پاسخ کروبی به جنتی

گروه سیاسی، مریم شبانی: اولین گردهمایی سراسری شوراهای استانی حزب اعتماد ملی، در یک سالگی اعلام موجودیت حزب درحالی برگزار شد که مسئولان این حزب نوپای سیاسی، دفاتر استانی خود در ۲۷ استان کشور را افتتاح کرده و اکنون آمده بودند تا تصویری کوچک از یک جامعه دموکراتیک را با حضور در این گردهمایی یک روزه به ثبت رسانند. حضور چهره‌های آشنا و ناآشنای سیاسی در کنار یکدیگر ذهن را به هشت سال قبل هدایت می‌کرد. آن روزهایی که در یک سالگی اصلاحات حزب مشارکت با هدایت جمعی از اصلاح‌طلبان پیروز در انتخابات شکل گرفت تا حزبی باشد برای برنامه‌ریزی روزهای استقرار اصلاحات در کشور. اما اکنون در یک سالگی شکست اصلاحات بار دیگر جامعه سیاسی کشور شاهد شکل گیری حزب سیاسی دیگری است که بنا بر آنچه مسئولان آن می‌گویند آمده است تا متفاوت از اصلاح‌طلبی دیروز حرکت و بنا بر گفته مسئولین آن عرصه‌ای برای پیگیری حقوق مردم ایجاد کند. به هر حال اگرچه سیاستمداران حزب مشارکت در پایان حضور اصلاح‌طلبان در حاکمیت، رویگردانی از اصلاح‌طلبان را به چشم دیدند اما اعضای حزب اعتماد ملی می‌گویند که برای زنده کردن اعتماد مردم به حرکت اصلاحات برنامه‌هایی جدید در سبد دارند.
شاید از این رهگذر بود که مهدی کروبی دبیر کل این حزب وقتی با این سئوال خبرنگار شرق روبه‌رو شد که «به هر حال آقای کروبی و حزب اعتماد ملی بخشی از بدنه اصلاح‌طلبی محسوب می‌شوند، پس در پایان حضور اصلاح‌طلبان در قدرت چگونه می‌توانند اعتماد مردم را جلب کنند » این‌گونه پاسخ گفت: « ما مایوس نمی‌شویم. برنامه‌های مختلفی برای جلب اعتماد مردم داریم که تلاش می‌کنیم زودتر اجرا شود. به علاوه برای زنده کردن اطمینان مردم تلاش می‌کنیم.» اما وقتی خبرنگار شرق بار دیگر فضای دلمرده سیاسی کشور را یادآوری کرد و از مهدی کروبی چگونگی حضور سیاسی در این فضا را خواستار شد، او با یادآوری عملکرد نادرست گذشته اصلاح‌طلبان در تحقق وعده‌های داده شده به مردم، پاسخی اینچنین به پرسش طرح شده داد: «مشکلات زیادی بوده و اکنون هم هست. ما نمی‌خواهیم مانند دیگران باشیم. گذشته‌ها گذشته و بنا نداریم به گذشته بازگردیم. می‌خواهیم این بار کارهای خودمان را انجام دهیم.»
تاکید مضاعف دبیرکل و اعضای حزب اعتماد ملی بر پیگیری حقوق شهروندان و احقاق حقوق شهروندی و سیاسی افراد جامعه که در تمامی ‌سخنان و گفته‌های آنان نمود دارد در این گردهمایی نیز به عنوان سرفصل اهداف حزب اعتماد ملی برای چندین بار اعلام شد. بر این اساس بود که مهدی کروبی در سخنرانی اختتامیه این مراسم منتقد سخنان اخیر دبیر شورای نگهبان شد. کروبی با اظهار تعجب از گفته‌های اخیر احمد جنتی مبنی بر اینکه «اگر شورای نگهبان نبود نظام دگرگون می‌شد» تاکید کرد: «حتی امام که خالق انقلاب بود و آن را تداوم بخشید هم هیچ گاه نگفت که اگر من نبودم بر سر انقلاب بلا می‌آمد.»
مهدی کروبی که چندی قبل با ارسال نامه‌ای به احمد جنتی انتقادات خود را به سخنان دبیر شورای نگهبان بیان کرده بود در پاسخ به گفته‌های اخیر جنتی، شورای نگهبان را از اجزای قوه مقننه کشور دانست و وظیفه آن را تطبیق مصوبات مجلس با شرع و قانون اساسی عنوان کرد. دبیرکل حزب اعتماد ملی بیان این سخنان از زبان جنتی را توهین به نمایندگان مجلس اعلام کرد و با بیان اینکه مجلس شورای اسلامی ‌از ابتدای انقلاب تاکنون چهره‌های مطرح زیادی را در خود جای داده است، چنین اظهارنظرهایی را نادرست خواند.
