاور امنیت ملی عراق
ترجمه: نیلوفر قدیری
گروه بین‌الملل ـ درباره عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی و ائتلاف از عراق حرف‌های زیادی گفته شده، اما هنوز هیچ جدول زمانی برای این کار مشخص نشده است. یک «نقشه راه» غیررسمی ‌برای کاهش تعداد نیروهای خارجی و بالاخره عقب‌نشینی کامل این نیروها وجود دارد. پایه و اساس نقشه راه فقط چند تاریخ نیست بلکه از آن مهمتر تحقق مجموعه اهدافی است برای احیای امنیت عراق.
عراق در مجموع ۱۸ استانداری دارد که از نظر امنیتی در سطوح مختلفی هستند.
هر یک قرار است در نهایت کنترل امنیتی منطقه خود را به دست بگیرد و از وقوع بحران جلوگیری کند. اما پیش از این، هر یک از استانداری‌ها باید حداقل شرایط را برای تحویل گرفتن کنترل اوضاع امنیتی به دست آورد. به عنوان مثال یکی از این شرایط آن است که ارزیابی تهدید فعالیت‌های امنیتی در این مناطق باید در حد پایین باشد یا سیر نزولی را طی کند. پلیس محلی و ارتش عراق باید قادر به مقابله با باندهای جنایتکار و مجرم، گروههای مسلح و شبه نظامی ‌و انجام کنترل مرزی باشند. باید مرکز کنترل و فرماندهی مشخص و کارآمدی ناظر بر استانداری‌ها وجود داشته باشد. ارتباط مستقیم این استانداری‌ها با اتاق نخست‌وزیر هم باید برقرار باشد. علی‌رغم دور بی‌پایان خشونت‌ها در عراق، چنین طرحی اکنون در جریان است. همه استانداری‌ها درباره این برنامه و هدف نهایی آن آگاه شده‌اند. نوری مالکی نخست‌وزیر کنونی عراق و همچنین نیروهای ائتلاف این طرح را تأیید کرده‌اند و ارزیابی شرایط هر استان انجام شده است.
هیچ کس نمی‌گوید که این کار آسانی است، اما نیروهای ائتلاف و مسئولان عراقی مصمم هستند گام‌های نهایی را برای ایجاد دولت پاسخگو در زمینه حاکمیت و امنیت بردارند.
تاکنون چهار استان از ۱۸ استان عراق برای انتقال قدرت آماده شده‌اند. این چهار استان در شمال اربیل و سلیمانیه و در جنوب میسان و مثنی هستند. ۹ استان دیگر تقریباً آماده هستند. اگر استانداران هر استان به این شرایط سخت و دشوار برسند، هدف نهایی برای کنترل کامل دولت عراق بر این کشور تا آخر سال ۲۰۰۸ محقق می‌شود. در عمل این به معنای کاهش شمار نیروهای خارجی است.
براساس پیش‌بینی ما حضور نیروهای آمریکایی تا پایان سال جاری (میلادی) کمتر از صدهزار نفر خواهد شد. بخش عمده‌ای از نیروهای باقیمانده آمریکایی تا پایان سال ۲۰۰۷ به کشورشان باز می‌گردند. خروج نیروهای ائتلاف از خیابان‌های عراق به عراقی‌ها کمک می‌کند. عراقی‌ها اکنون نیروهای خارجی را اشغالگر می‌دانند نه رهایی بخش. با خروج این نیروها موانع روانشناسی و دلیل اصلی پیوستن بسیاری از عراقی‌ها به جنبش مقاومت را از بین می‌برد. خروج نیروهای خارجی همچنین به دولت عراق امکان می‌دهد با همسایگان این کشور تعامل بیشتری پیدا کند. بعضی همسایگان عراق تاکنون به دلیل حضور «اشغالگران» از ارتباط نزدیک با عراق خودداری می‌کردند. اگر موضوعات قومی ‌همچنان باعث اختلاف و درگیری با همسایگان عراق شود، این موضوع باید هر چه زودتر و با شفافیت کامل حل شود. خروج نیروهای خارجی همچنین در چشم مردم عراق به دولت عراق مشروعیت می‌بخشد. با این کار شرایط مورد انتظار بسیاری از عراقی‌ها برای تشکیل دولت وحدت ملی محقق می‌شود. این کار، کار آسان یا قابل پیش‌بینی نیست اما دستاورد قابل توجهی است.
بسیاری از وزرای جدید اکنون در فضاهای خوب و گاه با کسانی کار می‌کنند که در گذشته سابقه خصومت و بی‌اعتمادی بین آنها وجود داشته است.
دولت وحدت ملی به دلیل اینکه از طریق اجماع کار می‌کند ماهیتاً ممکن است ضعیف باشد. اما خروج نیروهای خارجی به دولت متزلزل ما کمک می‌کند تا چهار سال کامل دوران مسئولیتش در قدرت باقی بماند. در شرایطی که عراق برای رسیدن به استقلال از آمریکا و نیروهای ائتلاف از نظر به عهده گرفتن مسئولیت اقدامات خود به ویژه در امور امنیتی تلاش می‌کند، هنوز شخصیت‌های با نفوذ سیاسی خارجی هستند که تلاش می‌کنند دولت با تکیه به آنها به کار خود ادامه دهد و در بسیاری از تصمیمات مهم نقش فعالی دارند. این کار در کوتاه‌مدت ممکن است فوایدی داشته باشد، اما در بلند مدت فقط به تضعیف دولت و تقویت فرهنگ وابستگی در عراق منجر می‌شود.
عراق باید از سایه آمریکا و ائتلاف بیرون بیاید و مسئولیت تصمیمات خود را خود به عهده بگیرد، از خطاهایش درس بگیرد و برای مشکلات راه‌حل‌های عراقی پیدا کند. البته ما هنوز به دانش دوستان و متحدانمان و کمک و پشتیبانی آنها نیازمندیم.