ماهیت چرخش 180 درجه‌اى کاخ سفید (بخش دوم و پایانی)

حامد رشیدى
تایم نوشت:جریان امواج به نظر بر خلاف جهت حرکت رایس در دیدار اخیر خود با عباس و اولمرت بود چرا که هیچ یک از طرفین حال و حوصله مذاکره ندارند.
به نوشته این هفته نامه ،کار متقاعد کردن اسرائیلى‌ها و فلسطینى‌ها براى از سرگیرى مذاکرات هیچ گاه کار آسانى نبوده و این امر در شرایط فعلى با تشکیل دولت جدید وحدت ملى فلسطینى‌ها پیچیده‌تر نیز شده است؛ دولتى که اکثریت آن را اعضاى جنبش حماس تشکیل مى‌دهند.
تایم نوشته است: به همین دلیل خانم رایس از اظهار نظر درباره این دولت خوددارى و مى‌گوید قضاوت را به زمانى مى‌سپارد که دولت وحدت ملى تشکیل شود.
این دولت قرار است طى چهار هفته آینده تشکیل شود.
این هفته‌نامه افزوده است: احتیاط رایس و امکان هرگونه سازشى در این میان با اخبارى که از واشنگتن به گوش مى‌رسید، کم‌اهمیت‌تر شد چرا که بلافاصله پس از ورود رایس به بیت‌المقدس، رسانه‌هاى اسرائیلى گزارش دادند بوش به اولمرت اطمینان داده که وى هرگز با دولت جدید وحدت ملى فلسطینى‌ها معامله نمى‌کند مگر اینکه حماس از موضع خود در به رسمیت شناختن اسرائیل و موجودیت آن کوتاه آمده و خشونت‌ها را محکوم کند.
به نوشته این هفته نامه، به نظر مى‌رسد که این طرز تفکر جناح خاصى در دولت آمریکا باشد که هدایت آن را “دیک چنی” معاون بوش برعهده دارد .
همان گونه که از تحلیل فوق بر مى آید ،رایس به شدت در خصوص مسائل خاورمیانه دچار تزلزل و سردرگمى شده است.وجود دیک چنى در راس جریان حاکم در میان نومحافظه کاران نیز به این سردرگمى دامن زده است.
اظهارات اخیر ملکه جنگ در آلمان نیز جالب توجه است:
“ در صورتى که ایران برنامه‌هاى غنى سازى اورانیوم خود را به حال تعلیق در آورد، آماده است در هر جایى با همتاى ایرانى خود دیدار کند. “
کاندولیزا رایس ا در کنفرانس خبرى با فرانک والتر اشتاین مایر همتاى آلمانى خود گفت در صورت تعلیق فعالیت‌هاى غنى سازى اورانیوم از سوى ایران، امکان بازگشت به میز مذاکرات فراهم مى‌شود.
وى افزود: اگر ایران برنامه غنى سازى اورانیوم را متوقف کند، آماده است در هر جاى که مى‌خواهد با همتاى ایرانى خود دیدار داشته باشد.
رایس در عین حال گفت: متاسفانه ایران به درخواست‌هاى جامعه بین‌المللى عمل نکرده است.
وزیر امور خارجه آمریکا تصریح کرد، در حال حاضر با دیگر شرکاى خود در خصوص اقدامات بعدی، صحبت مى‌کنیم.
رایس از سویى سعى دارد ایران را نسبت به نقض تعهدات بین المللى محکوم نماید و از سویى دیگر سعى دارد به شیوه اى ظاهرا زیرکانه از تهران بخواهد که به نیاز کاخ سفید در راستاى گفتگو با ایران پاسخ مثبت دهدوباید به صراحت اذعان کرد که جمع این دو در یک قالب به هیچ عنوان امکان پذیر نیست.هرچند که نومحافظه کاران افراطى انرژى زیاد و بى فایده اى را در این راستا تلف کرده اند ،اما ایران اسلامى روش کشف فرمولهاى نومحافظه کاران را به خوبى مى داند.