کروبی سپس برای رد گفته‌های جنتی مواردی چند را برشمرد: «فتنه بنی‌صدر را مجلس با رای عدم کفایت به بنی‌صدر خاتمه داد و مشکل جنگ هم با ایستادگی و مقاومت و فداکاری مردم به سرانجام رسید، به علاوه فتنه منافقین هم با درایت مجلس و مقاومت و ذکاوت آحاد مردم خنثی شد. پس می‌بینیم که مراحل سخت نظام با ایستادگی مردم و درایت مجلس و دولت سپری شده است و شورای نگهبان نقشی در آن نداشته است.» کروبی در ادامه جنتی را با این جملات خطاب قرار داد: «من مبهوت هستم. ما همه کنار هم و همراه انقلاب هستیم. همه، فرزندان انقلاب هستیم و این نوع ادبیات اصلاً درست نیست و امیدوارم اصلاح شود.» با این حال کروبی باز هم به جمله‌ای دیگر از سخنان اخیر جنتی اشاره کرد، آنجایی که دبیر شورای نگهبان «دولت و مجلس را مدیون این شورا» خوانده بود.
دبیر کل حزب اعتماد ملی اما تمام مسئولین نظام را مدیون مردم دانست و مردم را وارث اصلی انقلاب اعلام کرد. اما مهدی کروبی تنها این پاسخ به جنتی را کافی ندانست و با بیان اینکه از این جمله جنتی برداشت‌های متفاوتی می‌تواند صورت گیرد، یک برداشت را چنین شرح داد: «من این حرف را نمی‌زنم اما ممکن است عده‌ای از سخن جنتی این‌طور برداشت کنند که شورای نگهبان این دولت و مجلس را با رد صلاحیت رقبایشان ایجاد کرده و اکنون آنها مدیون شورای نگهبان هستند.» کروبی در بخش دیگری از سخنان خویش با تاکید بر اینکه اعتماد ملی بنا دارد در عرصه سیاست با تمامی ‌گروه‌ها تفاهم و تعامل اما رقابت داشته باشد، از پیشبرد برنامه‌های مدون حزب در آینده خبر داد.
رئیس سابق مجلس که در یک سال اخیر انتقادات زیادی را به حرکت‌های اخیر اصلاح‌طلبان وارد کرده و از عدم ائتلاف با این گروه‌ها سخن گفته است باز هم در این گردهمایی از عدم پاسخ مثبت به دعوت به ائتلاف‌ها سخن گفت: «شما بدانید آنهایی که اکنون سخن از ائتلاف می‌گویند همان‌هایی هستند که قبلاً خروج از حاکمیت را مطرح می‌کردند. همان‌هایی هستند که از تحریم انتخابات سخن می‌گفتند و از رفراندوم حرف می‌زدند. گوینده عوض نشده تنها شعارها عوض شده و اکنون هم زمان سخن گفتن از ائتلاف برای آنها رسیده است.»
به این ترتیب کروبی پس از پاسخ منفی چندباره به دعوت گروه‌های مختلف اصلاح‌طلب برای ائتلاف، اعضای حزب متبوع خویش را به اقدامات ایجابی و عدم توجه به حاشیه‌های بازی سیاست دعوت و بر پیگیری حقوق مردم توسط حزب اعتماد ملی تاکید کرد: «حزب در خدمت مردم است و امیدوارم همه از برکات آن بهره‌مند شوند. حتی ما از حقوق شهروندی کسانی که می‌گویند جمهوری اسلامی ‌را قبول نداریم هم حمایت می‌کنیم.» اگرچه مسئول دفتر سیاسی حزب اعتماد ملی در سخنان خویش از شرکت فعال حزب در انتخابات مجلس و خبرگان خبر داده بود اما مهدی کروبی نیز در مقام دبیرکل لازم دید که در جمع حاضرین بر عزم این تشکل نوپای سیاسی برای حضور فعال در تمامی ‌انتخابات پیش رو سخن گوید. کروبی نحوه حضور این حزب در انتخابات را برای حاضرین اینگونه شرح داد: «در انتخابات شرکت می‌کنیم و حقوق آنهایی که با رد صلاحیت حقوق شان ضایع شده است را تا آخر پیگیری می‌کنیم. ما تنها در مقابل قانون تسلیم می‌شویم. شرکت نکردن در انتخابات برای یک حزب بی معنا است. ما هم شرکت می‌کنیم و هم اعتراض خواهیم کرد.»
با این حال دبیرکل حزب اعتماد ملی نتیجه گرفت که: «دوره دشواری در پیش رو داریم.»
