* اتحادیه دادگاههای اسلامی... دقیقاً چرا این اسم؟
** اکنون اسم آن «شورای دادگاههای اسلامی» شده است. چون این دادگاهها، دادگاههای شرعی اسلامی است و زمانی به وجود آمد که ناآرامیها در سومالی شدت گرفت. امنیت و حیات مردم از طرف جنگسالاران تهدید میشد به این خاطر دادگاهها به وجود آمد تا به این افراد که مردم را میربودند و آنها را شکنجه میکردند یا به قتل میرساندند پاسخ دهد. دادگاهها به شکلی ساده و مردمی به وجود آمد.
* بنابراین چرا دادگاهها وارد جنگ شدند؟
** جنگ سالاران ما را مجبور به جنگ کردند در نتیجه این دادگاهها با هم اجتماع کردند و اتحادیه دادگاههای اسلامی را تشکیل دادند. سپس به شورای دادگاههای اسلامی در سومالی تبدیل شد و از خود دفاع میکرد.
* دقیقاً حدود تسلط شما تا کجا است و بر کدام شهرها و مناطق کنترل دارید و ماهیت تسلط شما چگونه است؟
** دادگاهها بر بخش وسیعی از سومالی تسلط یافته، بر سه استان بزرگ بنادر شبلی وسط و شبلی پایین و همچنین جیحان و جلجدود و بخشی از استان کسمایو تسلط دارند یعنی حدود ۵۰ درصد کشور. پایتخت سومالی موگادیشو اکنون در دست دادگاههای اسلامی است. هیچ کس به غیر از دادگاهها نتوانسته ۱۶ سال در آنجا حکومت کند. اکنون در موگادیشو ثبات و نظم بر قرار است و مردم با آزادی و امنیت فعالیت میکنند. فرودگاه و بندر هم اخیرا باز شدهاند.
* در خصوص بقیه سومالی چطور؟
** سومال لند و بونتی لند است و بخشی که دولت موقت بر آن تسلط دارد که مقر آن در بیدوا است.
* آیا بخشی که بر آن تسلط دارید پایان کار است یا به دنبال وحدت سومالی تحت پرچم خودتان هستید؟
** ما اکنون در تلاش برای همبستگی مردمی در سومالی هستیم نه اینکه مناطق دیگر را فتح کنیم. اگر مردم سومالی بخواهند در مناطق دیگر دادگاههای اسلامی تشکیل شود حق خودشان است. ما در آغاز گفتوگویی هستیم که درصدد وحدت و همبستگی است.
* بنابراین دادگاهها از وظیفه ایجاد امنیت و به جریان انداختن زندگی به جنبشی سیاسی مبدل شده که به دنبال دولت است... راز این تحول چیست؟
** قبایل در سومالی دادگاهها را تشکیل دادند و این قبایل واحدهایی سیاسی به شمار میروند. این امر انقلابی مردمی است که دادگاهها آنها را رهبری میکند. بعد از آنکه بر بخشهای وسیعی تسلط یافتیم شروع کردیم به اصلاح اوضاع بقیه مناطق سومالی از طریق مذاکره و گفتوگو.
* چرا غرب اصرار دارد تا شما را بخشی از سازمان القاعده نشان دهد؟
** این کلام عجیبی است! ما با شروعی قبیلهای و داخلی تشکیل یافتیم و هیچگونه روابطی با سازمانهای خارج از سومالی نداریم. رسانههای غربی مغرضانه عمل میکنند و میخواهند چهره دادگاهها را تخریب کنند.
* اما دادگاهها تهدید کردهاند کسانی که نماز نمیخوانند را میکشد و زناکارها را سنگسار میکند و خارجیها را به قتل میرساند... آیا اینها از وجود سازمانی طالبان گونه در سومالی خبر نمیدهد؟
** این کارها ربطی به دادگاهها ندارد و مربوط به افرادی است که با ما ارتباطی ندارند. شریعت اسلام تنها بر حدود و قصاص محدود نمیشود و فراتر از آنها است. ما در مرحله کنونی شعار تطبیق شریعت را سر نمیدهیم. ما با این افرادی که به مردم سومالی رحم نمیکنند مقابله میکنیم و در تلاشیم تا اول از همه با حکومت انتقالی دولت را تشکیل دهیم. هر وقت امور بر قرار شد از تطبیق شریعت صحبت میکنیم یعنی زمانیکه دولت واحد تشکیل و قانون اساسی وضع شود و زندگی به طبیعت خود بازگردد.
