دلار از محیط زیست جذاب‌تر است

هرچند پرونده کاری این فراکسیون پس از گذشت یک سال و نیم از تشکیل آن چندان خالی به نظر نمی‌آید اما بسیاری از کارشناسان و متخصصان زیست محیطی معتقدند این فراکسیون آنچنان که باید نسبت به مسائل حیاتی در حوزه محیط زیست از جمله تخریب پارک ملی گلستان و پارک ملی نای‌بند، عبور خط لوله نفت از پارک جنگلی سرخه‌حصار، نابودی جنگل‌های حرا، عبور جاده از دریاچه ارومیه و مسائلی از این دست، واکنش مناسب نشان نداده است.
این عده حتی ارسال نامه به دبیرکل سازمان ملل و اعتراض فراکسیون نسبت به ایجاد جزایر مصنوعی در خلیج‌فارس را با توجه به فجایعی که در ارتباط با منابع طبیعی کشور رخ می‌دهد، چندان ضروری تشخیص نمی‌دهند.
ایجاد جزایر مصنوعی و نظرگاه فراکسیون
عضو سابق هیات رئیسه کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس، معتقد است بحث ایجاد جزایر مصنوعی به دلیل مرتبط بودن با مباحث حقوق بین‌الملل دریاها و آب‌های سرزمینی و بین‌المللی اهمیت ویژه‌ای می‌یابد و از آنجا که مسئولان ایرانی از تبعات زیست‌ محیطی ایجاد این جزایر اطلاعی ندارند، نه تنها باید نتایج مطالعات و تحقیقات در این باره به کشورهای عضو کنوانسیون‌های منطقه‌ای ارائه شود بلکه سازمان‌های مرتبط و اعضای کنوانسیون‌های منطقه‌ای و بین‌المللی موظفند نسبت به چگونگی ایجاد این جزایر، به ویژه محل نشست فاضلاب آنها، حساسیت به خرج دهند.
تبصره تخریب پارک ملی گلستان
او در مورد تخریب پارک ملی گلستان با توجه به تبصره‌ای در ماده 105 برنامه توسعه سوم که در ماده 71 برنامه پنج ساله چهارم نیز تنفیذ شده است، اجرای نادرست این تبصره را یکی از عمده‌ترین دلایل تخریب جنگل‌های ملی عنوان می‌کند. این تبصره صراحتا بیان می‌کند که سازمان حفاظت محیط زیست موظف است راهکارهای عملی و اجرایی پروژه‌های عمرانی و اشتغالزایی در مناطق حفاظت شده را به طریقی فراهم کند که ضمن رعایت مسائل زیست‌محیطی طرح‌های توسعه عمرانی، متوقف نشود. سادات موسوی معتقد است: با توجه به نقش و اهمیت پارک ملی گلستان در حوزه محیط زیست، باید توجیهات قوی‌تری در ارتباط با پروژه عمرانی آن ارائه می‌شد که متاسفانه چنین اتفاقی نیفتاد.
استقرار صنایع در شعاع 120 کیلومتری
هر چند رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس، چندی پیش به خبرنگاران اعلام کرده بود که فراکسیون در مورد لغو محدودیت استقرار صنایع در شعاع 120 کیلومتری تهران و شعاع 50 کیلومتری شهرهایی چون اصفهان و شیراز تا روشن نشدن مصوبه پیشنهادی دولت اظهارنظر نمی‌کند، اما به خبرنگار «آینده نو» در این‌باره می‌گوید: «در این مورد اگر همان سیاست‌های پیشین با انتظاراتی چون راه‌اندازی، تولید و اشتغال از صنعت در پیش گرفته شود و صنایع به استفاده از فیلترهای مدرن و مطابق با تکنولوژی روز ملزم نشوند، با استقرارشان در نزدیکی شهرهای بزرگ و کوچک مخالفم، اما چنانچه، جهت حذف آلودگی‌ها فیلترهای قوی و مدرن از سوی صاحبان صنایع به کار گرفته شود و فاصله میان معیارهای علمی زیست محیطی و معیارهای اجرایی زیست محیطی کاهش یابد، معتقدم قرارگیری صنایع در نزدیکی شهرها مشکلات جدی ایجاد نخواهد کرد. علاوه بر این مسئولان باید پر شدن ظرفیت غرب تهران و قابلیت‌های توسعه در شرق پایتخت را نیز در نظر بگیرند.
استقرار صنایع آلاینده در شمال کشور
با توجه به اینکه استقرار واحدهای صنعتی در استان‌های گیلان، مازندران و گلستان، بر اساس مصوبه سال 81 هیات وزیران به دلیل حساسیت اکولوژی مناطق شمالی کشور محدود شده بود، سادات موسوی، در مورد استقرار 270 صنعت آلاینده جدید در سه استان شمالی کشور، معتقد است که از رهگذر برخی روابط و سودجویی‌های شخصی، عده‌ای در شرایطی خاص، قوانین زیست محیطی را قربانی توسعه‌های صنعتی می‌کنند.
به گفته او، از آنجا که مسائل زیست محیطی در بسیاری از نقاط کشور نادیده گرفته می‌شود، سهل‌انگاری‌ها به تمام نقاط تسری پیدا می‌کند و هر کس به نوبه خود به جای رعایت مسائل مربوط به محیط زیست، به ارتقای صنعتی و منطقه‌ای محل سکونت خود می‌پردازد و موجب وارد شدن خسارات جدی به محیط زیست می‌شود.
