مجلس خوب یک مجلس آرام و بی سرو صدا نیست

* روزهای پایانی مجلس هفتم را سپری می کنیم.ارزیابی کلی اتان از عملکرد مجلس هفتم چیست؟
** من همیشه مجلس را با فضای اولیه شکل گیری آن و با شعارها و اهدافی که مطرح می کرد، مقایسه می کنم و برای ارزیابی آن، با مجالس قبلی مقایسه نمی کنم.چرا که اگر مقایسه با مجالس قبلی صورت بگیرد، می تواند یک فرافکنی پیدد بیاید.مجلس را باید با آرمان ها و معیارهای خودش مقایسه کرد.
مجلس هفتم در یک فضای رادیکال شکل گرفت.فضایی که یک نگاه جامع به حقوق شهروندی داشت.یعنی تلاش اش بر این بود که از یک سوء شعارهای توسعه سیاسی را مورد توجه قرار دهد و از سوی دیگر عدالت را نیز محقق کند.لذا توقع بی جایی نیست که از نگاه ساختاری وجایگاه تعریف شده مجلس، این نهاد را نقد کنم.
* کدام ویژگی ها و شعار مجلس هفتم پررنگ تر بود؟
** وجه اقتصادی پررنگ تر بود.شاید بخشی از گرایش مردم به مجلس هفتم هم به خاطر همین نیازهای اقتصادی بود.
* میزان موفقیت مجلس در ارتباط با حل مشکلات اقتصادی مردم چه بود؟
** برای پاسخ به این سؤال باید بررسی کرد که آیا در این سال ها، تورم و گرانی مهار شده است.
به خاطر اینکه رقیب نباید پیروز شود، ما نباید شاخص ها را نادیده بگیریم.این با نگاه اخلاقی به قدرت و جمهوری اسلامی مغایر است. من فکر می کنم به رغم اینکه شعارهای اقتصادی داده شد، اما واقعیت اجتماعی و شهودی مردم این را تأیید نمی کند که مجلس در تحقق شعارهای اقتصادی اش توفیق داشته باشد.شاید جواب این باشد که قرار است طی یک فرآیند این اقدامات به نتیجه برسد، اما این فرآیند باید برخاسته از یک برنامه ریزی باشد، ولی من اطلاعی از این برنامه ریزی و جایی که قرار است این فرآیند تدوین شود، ندارم.
* فضای داخلی مجلس چگونه بود؟
** به هر حال تنش آنچنانی در مجلس نبود.البته نه هر تنشی بد است و نه هر بی تنشی خوب است.
مباحث اپوزوسیونی درون سیستمی در مجلس شاهد نبودیم.
* اگر بخواهید 4 سال عمر مجلس را آنالیز کنید و نمره بدهید، چگونه تقسیم بندی می کنید؟
** 2 سال اول مجلس هم به لحاظ تقنینی و هم به لحاظ نظارتی، کارنامه موفق تری داشت.بخشی از این 2 سال اول به دولت هشتم و بخشی به دولت نهم باز می گردد.
تا موقعی که دولت فعلی مستقر نشده بود، شاهد مجلسی فعال بودیم که اوج فعالیت و وجه نقادی نظارت مجلس هفتم را می توان در ارزیابی اولیه کابینه دولت نهم شاهد بودیم، به گونه ای که 4 وزیر نتوانستند برای اولین بار رأی اعتماد بگیرند.اما از آن زمان به بعد به نظر می رسد که وجهه نظارت و نقادی مجلس کم رنگ شد.
