اوستیای جنوبی؛ مروری بر یک بحران

به گزارش فارس، اوستیای جنوبی؛ یکی از مناطق خودمختار گرجستان است که دولت تحت حمایت غرب در این کشور خود مختاری این منطقه را به رسمیت نمی‌‌شناسد. مساحت اوستیا 3900 کیلومتر مربع و مرکز آن شهر تسخین والی است.
سرزمین مردم آریایی
سرزمینی که مردم " ایرون" آن را "اوستی" می‌خوانند شامل دو بخش شمالی و جنوبی است که اوستیای جنوبی در خاک گرجستان و اوستیای شمالی یا "آلانیا" در خاک روسیه به صورت جمهوری خودمختار اداره می‌شود.
این کشور از سه هزار سال پیش از میلاد مسکن اقوام آریایی - گرجی بوده است که به دوره پالئولوتیک متعلق‌اند. زبان آنها از جمله زبان‌هایی است که به علت مجاورت با مردم فارسی زبان، لغات فارسی بسیاری در آن وارد شده است.
مردم اوستیا خود را از نژاد آریایی‌ها یا ایرون می‌دانند. به اعتقاد پژوهشگران اوستی‌ها از بازماندگان اقوام آریایی "سکا" هستند. سکاها همان قومی هستند که در اساطیر ایرانی و شرقی از آنها به تورانیان نام می‌برند. از دیدگاه زبان شناسی زبان مردم اوستی از شاخه زبان‌های ایرانی شناخته شده ‌است. بیشتر مردم اوستیا مسیحی و گروه قابل ملاحظه‌ای از آنان مسلمان هستند.
اوستیا، «استالینیری» شد!
در سال 1774میلادی روس‌ها بر سرزمین اوستیا مسلط شدند. سال 1801میلادی جنوب اوستی به همراه گرجستان به تحت الحمایگی روسیه درآمد. در نیمه نخست سده 19میلادی طی سال‌های 1804، 1810، 1830، 1840و1850 مردم این سرزمین علیه روسیه قیام کردند و سر به شورش برداشتند.
پس از انقلاب اکتبر 1917نام اوستیا را به «استالینیری» تغییر دادند. به دلیل سیاست‌های تبعیض‌آمیز روس‌ها مردم اوستیا از اطاعت روسیه سر باز زدند ولی سرانجام سرکوب شدند.
در نهایت اوستیا یا "استالینیری" به دو قسمت تجزیه شد بخش شمالی آن ضمیمه خاک روسیه شد و بخش جنوبی آن به جمهوری گرجستان واگذار شد اما از آن تاریخ تاکنون هیچ‌گاه مردم اوستیا دست از مبارزه علیه روسیه و گرجستان برنداشته‌اند.
مهمترین برخورد نظامی میان ستیزه جویان اوستیا و ارتش گرجستان در سال 1989 رخ داد که طی آن بیش از 500 نفر از دو طرف کشته شدند. پس از آن جنگ داخلی دیگری میان اوستیای تحت کنترل گرجستان رخ داد که از سال 1991تا 1992 ادامه داشت.
اوستیای شمالی؛ آتش زیر خاکستر
اگر چه مسائل اوستای جنوبی همیشه مورد توجه رسانه‌های گروهی قراردارد و مسائل اوستیای شمالی کمتر به رسانه‌های عمومی کشیده شده است اما در سال 2004 بحرانی در این منطقه به وجود آمد که توجه جهانیان را متوجه خود کرد. گروهی از ستیزه جویان اوستیای شمالی اقدام به گروگانگیری تعداد زیادی از شهروندان روسیه در داخل یک مدرسه کردند که ماجرا با کشته شدن شمار زیادی از گروگان‌ها به پایان رسید و این مساله توجه جهان را متوجه این مسئله کرد که اگر چه روسیه همیشه کوشیده اوضاع این منطقه را عادی نشان دهد اما آنچنان هم که روس‌ها ادعا می‌کنند اوضاع در اوستیا عادی نیست و اختلافات مردم اوستیای شمالی با فدراسیون روسیه آتش زیر خاکستری است که هر از چندی شعله می‌گیرد.
انقلاب گل‌رز و امیدهای تازه
در زمان تصدی ادوارد شوارد نادزه تا سال 2003، وضعیت منطقه اوستیا نسبتاً آرام بود و اختلاف میان گرجستان و این جمهوری خودمختار در سطح سیاسی دنبال می‌شد اما با رخداد انقلاب "گل‌رز" در گرجستان به رهبری میخائیل ساکاشویلی در 23 نوامبر 2003 اوضاع در این منطقه بحرانی شد. دولت جدید گرجستان با چراغ سبزی که از غرب و آمریکا دریافت کرد درصدد اشغال نظامی این منطقه برآمد.
