طرح جامع تهران همچنان بلاتکلیف

در حالی که تهران 20 سال را بدون طرح و برنامه مشخص شهری پشت سر گذاشته بود و متاسفانه طی این مدت ساخت و ساز و توسعه پایتخت و به عنوان یکی از مهمترین نمودهای حیات شهری به امری سلیقه‌ای تبدیل و در دوره‌ای از مدیریت شهری تراکم آزاد و دوره‌ای دیگر متوقف و موجب بروز نابسامانی هایی در این راستا شد سرانجام شورای شهر تهران برای پایان دادن به این وضعیت تصمیم به تهیه طرح جامع و تفصیلی تهران گرفت و در سال 83 با امضای تفاهمنامه شهرداری و وزارت مسکن مقرر شد تا طرح جامع شهری تهران برای افق 1400 تهیه شود.
با گذشت حدود 2 سال از زمان آغاز تهیه طرح رییس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران خرداد ماه سال جاری در جمع اصحاب رسانه از اتمام تهیه طرح جامع تهران خبر داد و اعلام کرد که نتایج این طرح در جلسات کارگاهی اعلام و مورد بررسی و نقد قرار می‌گیرد. پس از 3 هفته برگزاری جلسات کارگاهی اختتامیه این جلسات با حضور وزیر مسکن و شهرسازی و شهردار تهران برگزار و مقرر شد که پس از بررسی این طرح در شورای شهر تهران جهت تصویب به شورای عالی شهرسازی ارائه شود.
هم‌اکنون پس از خروج طرح از این مرحله و قبل از ارائه آن به دستگاه ذیربط کارشناسان معتقدند طرح جامع که با هزینه‌های میلیاردی تهیه شده دارای ایراداتی بوده و در زمینه ترافیک زلزله احیاء بافتهای فرسوده مدیریت بحران و محیط زیست که معضلات اصلی تهران به شمار می‌روند برنامه مشخصی تعریف نکرده است.
به اعتقاد کارشناسان اگر نسخه طرح جامع تا سال 1400 برای تهران پیچیده شود نه تنها شاهد حل مشکلات نخواهیم بود بلکه بر مشکلات و معضلات نیز اضافه خواهد شد. در حال حاضر شورای شهر تهران علی‌رغم برگزاری بیش از 15 جلسه غیرعلنی جهت بررسی طرح جامع هنوز هیچ موضعی را اعلام نکرده تا این که اخیراً خسرو دانشجو مخبرکمیسیون توسعه و عمران شورای شهر تهران در جلسه علنی شورای شهر اعلام کرد که این طرح دارای اشکالات و ایرادات فراوانی است.
طرح جامع شهر تهران هنوز با امضای شهردار به شورا ارائه نشده است.
دانشجو همین در گفت و‌گویی ابتدا با انتقاد از مسوولان تهیه طرح جامع دیگر و بالاتر می‌دهند گفت: طبق قانون شوراها شهرداری تهران موظف است پس از انجام بررسی‌های لازم طرح را به صورت لایحه با امضا شهردار به شورای شهر تهران ارائه کند اما هنوز شهردار تهران به صورت رسمی این لایحه را ارائه نکرده است.
وی افزود: این لایحه از سوی شهردار به صورت رسمی به شورای شهر ارائه نشده و بررسی آن نیز در شورا به اتمام نرسیده لذا طی شدن مراحل بعدی تصویب این طرح اشتباه است. دانشجو درباره علت بررسی طرح در شورای شهر با وجود عدم ارائه رسمی آن از سوی شهردار تهران گفت: شورای شهری تهران علی‌رغم این که شهرداری لایحه طرح جامع را ارائه نکرده به منظور اطلاع از بخشهای مختلف و تسریع در روند تصویب بررسی را آغاز کرده است اما این امر بدان معنا نیست که شهرداری به وظیفه‌اش عمل نکند.
به گفته وی ارائه طرح جامع شهر تهران به مراجع بالاتر نادرست است چرا که شورای شهر هنوز به نتیجه نرسیده و اگر اختلافی هم بین شورا و سایر دستگاه‌های مسوول باشد و رفع نشود این اختلاف تبدیل به گره کوری می‌شود که باز کردن آن بسیار سخت خواهد بود.
