گروه بینالملل، حسن بنانج: یک روز پس از انتشار اعلامیه شدید اللحنی از سوی کره شمالی پیرامون حق این کشور برای انجام آزمایش موشکی و اوجگیری جنجالهای اخیر در این زمینه، پیونگ یانگ به آمریکا پیشنهاد مذاکره داد. این پیشنهاد در حالی اعلام میشود که برخی از مقامات آمریکایی گفته بودند تدارک کره شمالی برای انجام آزمایش یک موشک بالستیک تنها ترفندی از سوی این کشور برای ترغیب واشینگتن به گفت و گوی مستقیم با پیونگ یانگ است. بر اساس این تحلیل در پیافزایش توجه آمریکاییها به فعالیتهای هستهای ایران و پیشنهاد مذاکره مستقیم به تهران در قالب بسته اروپاییها کره شمالی درصدد است تا توجه جامعه بینالملل را به سوی خود جلب کرده و احتمالاً پیشنهادی مشابه را از سوی واشینگتن دریافت کند.
مقامات کره شمالی روز گذشته با اشاره به این موضوع که پرتاب موشکهای بالستیک آزمایشی است، به مقامات آمریکایی پیشنهاد کردند تا بر سر این موضوع که موجب افزایش تنشهای بینالمللی شده است، مذاکره کنند. « هانگ سان ریول» یکی از دیپلماتهای ارشد کره شمالی به خبرگزاری یونهاپ کره جنوبی گفت: « آمریکا گفته است که این آزمایش نقص قوانین است، اما موضوع اصلاً این نیست.» وی افزود: « این اقدام بر خلاف قوانین بینالمللی نیست و بهتر است در این مورد با یکدیگر مذاکره کنیم. هیچ کشوری حق ندارد به ما بگوید که چگونه از حقوق خود استفاده کنیم.»
ریول تاکید کرد: « ما میدانیم که آمریکا از این آزمایش نگران است. بنابراین موضع ما این است که باید این موضوع را از طریق مذاکرات حل و فصل کرد. » پیونگ یانگ همیشه خواستار گفتوگوی مستقیم با آمریکا بوده است، این در حالی است که واشینگتن تاکید کرد که فقط در قالب مذاکرات شش جانبه با کره شمالی سخن خواهد گفت. کره شمالی در پی اقدام مقابلهای آمریکا پیرامون اتهام فعالیت غیرقانونی مالی پیونگ یانگ از ادامه حضور در این مذاکرات خودداری کرد.
« توماس شیفر» سفیر آمریکا در ژاپن روز چهارشنبه از پیونگ یانگ خواست که به مذاکرات شش جانبه باز گردد، اما در مورد مذاکرات دو جانبه هیچ حرفی نزد. وی گفت: « آنها فرصت انجام این کار را از طریق مذاکرات شش جانبه دارند و مجبور نیستند از طریق اجرای سیاستهای نادرست، وارد مذاکرات شوند.»
وی همچنین تاکید کرد که آمریکا همه ابزارهای لازم برای پاسخگویی به آزمایش موشک از سوی کره شمالی را در اختیار داشته و تمام «گزینهها» را در نظر گرفته است.
شیفر مشخص نکرد که این گزینهها چه هستند، اما مقامات دفاعی در واشینگتن به آسوشیتدپرس گفتند که کاخ سفید در حال بررسی پاسخهای احتمالی به آزمایش موشکی کره شمالی است که میتواند تلاش برای سرنگونی این موشک بر فراز اقیانوس آرام را نیز شامل شود. از سوی دیگر روزنامه فایننشال تایمز به نقل از «جان بولتون» فرستاده آمریکا به سازمان ملل نوشت: اعضای شورای امنیت سازمان ملل اکنون در حال بررسی این مسئله هستند که اگر پیونگ یانگ اقدام به چنین آزمایشی کند، چه پاسخی به این کشور بدهند.
مجموع این گزارشها و اخبار جدیدی که پیرامون آماده شدن سیستم دفاع موشکی منتشر شدهاند، حکایت از این دارند که تا این مرحله کره شمالی موفق نشده است – به تعبیر برخی از مقامات آمریکایی – به مقاصد خود برای تدارک یک آزمایش موشکی بزرگ دست یابد.
سیستم دفاع موشکی و مانور نظامی آمریکا
یک مقام وزارت دفاع آمریکا روز گذشته در گزارش روزنامه واشینگتن تایمز اعلام کرد که پنتاگون سیستم دفاع موشکی چند میلیارد دلاری خود را از حالت آزمایش به حالت عملیاتی در آورده است. این روزنامه همچنین گزارش داد که پنتاگون سیستم دفاع موشکی خود را در دو هفته گذشته فعال کرده است و مقامات آمریکایی اعلام کردند هر گونه پرتاب موشکی دوربرد توسط کره شمالی به عنوان یک عمل تحریکآمیز قلمداد میشود. بنابراین گزارش دو فروند ناو جنگی آیجس آمریکا نیز در حال گشتزنی در نزدیکی کره شمالی هستند که در واقع باید بخشی از دفاع موشکی بینالمللی محسوب میشوند.