از سوى دیگر نباید شرایط بوش پسر در آمریکا را نیز نادیده گرفت.رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا در حال سپرى کردن بدترین دوران خود در نظام بین الملل است و همین مسئله بیش از پیش سبب انزواى بوش شده است.بوش نیز همانند رایس از فرمولها و قوانین خودساخته نومحافظه کاران تبعیت مى کند اما در عمل قدرت انطباق این قوانین با آنچه در دنیاى امروز مى گذرد را ندارد.بوش از ابتداى سال 2000 تا کنون هزینه زیادى را در جهت ایجاد فضایى کاذب علیه ایران صرف کرده است ولى عملا مشاهده مى کند که چاره اى جز همراهى و همگامى هرچند نسبى با دموکراتهاى مخالف حمله به ایران را ندارد.کشورهاى اروپایى نیز بارها در ملاقاتهاى پشت پرده خود با بوش اعلام کرده اند که حاضر به مشارکت در شکست آمریکا در برابر ایران نیستند و همین مسئله بوش پسر را بیش از پیش در انزوا قرار داده است.در این راستا یک روزنامه انگلیسى نوشت : انگلیس باید به آمریکا بگوید که از جنگ علیه ایران حمایت نخواهد کرد و جرج بوش ابزار لازم براى حمله به ایران را در اختیار ندارد.
روزنامه فایننشال تایمز در تحلیل اخیر خود نوشته است: “ شما فکرکرده اید که جرج بوش رئیس جمهور آمریکا و مشاوران وى هم اکنون در حالى که نگاهى به جنگ عراق مى اندازند، آموخته اند که نمى توانند در این جنگ پیروز شوند و نمى توانند هم به خود اجازه دهند که شکست بخورند. در مقابل ، آنها به دوستان باقیمانده خود در بین محافظه کاران میانه روى جمهوریخواه و یا تعداد فزاینده آمریکاییها که فکر مى کنند جنگ عراق یک اشتباه فاجعه بار بوده کمترین توجهى ندارند. “
“ رودریک بریسویت” ) Rodric Braithwaite( سفیر پیشین انگلیس درمسکو و نویسنده این تحلیل خاطر نشان مى کند:” رئیس جمهور درحال اعزام نیروهاى بیشتربه عراق دریک تلاش نومیدانه است تا بتواند ازتنگناهاى شکست به چیزى که آن را پیروزى مى نامد، دست پیدا کند. اگر این امر کارساز نیفتد، عراقى هاى بى کفایت و ناسپاس مقصر مى شوند و آمریکاییها پس از آن ، آنها را به حال خود وا مى گذارند تا راه خونین خود را به سوى یک راه حل طى کنند. صحبت از آوردن دموکراسى براى اعراب کاملا کمرنگ شده است.”
نویسنده تصریح مى کند : “ اما این داستان دیروز است. حال رئیس جمهور توجه خود را به سوى ایران منعطف مى کند و لحن سخنان وى حتى از زمان پیش از حمله به عراق شگفت انگیزتر است. ما صداى ماشین جنگ را مى شنویم که براى اقدام در حال چرخیدن است. بله، حامیان اقدام قاطع تائید مى کنند که اقدام نظامى علیه ایران نتایج ناگوارى دارد. “
در ادامه این تحلیل آمده است: “ رئیس جمهور ( بوش) نه سرباز و نه حمایت داخلى را براى یک چنین حمله اى در اختیار دارد. بنابراین به نظر مى رسد که وى یک حمله را علیه تاسیسات هسته اى ایران در نظر دارد. یک چنین ماجراجویى ممکن است برنامه هسته اى ایران را به تاخیر بیندازد ، اما آن را متوقف نمى کند.
تلفات سنگین غیرنظامى وجود خواهد داشت. ایرانیها با هم متحد مى شوند. دولت ایران خواهد توانست و به شدت تحریک خواهد شد تا تهیه نفت براى غرب را متوقف کند.
غوغاى ضد آمریکایى جهان عرب را فرا خواهد گرفت. افزایشى در تروریسم ضد غربى ایجاد خواهد شد. اسرائیل نیزآسیب خواهد دید چرا که هر توافق صورت گرفته با فلسطینیها به عقب بازخواهد گشت.”