مخبر کمیسیون فنی و عمران شورای شهر تهران عدم ارائه لایحه طرح جامع تهران از سوی شهر تهران عدم ارائه لایحه طرح جامع تهران از سوی شهردار و ادعای مسوولان و مشاورین طرح مبنی بر بررسی آن در سایر مراجع قبل از تصویب شورا اولین ایراد این طرح دانست و افزود: طرح جامع علاوه بر این ایراد دارای اشکالاتی در محتواست چرا که براساس این طرح رشد جمعیت در تهران باید کنترل شود و یکی از راه‌حلهای آن محدودیت در ساخت‌ و سازها اعلام شده است.
وی با اشاره به این که کنترل رشد جمعیت بدین شیوه بسیار اشتباه است تاکید کرد که اگر این ایراد رفع نشود معلوم نیست که طرح جامع شهری تهران اجرایی شود. دانشجو با بیان این که ساخت و ساز هیچ تاثیری در کاهش یا افزایش جمعیت ندارد افزود: در دوره‌های مختلف مدیریت شهری ساخت و ساز از افزایش و کاهش برخوردار بوده اما آمارها نشان می‌دهد این مساله تاثیری در جمعیت نداشته است بطوریکه در برهه‌ای از زمان ساخت و ساز کاهش یافت. اما از میزان جمعیت کاسته نشد. عضو شورای شهر تهران اظهار داشت: رشد جمعیت دلایل بسیار زیادی دارد که ساخت‌ و ساز شاید کمتر از یک درصد در آن مؤثر بوده و حتی این میزان هم قابل اغماض است اما متاسفانه در طرح جامع شهر تهران به 99‌درصد دلایل رشد جمعیت بی‌توجهی شده و تنها به کمتر از یک درصد آن پرداخته شده است. دانشجو بحث کنترل جمعیت را از اختلاف‌نظرهای اساسی وی و سایر اعضای شورای شهر و کارشناسان در طرح جامع شهر تهران بیان کرد و گفت: معتقدیم که رشد جمعیت باید روال طبیعی را طی کند و بر همین اساس بنا بر تقاضای جمعیت فضاهای خدماتی رفاهی مسکونی و ... نیز فراهم و برای کنترل جمعیت تهران راهکارهای دیگری اندیشیده شود.
وی افزود: از هم‌اکنون تا سال 1400 طرح جامع باید میزان رشد طبیعی جمعیت تهران را پیش‌بینی کرده و راه‌حلهایی برای تامین فضاهای موردنیاز خدماتی آموزشی و رفاهی ارائه کند نه این که با اعلام محدودیت در ساخت و سازها برای کنترل جمعیت آشفتگی را در قیمت مسکن ایجاد کند. به اعتقاد دانشجو برای کنترل رشد جمعیت باید به شرایط کشور و بسیاری دلایل دیگر که منجر به رشد جمعیت در تهران می‌شود توجه و خارج از تهران با اتخاذ تصمیماتی در مجموعه کشور جمعیت را کنترل و یا کم کرد. وی کنترل رشد جمعیت را یکی از اختلافات اساسی شورای شهر با مشاورین طرح جامع اعلام کرد و گفت: جمعیت در بسیاری از لایه‌های شهر همچون میزان سرانه فضای سبز فرهنگی آموزشی ساخت و ساز واحدهای مسکونی تاثیرگذار است لذا شورای شهر در کلید واژه یعنی بحث جمعیت با مشاورین طرح جامع اختلاف نظر دارد بنابراین در تراکم پایه الگوی ساخت و ساز سرانه مسکونی و ... نیز به تبع آن اختلاف نظر داریم. دانشجو تصریح کرد: پس از برگزاری جلسات متعدد جهت بررسی طرح جامع در شورای شهر تهران هنوز اعضای شورا با مشاورین طرح جامع به همزبانی نرسیده‌اند و تا زمانی که ایرادات رفع نشود به تصویب نهایی نمی‌رسد. مخبرکمیسیون فنی و عمرانی شورای شهر تهران با تاکید بر این طرح جامع شهری تهران نباید بدون بررسی کارشناسی و با عجله به تصویب برسد افزود: پیچیدن این نسخه برای تهران مشکلات زیادی را ایجاد می‌کند. دانشجو گفت: در تلاشیم تا با برگزاری جلسات فوق‌العاده با سرعت منطقی این طرح را تا پایان فعالیت شورای شهر دوم به تصویب برسانیم اما لازمه آن این است که مشاوران طرح جامع مقاومت غیرمنطقی نداشته باشند در غیر این صورت تصویب آن به شورای شهرسوم موکول می‌شود.