این اقدام تحریک‌آمیز پیش از این با مخالفت روس‌ها ‌از سوی شواردنادزه هرگز صورت نگرفته بود. با سفر پرحاشیه جورج بوش رئیس جمهور آمریکا به گرجستان و با چراغ سبز آمریکا گرجی‌ها بر انجام اقدامات نظامی در منطقه جدی‌ شدند.
به اعتقاد ناظران مسائل قفقاز منطقه اوستیا را می‌توان صحنه برخورد سیاست‌ها و اراده آمریکا و روسیه دانست. آمریکا از سویی می‌کوشد گرجستان را به عنوان یکی از پایگاه‌های ناتو در همسایگی روسیه تبدیل کند و از سوی دیگر فشارهای گرجستان برای بستن پایگاه‌های نظامی روسیه در خاک گرجستان که از زمان شوروی سابق باقی‌ مانده است فزونی گرفته است.
ریشه درگیری‌های اوستیای جنوبی
به دنبال به قدرت رسیدن ادوارد کوکویتی به عنوان رئیس جمهوری اوستیای جنوبی و اتخاد مواضع سخت جدایی‌ طلبانه از سوی وی در سال 2001 تنش در روابط این جمهوری خودمختار و گرجستان شدت گرفت اما چون در آن تاریخ دولت گرجستان به روسیه نزدیک بود تحرکات نظامی جدایی طلبان اوستیایی با برخوردهای جدی گرجستان مواجه نمی‌شد.
کمیسیون کنترل مشترک بر اساس توافق 24 ژوئن سال 1992 در مورد اصول حل درگیری گرجستان - اوستیای جنوبی و پروتکل‌های الحاقی آن به منظور تضمین نظارت بر آتش بس، خروج دسته‌جات مسلح، انحلال نیروهای دفاع از خود و عملیات امنیتی در منطقه درگیری تشکیل شد.
با انتخاب مجدد ساکاشویلی به ریاست دولت گرجستان ساکاشویلی اعلام کرد که مسئله اوستیا را به هر وسیله‌ای حل و فصل خواهد کرد. اما نقطه اوج درگیری‌ها زمانی بود که نیروهای وفادار به گرجستان اقدام به ورود به انبار تسلیحات و مهمات وارداتی از اسرائیل در نقاط مرزی و خطوط تماس میان ارتش گرجستان که از می 2008 در مناطقی از اوستیا مستقر شده بودند، کردند.
در این زمان برخوردهای پراکنده‌ای میان ارتش گرجستان و جدایی طلبان مورد حمایت روسیه در اوستای جنوبی رخ داد و دولت گرجستان نیز بر شمار نیروهای خود در این مناطق می‌افزود. روسیه از گرجستان و اوستیای جنوبی خواسته است تحرکات نظامی خود را محدود کنند. این کشور همچنین از سرگیری سریع مذاکرات حل درگیری گرجستان - اوستیای جنوبی را بسیار مهم دانست.
ادوارد کاکویتی، رئیس جمهور اوستیای جنوبی در دیدار با هیئتی از اوستیای شمالی اعلام کرد کشورش بدون شرکت روسیه با گرجستان مذاکره نخواهد کرد. کاکویتی همچنین اعلام کرد طرف گرجی با اعلام اینکه آماده‌ مذاکرات مستقیم با اوستیای جنوبی است، تلاش می‌کند موضع ما را در برابر تمام جامعه جهانی بی‌اعتبار کند اما این چیزی به جز اقدام در راستای بهبودی روابط عمومی گرجستان نیست. از یک سو، آنها اعلام کرده‌اند آماده‌اند مذاکره کنند بعد ما شاهد استقرار تسلیحات در اطراف مرزهایمان هستیم.
این یعنی گرجستان فشار نظامی بر روی ما اعمال می‌کند تا ما بدون اوستیای شمالی و روسیه مذاکره کنیم. اما ما ملتی نیستیم که بتواند این کار را انجام دهد. بدون شرکت اوستیای شمالی و روسیه با هیچ کسی و در هیچ موردی توافق نخواهیم کرد.
در پی این اظهار نظر وزارت امور خارجه‌ روسیه با انتشار بیانیه‌ای تصریح کرد که از سرگیری سریع مذاکرات روند حل درگیری‌های گرجستان - اوستیای جنوبی به شکل کمیسیون مشترک کنترل و همچنین انجام ملاقات‌های کاری ویژه سران طرفین درگیر بسیار مهم است.
رهبر جدایی طلبان اوستیا تهدید کرد اگر گرجستان در آینده‌ نزدیک نیروهای خود را از منطقه درگیری خارج نکند، آنها نابود خواهند شد.
وی تاکید کرد: من بار دیگر می‌گویم ما برای این کار (شکست نیروهای گرجی) هم نیرو داریم و هم وسایل آن را. اقدام پست شلیک به مردم بی‌دفاع از طریق تک تیرانداز‌ها، پنهان شدن پشت کلیساها و ساختن سنگر و خندق در گورستان تنها از دست گرجی‌ها برمی‌آید.