فایننشال تایمز تصریح مى کند: “همه این موارد توسط “ کرایسس اکشن” یک گروه از سازمانهاى غیر دولتى انگلیس به طور معقولانه اى تجزیه و تحلیل شده است. این گروه پیشنهاد مى دهد که انگلیس باید به اعتمادسازى بین آمریکا و ایران با وساطت و میانجیگرى بین کشورهاى عضو اتحادیه اروپا و آمریکا کمک کند.”
نویسنده مى افزاید: “ افسوس که این یک غلبه امید بر تجربه است. بدون شک دولت انگلیس خواهد گفت که این مسئله در رابطه با آمریکا و به شکل محرمانه به سختى کارساز خواهد بود و اینکه ما نباید بسیارى از مسائل بى تاثیر را از آمریکا درخواست کنیم. اما ما با توجه به تجربه تلخى که داریم مى دانیم که انگلیس در دولت آمریکا در این زمینه ها نفوذى ندارد. ما باید امید خود به جاى دیگرى ببریم. دموکراسى بزرگ آمریکا بار دیگر در حال بیدارى است. این چیزى است که واقعا باعث مى شود که دولت آمریکا یک امر حساس را انجام دهد.”
بریسویت تصریح مى کند: “ ما باید مواظب خودمان باشیم. جنگ عراق آسیب زیادى به منافع انگلیس در جهان اسلام و روابط بین جوامع در کشور ما وارد کرده است. این آسیب حتى بیشتر خواهد شد اگرما در حمله آمریکا علیه ایران همراه شویم دولت انگلیس باید ( هم اکنون به طور محرمانه و اگر دوست داشته باشد) بگوید که ما از این جنگ حمایت عملى و یا سیاسى نخواهیم داشت. باید به کاخ سفید گفته شود که اگر مجبور شود، ما همین چیزها را به مردم خواهیم گفت.”
در پایان این تحلیل آمده است: “ وظیفه دولت انگلیس مشخص کردن منافع انگلیس و سپس دفاع از آنها با جدیت است. حرفهاى کهنه مقامات آمریکا دیگر جایى ندارد. ما تعهدى براى پیروى از رهبرى که قاطعانه به سوى مسیر اشتباه مى رود، نداریم.”
این روزنامه به مسیر اشتباه در پیش گرفته شده از سوى کاخ سفید اشاره کرده است و ادامه پیروى دولت انگلستان از سیاستهاى جنگ طلبانه واشنگتن را مردود و غیر عاقلانه مى داند،هرچند که تونى بلر نیز دیگر قدرت چنین پیروى را ندارد و باید خود را براى استعفا و برکنارى از قدرت آماده نماید.
روزنامه فرانسوى “فیگارو” نیز در این راستا نوشت: درزمان حاضر، آمریکا نمى‌تواند به ایران حمله کند.
به‌نوشته این روزنامه، واقعیت امر این است که موانع زیادى ازنوع سیاسی، فنى و دیپلماتیک وجود دارند که حمله نیروهاى‌آمریکایى به ایران را غیرممکن کرده است.
فیگارو مى‌نویسد: از نظر تکنیکی، مراکز اتمى ایران براى نیروهاى جاسوسى آمریکا ناشناخته است و اطلاعات جمع آورى شده ازطریق ماهواره همانند اطلاعات ناقص جمع‌آورى شده در خصوص فعالیت هسته‌اى هند با محدودیت‌هایى همراه است.
این روزنامه اضافه کرد: زمانى که “جرج تنت” رئیس سازمان سیا بود، بعد از آزمایش هسته‌اى هند فهمید که این کشور فعالیت‌هاى هسته‌اى داشته و این سازمان نتوانسته به آن پى ببرد.
به‌نوشته این روزنامه فرانسوی، هیچ کارشناسى نیز نمى‌تواند، بگوید که در حمله نظامى آمریکا به ایران، براى همیشه و تماما توان هسته‌اى این کشور از بین مى‌رود، بویژه آنکه سانتریفیوژها به اندازه یک چتر بوده و ایران قادر است آنها را در جاهاى دیگر پنهان کند.
