ولی نصر (کارشناس عالی مسائل خاورمیانه)
«این استراتژی نمیتواند اوضاع عراق را در جهت مثبت تغییر دهد؛ بلکه خطر تشدید بحران را به همراه دارد. تعداد نیروهای نظامی آمریکا در عراق آنقدر نیست که بتواند عراق را در مشت آهنین خود بگیرد؛ اما در عین حال، افزایش تعداد این نیروها، بدان معنی است که آمریکا در تلاش است دایره حضور امنیتی خود را گستردهتر کند. از سوی دیگر، استراتژی جورج بوش در آمریکا ایراد بزرگی دارد که آن هم عدم وجود یک «نقشه راه» سیاسی برای مصالحه است.
واقعیت اینجا است که خشونت در عراق ابعاد گستردهای یافته اما اتحادنظر سیاسی میان شیعیان، اهل سنت و کردهای عراق هنوز حاصل نشده است و استراتژی جدید جورج بوش برای عراق هم راهی برای برونرفت از این وضعیت ارائه نمیدهد. این استراتژی، تنها بر یک برنامه شکستخورده امنیتی تاکید میکند؛ آن هم بدون آنکه دلیلی برای ادامه آن ارائه شود.
در این استراتژی، هیچ جزئیاتی از اینکه چگونه قرار است شیعیان، اهل سنت و کردهای عراق با هم بر سر یک میز بنشینند و اینکه چارچوب مذاکره و ارائه تضمینهای لازم چگونه تعیین خواهد شد، ارائه نشده است.
با این ترتیب، استراتژی ارائه شده از سوی جورج بوش بدان معنی است که دولت آمریکا احساس میکند رسیدن به مصالحه در این خصوص، ممکن نیست؛ پس چرا خودش را به زحمت بیندازد؟»!
گری سیمور (معاون شورای روابط خارجی آمریکا)
برنامه رئیسجمهور آمریکا برای عراق، حاکی از تلاش برای «خریدن» فضای سیاسی به نفع یک طرف و هموار کردن راه آشتی ملی در عراق است. بوش امیدوار است که با افزایش شمار نیروهای آمریکایی و عراقی، توانایی به حاشیه راندن گروههای افراطگرا در عراق را داشته باشد؛ اما به نظر نمیرسد که دورنمای موفقیت این استراتژی چندان روشن باشد.
افزایش شمار نیروهای آمریکایی در عراق، علاوه بر آنکه احتمال تشدید خشونتها را نیز به دنبال دارد، شرایطی را ایجاد میکند که شکستخوردگی آمریکا در باتلاق عراق را بیش از پیش به نمایش میگذارد.
از سوی دیگر، حتی اگر استراتژی جدید آمریکا بتواند به صورت موقت، خشونتها را کاهش دهد، نمیتوان به این مساله امید بست که چنین وضعی در آینده هم ادامه یابد.
استفن بیدل (کارشناس عالی امور دفاعی)
استراتژی آمریکا در عراق به گونهای است که میتوان چند نکته مثبت هم در آن یافت. اما تعداد نکات منفی در آن هم بسیار زیاد است. یکی از نکات مثبت، تغییر جهت ماموریت نیروهای نظامی آمریکا در عراق به سمت حفظ امنیت لازم برای مردم است. این مساله، گام بسیار مثبتی است. اما حضور نیروهای آمریکایی در عراق را باید با انگیزه جدید و در عین حال «شرطی شده» ادامه داد و به همین جهت این بازی خطرناک باید شرایط متفاوتی را تجربه کند.
ماکس بوت (کارشناس عالی امور امنیت ملی)
خروج آنی نیروهای نظامی آمریکا از عراق، میتواند این کشور را به جنگ داخلی مشابه وضعیت رواندا بکشاند. اکثر آمریکاییها متوجه این قضیه شدهاند و میدانند استراتژی فعلی آمریکا جواب نمیدهد. آنها اکنون به دو گزینه میاندیشند: کاهش یا افزایش شمار نیروهای آمریکایی در عراق. اما آیا گزینهای که از سوی جورج بوش مورد توجه قرار گرفته ـ یعنی اعزام 21 هزار نیروی نظامی جدید ـ در کل قضیه فرق خاصی دارد؟ آیا شهر بغداد با جمعیت 6 میلیونی میتواند در این چارچوب، آرامش بیابد؟
شاید ایده اولیه برای استراتژی، درست باشد اما راهی که از سوی او پیشنهاد شده، چندان عملی و اجرایی به نظر نمیرسد.