آمریکا تا این زمان 11 موشک برای سیستم دفاع موشکی خود که در زمین مستقر میشود، نصب کرده است. از این تعداد 9 فروند موشک در آلاسکا و دو فروند موشک در پایگاه هوایی وندنبرگ در کالیفرنیا برای رهگیری و انهدام موشکهای دوربرد در فضا مستقر شده است. این 11 موشک در واقع بخش اصلی سیستم پیچیده دفاع موشکی است که اطلاعات پرتاب موشک را از ماهوارهها به زمین منتقل میکند.
از قرار معلوم این اولین باری است که دولت آمریکا سیستم دفاع موشکی اولیه خود را به جای آزمایش آماده بهرهبرداری میکند. با این حال مقامات آمریکا هر گونه احتمال در مورد استفاده از موشکهای رهگیر را علیه موشکهای کره شمالی رد کردهاند. مقامات پنتاگون نیز از اظهارنظر در مورد این گزارش واشینگتن تایمز خودداری کردند و آن را صرفاً گامهای معمولی در راستای آمادهسازی موشکهای رهگیر برای آزمایش دانستند.
گزارشی از فعالیتهای جدید موشکی آمریکا در حالی مورد توجه محافل خبری بینالمللی قرار گرفته است که این کشور روز سه شنبه بزرگترین رزمایش نظامی خود را در اقیانوس آرام آغاز کرد. بر اساس گزارشها سه ناو هواپیمابر آمریکا برای اولین بار پس از جنگ ویتنام به اقیانوس آرام اعزام شدهاند. این مانور نظامی با نام "سپر شجاعانه" انجام میشود. 30 کشتی، 280 هواپیما و 22 هزار سرباز در این مانور پنچ روزه که روز جمعه به پایان خواهد رسید، شرکت دارند. مقامات آمریکایی گفتند که این مانور نظامی با هدف بهبود توانایهای نیروی دریایی، نیروی هوایی و تفنگداران دریایی آمریکا و برای پاسخ سریع به اتفاقات احتمالی در منطقه انجام میشود. ارتش آمریکا اعلام کرد که این تمرین در زمین، دریا، هوا، فضا و فضای مجازی انجام میشود.
اگر چه این مانور که در مسیر ژاپن و جزایر هاوایی برگزار میشود، یک ماه پیش برنامهریزی شده بود اما در میان نگرانیهای فزاینده در مورد کره شمالی انجام میگیرد. آمریکاییها تاکید میکنند که هیچ کشور خاصی هدف این آزمایش نیست. برای اولین بار یک فرستاده از چین بر مانور سپر شجاعانه نظارت دارد. بدین ترتیب برخی از ناظران معتقدند که آمریکا در تلاش است بار دیگر توان نظامی، خود را در منطقه به رخ چینیها بکشد، زیرا این کشور یکی از اصلیترین حامیان کره شمالی به حساب میآید. این کشور همچنین اکنون عهدهدار میزبانی مذاکرات شش جانبه است. هر چند که مقامات رسمی در شورای امنیت گفتهاند اقدام صریحی در مورد آزمایش احتمالی موشکی کره شمالی در این شورا صورت نخواهد گرفت، اما گزارشهای تایید نشده حاکی است که نمایندگان چین در سازمان ملل نسبت به هر گونه اقدام در مورد صدور یک قطعنامه از سوی اعضای دائمی شورای امنیت، به این اعضا هشدار دادهاند. شایان ذکر است که آخرین اقدام آمریکا برای چنین اقدامی در سال 2003 با مخالفت چینیها مواجه و ناکام گذاشته شد.
به هر حال به نظر میرسد که تاکتیک کره شمالی برای وارد شدن به دوران جدیدی از گفتوگو با آمریکاییها تاکنون با شکست مواجه بوده است، هر چند که پیونگ یانگ در این زمینه به شدت روی کمک چینیها حساب باز کرده است.
اقدام جدید کره شمالی نه تنها با واکنش شدید مقامات آمریکایی مواجه شد، بلکه هشدار هم پیمانان کلیدی آمریکا در منطقه (کره جنوبی، استرالیا و ژاپن) را در پیداشت. مقامات ژاپنی دیروز نیز همچون گذشته بر مخالفت خود با این آزمایش از سوی کره شمالی اصرار ورزیدند و در عین حال تاکید کردند « ژاپن قادر است به هر گونه آزمایش موشکی پاسخ شدیدی بدهد.» اروپاییها نیز روز گذشته موضعی مخالف گرفتند. « خاویر سولانا» رئیس بخش سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: «جامعه بینالملل در برابر کره شمالی قاطع باشد و این کشور را متقاعد کند که طرح آزمایشی موشک دوربردش را که گمان میرود قابلیت رسیدن به خاک آمریکا را دارد لغو کند.»
از سوی دیگر انجام چنین آزمایشی در موقعیت کنونی کمترین پاسخ مثبت را از سوی واشینگتن در پی داشته است. «هانری سوکولسکس» یک کارشناس در زمینه تکثیر موشکهای بالستیک پیرامون این موضوع به روزنامه نیویورک تایمز گفت که تلاشهای دیپلماتهای آمریکایی در واکنش به اقدام اخیر کره شمالی خیلی محدود خواهد بود، زیرا تنبیه کره شمالی هنوز در دستور کار نیست. وی تاکید کرد: « ما باید مطمئن شویم که سایر کشورها این روند را مدلی برای پیروزی در نظر نخواهند گرفت. من مطمئن هستم که ایرانیها کاملاً دقیق در حال پیگیری این موضوع هستند.»