گروه سیاسی: تنگه هرمز آبراهی است که دریای عمان را به خلیج فارس (دریای پارس) پیوند میدهد. در حال حاضر بیش از 90 درصد صادرات و واردات ایران از طریق تنگه هرمز صورت میگیرد. همچنین روزانه از 15 میلیون بشکه نفت صادراتی کشورهای حوزه خلیج فارس حدود 14 میلیون بشکه آن از تنگه هرمز و مابقی از طریق یک خط لوله در عربستان به دریای سرخ میرسد. البته هر روز نیز دهها نفتکش غولپیکر از این تنگه عبور میکنند. همچنین علاوه بر نفت، فرآوردههای نفتی و کالاهای بسیاری نیز از این تنگه عبور میکنند.
در عین حال، جزایر قشم و هرمز در این تنگه قرار دارند و بهخاطر عبور نفتکشها از خاورمیانه در این مسیر، از اهمیت راهبردی و اقتصادی بسیاری در جهان برخوردار است.
اهمیت تنگه هرمز در منطقه به نحوی است که حتی وزارت انرژی آمریکا نیز چند ماه قبل تنگه هرمز را «مهمترین نقطه عبور نفت در جهان» دانست. شاید به همین خاطر است که وزیر انرژی آمریکا در یکی از جلسههای کنگره این کشور مطرح کرده که تا سال 2020 میلادی، آمریکا باید 63 درصد انرژی خود را از خلیج فارس تامین کند.
برهمین اساس، چند ماه قبل دو اقتصاددان برجسته آمریکایی با حضور در میزگرد شبکه ای. بی. سی هشدار دادند که در صورت اعمال تحریمهای اقتصادی علیه ایران و حمله نظامی آمریکا، ایران میتواند با بستن تنگه هرمز اقتصاد دنیا را دچار رکود سازد. استفان لانگ یکی از این اقتصاددانان هشدار داده که احتمال هر گونه شوک نفتی از طریق قطع صادرات نفت، «فاجعه اقتصادی» ایجاد خواهد کرد. دیوید ویس اقتصاددان ارشد موسسه استاندارد پورز نیز از بروز شوک نفتی در صورت تشدید تنشها خبر داده است. وی گفت: با وجود اینکه وابستگی کشورهای غربی به نفت نسبت به شوک نفتی دهه 1970 کاهش یافته است اما این بدان معنا نیست که نفت نمیتواند موجب رکود اقتصادی جهان شود.
ویس درباره تنش مربوط به برنامه هستهای ایران نیز گفته است: اگر ایران نفت خود را از بازار جهانی کنار بکشد و تنگه هرمز را به روی نفتکشها ببندد، بازار با 20 میلیون بشکه کمبود نفت مواجه خواهد شد که به رسیدن بهای نفت به 250 دلار منجر خواهد شد که این شرایط شکی در بروز رکود در اقتصاد جهان نخواهد داشت. لانگ نیز افزوده است: بر اساس مطالعات دقیق انجام شده مشخص گردیده که اگر ایران 7/2 میلیون بشکه نفت صادراتی نفت خود را از بازار بیرون بکشد، بهای نفت از هر بشکه 100 دلار فراتر خواهد رفت. وی تصریح کرده است که بالاتر رفتن بهای نفت بیش از همه به اقتصاد آمریکا آسیب خواهد زد و تاجران نفتی هماکنون معتقدند که تشدید تنش میان ایران و آمریکا بهای نفت را به هر بشکه 125 دلار خواهد رساند، اما اعلان جنگ و بستن تنگه هرمز بهای نفت را دو برابر رقم فوق خواهد کرد.
همچنین یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، ایران را قدرتمندترین کشور حاشیه خلیج فارس دانست و گفت: ما حرفهای زیادی در تنگه هرمز برای گفتن داریم، به این معنا که از ابزارهای مختلفی در این منطقه میتوان استفاده کرد. دکتر الهام امینزاده با تاکید بر اینکه امنیت این منطقه را کشورهای حاشیه خلیج فارس میتوانند حفظ کنند، افزود: با توجه به وجود حوزههای نفتی در خلیج فارس و انجام عملیات واردات و صادرات برای کشورهای مختلف، تنگه هرمز بسیار حائز اهمیت است و چنانچه محدودیتی موقت در این منطقه به وجود آید، ضربه آن را کشورهایی دریافت خواهند کرد که به طور دورهای یا مداوم از این آبراه استفاده میکنند.
این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تاکید بر اینکه رایزنی مداوم با کشورهای مختلف منطقه باید وجود داشته باشد، خاطرنشان کرد: ایران بیشترین نقش را در تامین امنیت تنگه هرمز بر عهده دارد و بهدلیل اینکه ایران منافع ملی خود را در میان منافع کشورهای حاشیه خلیج فارس میبیند، لذا این امر موجب میشود ایران به تداوم امنیت پایدار در منطقه کمک کند و لازمه این اقدام مهم نیز همکاری با کشورهای خلیج فارس است. امینزاده تصریح کرد: همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس میتواند مکمل فعالیتهای ایران باشد و امری که قابل کتمان نیست این است که ایران قدرتمندترین کشور حاشیه خلیج فارس است و حرفهای زیادی برای گفتن در تنگه هرمز دارد به این معنا که از ابزارهای مختلفی در این منطقه میتواند استفاده کند.
تهدید امنیتی علیه ایران تهدید جریان 46 درصد انرژی دنیاست
عضو دیگر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز گفت: وجود تهدید امنیتی علیه ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز، جریان 46 درصد نفت و انرژی دنیا را با تهدید مواجه میکند و این منطقه استراتژیکترین منطقه انرژی در دنیا به حساب میآید. حشمتالله فلاحتپیشه با بیان این مطلب، اظهار داشت: وجود ناامنی در این منطقه میتواند اقتصاد جهان را مختل نماید، و تامین امنیت این آبراه استراتژیک بیش از همه در اختیار ایران است. این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تاکید بر اینکه انرژی نقشی مهم و راهبردی برای کل کشورها از جمله ایران دارد، خاطرنشان کرد: به خطر افتادن امنیت انرژی در ایران به معنای به خطر افتادن انرژی در کل منطقه است و در شرایط تحریم و بحرانی فقط بحث صدور 2 میلیون و 100 هزار بشکه نفت ایران دیگر مطرح نیست بلکه موضوع جریان 46 درصد انرژی جهان از این منطقه مطرح است.
فلاحتپیشه تصریح کرد: تاکنون امنیت منطقه را ایران حفظ کرده است و ناامنی انرژی از هنگامی آغاز شد که نخستین ناوهای آمریکا در 1980 و 1990 میلادی وارد این منطقه شدند و امنیت در این منطقه دچار مخاطره شده است و نگرانی بیشتر از این جهت است که آمریکا راهبرد میلیتاریستی خود را عملی کند. رئیس کمیسیون انرژی مجلس هم با اعلام اینکه «کنترل کامل تنگه هرمز به عنوان مهمترین شاهراه انتقال انرژی در جهان در توان ایران است» تصریح کرد: چنانچه آتش ناامنی در این منطقه شعله ور شود، به این راحتیها خاموش نخواهد شد. کمال دانشیار با بیان این مطلب، اظهار داشت: سیاستمداران جهان میدانند ایران در منطقه خلیج فارس دارای نقش اساسی و محوری است و جمهوری اسلامی ایران به لحاظ موقعیت جغرافیایی، ایدوئولوژی اسلامی، رهبری انقلاب و توان اجرایی و نظامی از قدرت و عظمت برخوردار است.