صالح اسکندری
اگرچه این روزها مقاومت اسلامى در لبنان رژیم صهیونیستى را زمینگیر کرده است اما در عراق، امواج متلاطم نسلکشی، ساحل آرامش مردم این کشور را به ویرانهاى تبدیل کرده که هر روز بر وخامت اوضاع آن افزوده مىگردد.
برخى از تحلیلها حکایت از آن داشت که با کشته شدن ابومصعب الزرقاوى تروریست اردنى و رهبر شاخه القاعده در عراق، این کشور ممکن است تا حدى روى آرامش به خود ببیند. به خصوص با افزایش نفوذ و سلطه بنلادن و رهبران جهانى القاعده در شاخه عراقى این سازمان تروریستى که در ابتدا سعى داشتند با تطهیر جنایات زرقاوى پایگاه اجتماعى براى خود در عراق دست و پا کنند. اما نه تنها این اتفاق نیفتاد بلکه اوضاع بحرانى عراق تشدید شد.
در این نوشتار قصد نداریم به تحلیل و بررسى اوضاع عراق، پس و پیش از کشته شدن زرقاوى بپردازیم. آنچه مورد نظر است واکاوى دو مقوله منفک “تروریسم”و “مقاومت” با توجه به اوضاع کنونى خاورمیانه است.
بیش از نیم قرن است که دول غربى به دلیل اغراض سیاسى مانع ارائه تعریف مدون و مرزبندى مشخصى از دو مقوله تروریسم بینالملل و نهضتهاى آزادیبخش ملى یا همان مقاومت هستند.
از آنجایى که این دو نوع جنبش در چارچوب رفتارى دولتها نمىگنجد، لذا تناقضات اطلاقات بینالمللى مبتنى بر اهداف سیاسى در قبال آنها بسیار زیاد بوده و دستمایهاى براى کشورهاى سلطهجو در جهت حذف دشمنانشان شده است. همین دوگانگى برخورد کشورهاى غربى باعث شده که مقاومت اسلامى در لبنان در ردیف سازمانهاى تروریستى همچون القاعده قرار داده شود که ناقض تمام معیارها و ملاکهاى حقوق بینالملل است. در سال 1977 در پى تشکیل یک کنفرانس دیپلماتیک براى تجدیدنظر در حقوق بشر دوستانهاى که در کنوانسیونهاى چهارگانه ژنو (1949)تدوین شده بود و تعمیم این حقوق، دو پروتکل تصویب شد که در یکى از آنها نهضتهاى رهایى بخش، گروههاى مسلحى نامیده شدند که براى دستیابى به حق تعیین سرنوشت با استعمار مبارزه مىکنند. مجمع عمومى سازمان ملل وجه ممیزه این نهضتها با گروههاى تروریستى را رعایت حقوق بشر مىداند. از آنجا که اشغال سرزمین توسط بیگانگان نیز یک شیوه استعمارى است گروههاى مردمى نیز که با اشغالگران به مبارزه مىپردازند در زمره نهضتهاى رهایىبخش یا همان مقاومت قرار مىگیرند. بدون تردید حزبالله لبنان به عنوان یک حزب مردمى با پایگاه گسترده اجتماعى که علیه اشغالگران صهیونیستى مىجنگد و خود را ملزم به رعایت تمام حقوق انسانى مىداند یک جریان مقاومت محسوب مىشود که برخوردار از تمام حقوق بینالمللى نهضتهاى آزادیبخش ملى است.
اصل عدم مداخله، یکى از اصول بنیادى حقوق بینالمللى به شمار مىآید و بر اساس آن هرگونه تهدید یا توسل به زور علیه استقلال سیاسى یک کشور ممنوع است. لذا سلطه خارجى بر یک کشور نوعى تجاوز و جنایت تلقى مىشود که امنیت بینالمللى را دچار مخاطره مىسازد. به این سبب مردم کشور اشغالشده حق دارند براى پسگرفتن سرزمینشان با رژیم اشغالگر مبارزه کنند و ضرورى است که ابزارها و امکانات پیکار مستمر با استعمارگران را داشته باشند.
علاوه بر این موضوع، مقاومت اسلامى در لبنان خود را ملزم به رعایت حقوق جنگ مىداند و مصرانه معتقد به تفکیک هدفهاى نظامى و غیرنظامى است. اعلان عمومى حزبالله قبل از حملات موشکى به اراضى اشغالى در راستاى رعایت تمام جوانب و ابعاد حقوق بشردوستانه صورت مىگیرد. در واقع بر اساس پروتکل شماره یک منضم به کنوانسیونهاى چهارگانه ژنو فعالیتهاى ضد صهیونیستى مقاومت اسلامى در لبنان نه تنها تروریستى نیست بلکه کاملا مشروع بوده و حزبالله باید مورد شناسایى قرار گیرد و از حقوق حقه خود برخوردار شود
لذا خلع سلاح حزبالله تنها یک توهم سیاسى و غیرقانونى است اما در عراق، باید گفت که القاعده و گروههاى تکفیرى نه بر علیه استعمار مىجنگند و نه حتى علیه اشغال عراق توسط آمریکایىها. جنایاتى که امروز در عراق اتفاق مىافتد علیه ملت این کشور است. القاعده تا به امروز که بیش از سه سال از اشغال عراق مىگذرد چند سرباز آمریکایى کشته است؟! در حالى که هر روز با انفجار یک یا چند بمب در شهرهاى عراق، دهها تن از مردم این کشور اعم از شیعه و سنى کشته مىشوند.
موضوع اساسى در تروریسم “اعمال خشونت” آشکار است که با شیوههاى غیرقانونى و براى دستیابى به هدفهاى سیاسى صورت مىگیرد. هدف از اعمال تروریستى نیز ایجاد اغتشاش در نظم عمومى و تخریب ساختارهاى اجتماعی، اقتصادى و سیاسى است. در واقع کشتار و اعمال خشونت بدون در نظر گرفتن تمایز افراد در حیطه تروریسم قرار مىگیرد. رفتار القاعده در عراق و نسلکشى بىمنطقى که این گروه به راه انداخته است عین تروریسم است. القاعده خود را ملزم به رعایت هیچ یک از قواعد حقوق بشر دوستانه و حتى حقوق اولیه انسانى نمىبیند. براى این گروه فرقى بین زن و کودک، نظامى و غیرنظامى وجود ندارد. بمبهاى القاعده در شلوغترین نقاط شهرى منفجر مىشوند. عمق فاجعه اینجاست که وقتى مقاومت اسلامى در لبنان با دشمن اول مسلمین یعنى رژیم غاصب صهیونیستى در جنگ است و عراق در اشغال حامى اصلى این رژیم یعنى آمریکا است، القاعده به شکلى جاهلانه و یا بهتر خائنانه در حال دامن زدن به جنگ شیعه و سنى است.
والسلام