* آیا میتوانید بر عدم وجود ارتباط میان خود و القاعده تاکید کنید و اینکه عناصری از این سازمان در نزد شما نیستند؟
** حتی یک نفر هم از القاعده نزد ما نیست و ما هیچگونه ارتباطی با این سازمان نداریم. مسئله ما کاملاً داخلی است. برخی میگویند دادگاهها دارای دو وجه است یک وجه میانه رو به نمایندگی شریف احمد و دیگری تندرو به نمایندگی رئیس مجلس شورا شیخ حسن عویس که گفته میشود در لیست تروریستهای بینالمللی قرار دارد. در دادگاهها دو گروه که یکی میانه رو و دیگری تندرو باشد وجود ندارد همه آن دادگاههای اسلامی است که در یک محل قرار دارد. رسانهها هرچیزی میگویند. شریف احمد رئیس دادگاههای اسلامی و رئیس دفتر اجرایی آن است و حسن عویس هم از علمای سومالی است و در ارتش سومالی سرهنگ بوده و با اتیوپی جنگیده است. عویس چون با شور و حماسه خواهان تطبیق شریعت اسلامی است میگویند تروریست است. ما همه یک دست هستیم و در میان ما تندرو وجود ندارد. همه ما خواهان میانهروی هستیم چون خود اسلام به آن دعوت میکند.
* در خصوص ارتباط شما با خارجیها گفته میشود چند فیلم وجود دارد که شما در حال شکنجه کردن و شلاق زدن آنها هستید؟
** این از کارهای دادگاهها نیست این اقدامات را برخی افراد انجام میدهند و مورد قبول دادگاههای اسلامی نیست. طرفداران یکی از جنگ سالارها این کار را کرده بودند. ما مطلقا با آسیب رساندن به جان افراد مخالفیم.
* آیا چنانچه گفته میشود از کشورهای خلیج و اریتره حمایت مالی میشوید؟
** حمایت مالی از ما داخلی است و هیچ گونه حمایتی را از خارج هرچند کم هم دریافت نکردهایم. مردم سومالی مالیاتهای هنگفتی به جنگسالاران پرداخت میکردند و بعد از آنکه ما این امر را ملغی کردیم داوطلبانه به ما کمک میکنند.
* ماهیت طرحی که برای همبستگی پیشنهاد میکنید چیست؟
** براساس مشارکت میان ما و حکومت است. اکنون حکومت انتقالی موقت برقرار است پس چرا در آن مشارکت نکنیم؟ چرا در پارلمان مشارکت نداشته باشیم؟
* یعنی شما حکومت انتقالی را به رسمیت میشناسید؟
** بله، آنها هم ما را به رسمیت میشناسند و قاهره میتواند از لحاظ سیاسی ما را حمایت کند تا این مشارکت انجام پذیرد.
* چرا اتیوپی را دشمن میدانید؟
** مشکل سومالی دخالت دام اتیوپی است و اگر دست بر میداشت مسئله سومالی اکنون چیز دیگری بود. جامعه جهانی باید به اتیوپی و همچنین اریتره فشار آورد تا سومالی میدان تسویه حسابهای قدیمی میان نیروهای خارجی نباشد.
* چه تعداد از جنگسالاران و شبه نظامی ان آنها اخراج شدهاند؟
** حدود ۲۰ هزار.
* با ابهامهای آمریکا چگونه برخورد میکنید؟
** آمریکا دولت بزرگی است که باید با درایت جهان را اداره کند اما در خصوص سومالی دو بار شکست خورد. بار اول در سالهای دهه ۹۰ و دوم در حمایت از جنگ سالاران علیه مردم. از این رو آمریکا اکنون درک بیشتری دارد. ما به آنها نامههایی فرستادهایم و با برخی مسئولان آمریکایی دیدار کردهایم. نسبت به آمریکا حساسیتی نداریم. مهم این است که نظرات خود را تغییر داده و اکنون به ما توجه میکند.
* اما آیا کلمه اسلامی ملحق به دادگاهها آنها را نمیترساند؟
** به تمام دنیا اطمینان میدهیم که در سومالی تروریسم وجود ندارد و نامگذاری فقط به معنای شرعی بودن خود دادگاهها است. ما برای تمام جهان احترام قالیم و بدون هیچ مشکلی با آنها همکاری میکنیم.
* از لحاظ مذهبی گرایش شما چیست؟
** ما دادگاههای شرعی اسلامی هستیم و بس. تمام سومالی از مذهب سنی شافعی پیروی میکند و مردم آن دوستدار اسلام و متمسک به آن هستند.