فاز بعدی برنامه تصفیه دانشگاهها پس از جلوگیری از ثبت نام جمعی از دانشجویان ستارهدار در مقطع کارشناسی ارشد با کنارگذاردن سعید حجاریان و محسن کدیور از شوراهای تخصصی گروههای آموزشی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس آغاز شد. برنامه برخورد با اساتید و دانشجویان دگر اندیش در دانشگاههای کشورکه از اولین روزهای روی کار آمدن وزیر علوم دولت اصولگرا آغاز شد پس از سخنان احمدینژاد مبنی بر لزوم برخورد با اساتید سکولار و لیبرال گویی شکل اجرایی به خود گرفته است پیش از این دانشگاه تهران و علامه طباطبایی آغازگر موج برخورد با اساتید شد و اکنون آنچنان که همان زمان نیز پیشبینی میشد نوبت به دانشگاه تربیت مدرس رسیده است.
کنارگذاردن سعید حجاریان و محسن کدیور از شوراهای تخصصی گروههای آموزشی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس به بهانه صدور احکام جدید اعضای شورای تخصصی گروههای آموزشی گروههای علوم سیاسی و «فلسفه» دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس صورت گرفته و در عمل به حذف این دو انجامیده است. در دور جدید عملیات انقلاب فرهنگی در دانشگاهها در پی روی کار آمدن دولت احمدینژاد، ستاد فرماندهی این عملیات طی دوره جدید آموزشی به برنامه خود برای پاکسازی دانشگاهها از وجود اساتید دگر اندیش شتاب بیشتری بخشیده است.
براساس اطلاعاتی که اخیرا منتشر شده است اولویتهای زیر در عملیات جدید ستاد فرماندهی پاکسازی دانشگاهها به تصویب رسیده و جهت اجرای مرحلهای به روسای دانشگاهها و دانشکدههای مختلف ابلاغ شده است: اولویت اول: [در بین دانشکدههای مختلف دانشگاههای کشور] دانشکدههای علوم انسانی اولویت دوم: اساتیدی که سابقه زندان داشته و دارای پرونده در دادگاه انقلاب یا دادگاه ویژه روحانیت هستند اولویت سوم: اساتیدی که از پشتوانه علمی، نفوذ در جامعه و اعتبار بیشتری در بین دانشجویان برخوردارند این اولویتها در دهه سوم مهرماه 85 جهت اجرا ابلاغ شده و در حال اجراست و در اولین مراحل در دانشکدههای علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس شامل محسن کدیور، هاشم آقاجری و حاتم قادری شده است که به ترتیب مسئولیت گروههای فلسفه، تاریخ و علوم سیاسی را عهدهدار بودهاند.
حجتالسلام رضا اکبریان رئیس دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس برای اجرایی کردن این برنامه از مهرماه 84 در حال رایزنی با فرهاد دانشجو رئیس دانشگاه تربیت مدرس بوده است تا راههایی بیابند که هزینه پاکسازی این افراد به کمترین میزان ممکن کاهش یابد. او که به شدت از واکنش اساتید و دانشجویان دانشکده نسبت به این اقدام نگران است؛ دغدغههای خود در این زمینه را در گفتوگوهای خصوصی پنهان نساخته است. اما به نظر میرسد اکبریان اکنون زیر فشارهای فزاینده مقامهای مافوق یا جهت تثبیت موقعیت خود در دانشکده تا حدودی بر این دغدغهها فائق آمده و دور جدید برخوردها را آغاز کرده است.
گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس دو سال پیش برای استفاده از آرای علمی سعید حجاریان از وی درخواست کرد در جلسات شورای تخصصی گروه علوم سیاسی شرکت کند. با بر سر کار آمدن دکتر فرهاد دانشجو به عنوان رئیس دانشگاه تربیت مدرس، وی با این توهم که قرار است حجاریان به این دانشگاه منتقل شود بلافاصله دستور خارج کردن پرونده حجاریان را صادر کرد. با این اقدام جدید، حجاریان پس از یک سال به دست همکلاس سابقش حجتالاسلام رضا اکبریان از دانشگاه تربیت مدرس اخراج شد.