به گفته مهدی کروبی در انتخابات خبرگان رهبری حزب اعتماد ملی از کاندیداهای موردنظری که تعیین صلاحیت شوند حمایت خواهد کرد و برای این حمایت برنامه‌هایی نیز تدارک دیده است. مهدی کروبی اما در این نشست نیز همچون همیشه چارچوب‌های فعالیت حزب اعتماد ملی را در راستای اعتقاد به اندیشه امام خمینی، قانون اساسی و نظام جمهوری اسلامی ‌اعلام کرد و خطاب به اعضای حاضر در این جلسه تذکر نکاتی در رابطه با فعالیت حزبی را لازم دید: «در کار حزبی سلسله مراتب و تشکیلات حزبی باید رعایت شود. حزب را نمی‌توان هیاتی اداره کرد. باید کاملاً تشکیلاتی عمل شود تا در موارد حساس، حزب متلاشی نشود. البته منظور این نیست که دستورات از بالا دیکته می‌شود بلکه آنچه از مجموع نظرات شورای استان‌ها لحاظ می‌شود باید اطاعت شود تا مبادا تجربیات قبلی بعضی از احزاب تکرار شود.»
مهدی کروبی اما در این سخنان به انتقادات مختلف نیز، که درباره تشکیل حزب از وی می‌شود پاسخ داد. دبیرکل حزب اعتماد ملی با بیان چندین اصل از اصول قانون اساسی لزوم فعالیت حزبی و تقویت این اقدام را نتیجه گرفت: «به اعتقاد من در هیچ کجای دنیا تا این حد به رای و نظر مردم اهمیت داده نشده است که در قانون اساسی ما آمده است. مثلاً در کشور ما انحلال و تعطیلی مجلس در قانون اساسی نیامده است. حتی در زمان جنگ هم باید به پیشنهاد رئیس‌جمهور و رای سه چهارم نمایندگان مجلس انتخابات به تعویق بیفتد. در اصل ۱۱۱ قانون آمده است که در صورت وقوع اتفاقی برای رهبری باید در اسرع وقت جانشین او مشخص شود و اصل ۱۳۱ هم تنها ۵۰ روز فرصت برای انتخاب رئیس‌جمهور در صورت وقوع حادثه برای رئیس‌جمهور را لحاظ کرده است.»
به این ترتیب کروبی پس از یادآوری این اصول قانون اساسی توجه به مشارکت مردمی ‌را اصل اساسی انقلاب عنوان و احزاب را ابزار اجرای این اصول اعلام کرد: «حزب، لازمه دموکراسی است و یا نباید سیاسی باشیم و یا اگر تصمیم گرفتیم سیاسی باشیم باید تشکیلات حزبی درست کنیم.» دبیرکل حزب اعتماد ملی پس از بیان این سخنان از تصمیم چندساله خویش برای تشکیل حزب خبر داد و حزب اعتماد ملی را اگرچه ثمره وضعیت اتفاق افتاده در انتخابات نهم ریاست جمهوری اعلام کرد اما تفکر تشکیل این حزب را به سال‌های قبل از این انتخابات مربوط دانست: «علاقه مندی به انقلاب و نظام و قانون اساسی با تشکیل حزب و تقویت نظام حزبی به اثبات می‌رسد.»
مهدی کروبی در بخش دیگری از سخنان خود در پاسخ به گفته‌های یکی از اعضای حزب که از لزوم بازنگری در برخی از اصول قانون اساسی سخن به میان آورده بود، قانون اساسی جمهوری اسلامی ‌را قانونی کامل و بی‌نقص معرفی کرد و مشکل را در عدم اجرای درست و کامل این قانون دانست: «قانون اساسی، قانونی جامع‌الاطراف است اما برخورد با قانون اساسی متاسفانه سلیقه‌ای و تنگ نظرانه صورت می‌گیرد. چرا که برخی مخالف بخش‌هایی از این قانون هستند. در حالی که عده‌ای از تدوین کنندگان این قانون هنوز در بین ما حضور دارند چگونه می‌توان از کهنه شدن آن سخن به میان آورد؟» اینچنین بود که شیخ مهدی کروبی در پایان سخن خویش اعضای تشکل نوپای سیاسی اعتماد ملی را به تمسک به قانون اساسی و حرکت در چارچوب نظام و دیدگاه‌های امام توصیه کرد در حالی که از تنگناهای مادی حزب نیز گلایه داشت.
به این ترتیب اولین نشست سراسری مسئولان حزب اعتماد ملی در یک سالگی خروج اصلاح‌طلبان از قدرت برگزار شد تا این چهره‌های سیاسی البته اصلاح‌طلب، راهکارهای حضوری متفاوت از قبل در عرصه قدرت را به بحث بگذارند. جلسه دیروز در دفتر شیخ مهدی کروبی را می‌توان نوعی پیش کنگره حزب اعتماد ملی به حساب آورد تا شاید قریب به دو ماه دیگر و در روز‌های آغازین مهر ماه بار دیگر حاضرین در اولین کنگره حزب، راهکارهای حرکت آینده خویش را تدوین کنند. اکنون در روز‌هایی که حرکت اصلاحات با چراغ خاموش صورت می‌گیرد آیا اعضای حزب اعتماد ملی حرکتی متفاوت را به نمایش خواهند گذاشت؟ باید به انتظار نشست.