فیگارو مى‌افزاید: مانع دیگرى در برابر حمله آمریکا به ایران وجود دارد و آن سیاستى است که نه دولتمردان آمریکایى شاغل در وزارت دفاع و نه در وزارت خارجه این کشور، آن را نمى‌توانند نادیده بگیرند.
به‌نوشته این روزنامه، اولین اثر این حمله، اتحاد ملى و قراردادن تمامى ایرانیان با عرق ملى در پشت سر رئیس‌جمهورى ایران است .
این روزنامه نوشت: اثر دوم این حمله، خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهاى هسته‌اى است که با این امر، بازرسان نیروهاى آژانس بین‌المللى انرژى اتمى ازایران اخراج خواهند شد و بمباران آمریکا پایان بخش اظهارات صلح آمیز هسته‌اى ایران نیز خواهد بود.
فیگارو در این مقاله به موانع دیپلماتیک اشاره کرده و نوشت: در زمان حاضر، شانس تصویب قطعنامه‌اى که در آن مجوز حمله به ایران ازسوى شوراى امنیت صادر شود، وجود ندارد.
دامنه انزواى بوش بسیار گسترده تر شده است.تحلیل تلویزیون فرانسه در این خصوص بسیار جالب توجه است.شبکه تلویزیونى چندزبانه “فرانسدر بخش خبرى اخیر خود گفته است:
“جرج بوش” بیش از هر زمان دیگر در عرصه بین‌المللى منزوى شده است.
این منبع با اشاره به اظهارات اخیر “تونى بلر” نخست وزیر انگلیس مبنى بر احتمال خروج نیروهاى انگلیسى از عراق افزود: این امر موقعیت رییس جمهورى آمریکا را به‌شدت تضعیف و دشوار مى‌کند.
فرانس به نقل از “گوردون جاندرو” سخنگوى کاخ سفید اضافه کرد که بلر روز دوشنبه به رئیس جمهورى آمریکا اطلاع داده که قصد دارد نیروهاى انگلیسى را از عراق خارج کند.
در پى اظهارات نخست وزیر انگلیس مبنى بر تصمیم وى در خارج کردن نیروهاى این کشور از عراق، رئیس جمهورى آمریکا متحد نیرومند خود را از دست مى‌دهد.
رئیس کمیته امور بین‌‌الملل پارلمان روسیه نیز حمله آمریکا به ایران براى حل مشکل هسته‌‌اى تهران را بعید دانست.
«میخائیل مارگلف» به خبرگزارى «ریانووستی» گفت: آمریکایى‌‌ها اراده سیاسى براى حمله نظامى علیه ایران ندارند، بنابراین احساس مى‌‌کنم راه‌‌حل نظامى براى حل مشکل هسته‌‌اى ایران بعید است.
مارگلف افزود: در آخرین سفرم به واشنگتن در ماه فوریه، شاهد بودم که نخبگان سیاسى آمریکا درباره ایران اختلاف‌‌نظر دارند.
وى گفت: تقویت قدرت نظامى آمریکا در خلیج‌‌فارس باید به عنوان بخشى از حالت ملى آمریکا براى افزایش حضورش در منطقه محسوب شود.
مارگلف با بیان اینکه کنگره آمریکا حمله جدید را تصویب نمى‌‌کند، تصریح کرد: هر نوع اقدام آمریکا علیه ایران به معناى مرگ سیاسى زودهنگام جرج بوش، رئیس‌‌جمهور آمریکاست.
در نهایت اینکه بوش پسر در قبال معماى ایران قدرتمند همچنان سرگردان مانده است.چرخش هاى گفتارى شکل گرفته در ایالات متحده آمریکا ریشه در بستر و فضاى موجود در خاورمیانه ونظام بین الملل دارد.بسترى که ایران قدرتمند در آن یک حقیقت محسوب مى شود.حقیقتى که پذیرش آن براى کاخ سفید و مخالفان هسته اى ایران بسیار سخت و دشوار است.