این در شرایطی است که در اقدامی هماهنگ در جهت جلب رضایت مقامهای عالیرتبه کشور طی این ماه دکتر سعید حجاریان را از نهاد ریاست جمهوری نیز پاکسازی و او را پیش از هنگام بازنشسته کردهاند. برخورد با محسن کدیور نیز از این قاعده مستثنی نیست. او تنها عضو در میان یکصد و سه عضو هیات علمی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس است که از عضویت شورای تخصصی گروهش کنار گذارده شده است. جالب اینکه در زمان ریاست دکتر صادق آیینهوند بر دانشکده علوم انسانی، در شرایطی که کدیور دوران زندان خود را در اوین سپری میکرد، او به شکل نمادین کدیور را به عضویت شورای تخصصی گروه منصوب کرد.
کدیور تا سه ماه پیش مدیریت گروه فلسفه را براساس رای اعضای هیات علمی دانشکده علوم انسانی به عهده داشت. طرفه آنکه حکم اخراج او از شورای گروه توسط کسی صادر شده است که بازگشتش بر سر کار پس از سه سال غیبت و یک سال تعلیق تنها با امضا و تایید کدیور میسر شد. به این ترتیب به نظر میرسد در روزهای آینده باید شاهد برخاستن موج مقابله با اساتید دانشگاه بود. اقدامی که قریب یک ماه قبل با دانشجویان آغاز شد و اکنون به اساتید رسیده است.
ارادهای سیاسی در پی تحدید فعالیت اساتید دگراندیش است
محسن کدیور در این زمینه گفت: طبق آیین نامهها و مقررات دانشگاهها همه اعضای گروههای علمی و آموزشی دانشگاهها به عضویت شورای تخصصی این گروهها در میآیند. گروه آموزشی فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس چهار عضو دارد که از بین آنها تنها با من برای عضویت در شورای تخصصی گروه فلسفه قراردادی عقد نشده است. به گفته کدیور، وی پیش از این از دیگر شوراهای این دانشگاه از جمله شورای تحصیلات تکمیلی و شورای نظارت دانشگاهها نیز کنار گذاشته شده است.
کدیور این برخورد را در ادامه برخوردهای صورت گرفته با دانشگاهیان و بازنشسسته کردن اساتید ارزیابی کرد و گفت: چون سن من در حدی نیست که بازنشسته شوم، برخورد با بنده را با این شیوه آغاز کردهاند، پیش از این نیز مشکلاتی را برای سفرهای خارجی و ملاقات من با اساتید دیگر کشورها به وجود آورده بودند. کدیور با اشاره به برخورد مشابه با سعید حجاریان و کنار گذاشتن وی از شورای تخصصی علوم سیاسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، گفت: از میان صد عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس ما دو نفر عنصر نامطلوب شناخته شدهایم.
نمیدانم این اقدامات از داخل دانشگاه صورت میگیرد یا از بیرون دانشگاه و به وزارت علوم فشار وارد میشود. رییس دانشگاه حدود چهار ماه پیش به من گفت که تحت فشار است البته نمیدانم این سخن صحت دارد یا نه؟ به گفته کدیور، به نظر میرسد ارادهای سیاسی در پی آن است که دانشگاهها را از اساتیدی که از جریان حاکم متفاوت فکر میکند، پاک یا برای آنها محدودیت ایجاد کند. کدیور تصریح کرد: با توجه به هزینه برخورد قضایی با اساتید و دانشجویان، به نظر میرسد کمیتههای انضباطی دانشگاهها به جای قوه قضاییه نیز مسئولیت برخورد با دانشجویان فعال و مدیران و روسای دانشگاهها مسئولیت محدود کردن فعالیت اساتید دگراندیش را بر عهده گرفتهاند.