* علل این موضوع چه بود؟
** بخشی از آن، بر می گردد به نگاهی که فراکسیون اکثریت داشتند.نمی توان از نقش چهره ها و بخش های تعیین کننده مجلس غافل شد.
آن ها تلاش کردند وجه نقادی مجلس را کم رنگ کنند. دلیل دیگر آن است که وقتی دولتی مستقر می شود، صاحب امکانات و فرصت هایی می شود که با توجه به جایگاه عرفی تعریف شده نمایندگان، یک اقتضائاتی برای نمایندگان رقم می خورد.نمایندگان احساس می کنند برای اینکه مشکلات حوزه انتخابیه اشان رفع شود، باید کوتاه بیایند.البته این جایگاه عرفی ، غلط است که بر نمایندگان تحمیل شده است.یعنی نمایندگان قصد فاصله گرفتن با جایگاه نمایندگی ندارند، ولی به دلیل مشکلات حوزه انتخابیه ممکن است با دولت همراه شوند. نکته دیگر، حمایت نیروهای اجتماعی از دولت نهم در سطوح مختلف بود.برخی از این نیروها احساسی بودند.شاید بعضی از نمایندگان احساس می کردند مصلحت اقتضاء نمی کند با این نیروهای اجتماعی رو به رو شوند. در یک جمع بندی کلی ، به نظر می رسد که مجلس در 2 سال اول کارنامه خوبی داشت، اما به تدریج به خاطر دلایلی که گفتم، افت کرد و عملاً یک تعامل گرایی یک سویه و یک دولت گرایی پارلمانی حاکم شد.لذا بنده وقتی برای شورای مرکزی اصولگرایان کاندیدا نشدم، مصاحبه کردم .چراکه هرگاه دولت مشکلی داشت با هیأت رئیسه فراکسیون اصولگرایان در میان می گذاشت و بلافاصله جوابیه مورد نظر دولت از شورای مرکزی و مجمع عمومی بیرون می آمد.لذا اعلام کردم نمی خواهم دراین تعامل یک سویه سهمی داشته باشم. البته معتقدم یک نقد درون گفتمانی در مجلس هفتم پدید آمد، امری که در مجلس ششم شاهد آن نبودیم. با توجه به آن چه مطرح شد، معتقدم یکی از عوامل مهم گرانی ها و افزایش نقدینگی ها در کشور، خود مجلس بود.
چرا که مجلس نمی تواند بگوید به خاطر این دلایل و مصالح، کوتاه آمدم. چرا که مجلس جایگاه تشخیص مصلحت نیست. جایگاه قانونی برای این موضوع مجمع تشخیص مصلحت یا به حسب ضرورت ها، مقام معظم رهبری است.اما آن قدر مصلحت گرایی در مجلس هفتم غالب شد، که حتی ما به طنز می گفتیم که یک مجمع تشخیص حقیقت نیز تشکیل شود. به رغم شعارهای مختلف که داده شد، اما توفیق خوبی به دست نیامد، البته به معنای این نیست که مجلس توفیقی نداشته است.
* آیا بهره گیری از واژه آرامش به عنوان رنگ مجلس هفتم را می پسندید؟
** این آرامش در خصوص اینکه در مقایسه با مجلس ششم که تنش هایی به همراه داشت، مثبت است، اما در خصوص جایگاه مجلس مثبت نیست.چرا که مجلس قرار نیست به دلیل جایگاهش آرام باشد. قوه مقننه جای تضادها، تقابل ها، تفاوت ها و اختلافات است، چون خانه ملت است و نمی توان یک نگاه پوپولییستی به آن کرد.ملت و مردم علناً و عملاً از گروه بندی های مختلف اجتماعی تشکیل شده است.لذا نیازهای متنوعی را باید پوشش دهد.نباید به نام آرامش یک مجلس فرمایشی تشکیل دهیم. اگر قرار است مجلس آرام و ساکت باشد، این با یک مجلس فرمایشی چه تفاوتی دارد.چه فرقی می کند با نفی جمهوریت و نفی مردم سالاری .مسأله جمهوریت به فرآیندی افتراق و تمایزیافتگی بر می گردد.البته این تنش باید درون گفتمانی ورود به پیشرفت باشد.
بنابراین اگر برخی فکر می کنند، مجلس خوب یک مجلس آرام و بی سرو صداست شخت در اشتباه هستند .البته هر سر و صدایی برای ما مطلوب نیست ، همانطور که هر آرامشی هم قابل قبول نیست.