وی با بیان اینکه به سمتی پیش میرویم که در دانشگاهها هیچ نوع تفکری امکان بروز نداشته باشد، گفت: برخی برخوردها با اساتید به دلیل پایگاه علمی و محبوبیت اساتید صورت میگیرد، اساتیدی مورد بغض قرار میگیرند که به لحاظ علمی از جایگاه بالایی برخوردارند. کدیور افزود: دکتر سروش به نحوی مورد فشار قرار میگیرد که امکان فعالیت علمی در دانشگاهها را نداشته باشد یا مجتهد شبستری با 19 سال سابقه، بازنشسته میشود، در حالی که دانشگاهها به تدریس آنها نیاز دارند.
توضیح رییس دانشگاه تربیت مدرس
رییس دانشگاه تربیت مدرس درباره وضعیت تدریس محسن کدیور و سعید حجاریان در این دانشگاه گفت:دکتر حجاریان، عضو هیات علمی دانشگاه نبودند وقتی که گروه علمی دانشگاه کمبود نیروی متخصص نداشته باشد، میتواند از اعضای خود دانشگاه استفاده کند و دیگر لازم نیست افراد دیگری خارج از دانشگاه را به کار گیرد. دکتر فرهاد دانشجو، اظهار داشت: هیچ کس دکتر حجاریان را از تدریس در دانشگاه منع نکرده است و اگر گروه هفت نفره علوم سیاسی دانشکده علوم انسانی بخواهد، هیچ منعی برای تدریس وی در دانشگاه وجود ندارد.
وی، با تاکید بر اینکه شورای تخصصی هیچ جایگاه واقعی در دانشگاه ندارد و کاملاً داخلی است، گفت: اعضای شورای تخصصی در سایر دانشکدههای دانشگاه نیز همان اعضای گروه علمی هستند و هیچ مجوز جداگانهای برای شورای تخصصی صادر نمیشود. رییس دانشگاه تربیت مدرس،ادامه داد: دکتر کدیور نیز در چند شورای دیگر دانشگاه عضو است و احتمالا چون ایشان به عنوان مدیر گروه منصوب نشدهاند، ناراحت هستند. همه اعضای گروه فلسفه دانشکده علوم انسانی معتقدند که تخصص دکتر کدیور متناسب با فلسفه نیست و ایشان باید به گروه علوم سیاسی بروند. در مقابل گروه علوم سیاسی نیز از پذیرش ایشان پرهیز میکند و معتقد است که دکتر کدیور سیاسی کاری میکند.
وی خاطرنشان کرد: تا به حال حتی یک اعلامیه یا انتقاد از سوی دکتر کدیور به دانشگاه مشاهد نکردیم، دکتر دانشجو همچنین گفت: حرف آقای کدیور مبنی بر تحت فشار بودن من برای تدریس ایشان در دانشگاه تربیت مدرس صحیح است، چرا که رفتارها و نحوهی عملکرد ایشان با اساسنامهای که برای هیات علمی دانشگاه تصویب شده، مغایرت دارد و فشارهای وارده جنبه قانونی و آئیننامهای دارد.
رییس دانشگاه تربیت مدرس، توضیح داد: بیان اینکه شورای تخصصی بالاترین مرجع تصمیمگیری پژوهشی و آموزشی دانشگاه است از سوی دکتر کدیور صحیح نیست، چرا که بالاترین مرجع تصمیمگیری در خصوص مسائل آموزشی و پژوهشی، معاونت پژوهشی دانشگاه است. وی تاکید کرد: به آزادی بیان و فکر و آموزش تحقیق در چارچوب قوانین حاکم بر همه دانشگاهها کاملاً معتقدم و خود را موظف به رعایت آزادیهای انسانی و اخلاقی میدانم.