جذابیت دلارها در جنوب
رئیس فراکسیون محیط زیست همچنین در ارتباط با آلودگی رودخانه‌های سراسر کشور و واریز آلودگی‌ها به آب دریاها ابزار نگرانی می‌کند. او به ویژه آلودگی نفتی دریای عمان از طریق سکوهای نفتی و پساب‌های آلوده به نفت را تهدیدی جدی برای سلامت مردم منطقه به شمار می‌آورد.
این در حالی است که دکتر العودی، رئیس سازمان منطقه‌ای حفاظت از محیط زیست دریایی (خلیج فارس و دریای عمان)، نیز نفت را مهمترین عامل ایجاد آلودگی و بروز آسیب در این مناطق می‌داند.
او علاوه بر این به مشکلات مربوط به پارس جنوبی و تولید گوگرد و جیوه در مناطقی چون بندر امام و بندر ماهشهر و آلودگی‌های ناشی از پتروشیمی اشاره می‌کند و می‌گوید: «آلودگی‌ها و مشکلاتی که در این مناطق در بخش دریا و آبزیان ایجاد شده است و تبعاتی که سلامت انسان‌ها را در نتیجه مصرف محصولات دریایی تهدید می‌کند، قابل جبران نیست.
این در حالی است که باران‌های اسیدی نیز منطقه را به شدت آلوده کرده است. با اینکه بارها در مورد آلودگی ناشی از پتروشیمی در این مناطق تذکر دادیم و حتی با نمایندگان شهرهای حاشیه گفت‌وگو کردیم، اما ظاهرا رنگ دلارهای به دست آمده از فروش محصولات پتروشیمی جذاب‌تر از رعایت مسایل زیست محیطی است.»
20 درصد ناخالصی در گاز مصرفی
این نماینده مجلس، در ادامه از تلاش‌هایی که در جهت کاهش ناخالصی گاز مصرفی انجام شده است، می‌گوید: «نتایج تحقیقات فراکسیون نشان داده است که در بهترین وضعیت، حداکثر 85 درصد گاز خانگی متان است و مابقی را ناخالصی‌ها تشکیل می‌دهد. ناخالصی گاز مصرفی نیز مانع از احتراق کامل و موجب بروز بیماری‌های تنفسی می‌شود. مشکلات ناشی از احتراق ناقص نیز نه تنها در فضای محدود منازل بلکه در صنعت هم ضرررسان است. بنابراین فراکسیون در تلاش است تا میزان متان گاز مصرفی را به صددرصد نزدیک کند.»
آمار غیرموثق در ایران
او همچنین درباره میزان اکتان بنزین در ایران می‌گوید: «میزان اکتان در بنزین مصرفی ما در حال حاضر 76 و در نهایت 77 است که پایین بودن این عدد در واقع ناشی از فرسودگی صنعت پالایشگاهی در ایران است. در حالی که تلاش می‌شود اکتان بنزین در کشورهای اروپایی به عددی بالای 90 برسد و حتی گاهی دیده شده که اکتان بنزین در این کشورها به 95 رسیده است.
این در حالی است که عده‌ای سودجو شبکه پخش بنزین در ایران با مخلوط کردن هفت درصد گازوئیل در بنزین، اکتان بنزین را به عدد 80 می‌رسانند و در مقابل سلامتی مردم را به خطر می‌اندازند. علاوه بر این جای تاسف است که وزارت نفت، اکتان بنزین را 78 اعلام می‌کند. در حالی که به واقع پایین‌تر است. با این حال فراکسیون اعتراض خود را نسبت به چنین مشکلی مطرح کرد و حتی به مکاتبه با مسئولان مربوطه پرداخت. اما اجرای این طرح در کوتاه مدت عملی نیست.»
مسئولان در بی‌خبری
خوشبختانه این مقام مسئول، از کاهش گوگرد گازوئیل در کشورهای اروپایی و آمریکایی به حداکثر PPM 50 خبر دارد و خود را مانند بسیاری از مسئولان به بی‌خبری نمی‌زند. او معتقد است وقتی بنا بر گزارش پژوهشگاه صنعت وزارت نفت، گوگرد گازوئیل در ایران PPM 7000 اعلام می‌شود، برخی مسئولان با اعلام PPM 300 گوگرد در گازوئیل اتوبوس‌های شهری بی‌گمان اغراق می‌کنند.
به گفته او، فراکسیون در ارتباط با ممنوعیت تولید خودروهای گازسوز و دیزلی با صاحبان صنعت خودروسازی در ایران مذاکره کرده است. با این حال و با توجه به اینکه مجلس در سال گذشته واردات خودروهای دیزل‌سوز را آزاد کرد، به دلیل توجه به مسائلی چون واردات بنزین و اختصاص سالانه حدود شش میلیارد دلار بودجه به آن و نیز بالا بودن گوگرد گازوئیل، همچنان واردات و استفاده از خودروهای دیزل‌سوز در ایران با مشکل مواجه است.
مشکل فاضلاب بهشت زهرا
او در ادامه همچنین از ساماندهی فاضلاب بهشت زهرا که سابقه احداث آن به پیش از پیروزی انقلاب اسلامی مربوط می‌شود، صحبت می‌کند.
به گفته او پس از گذشت بیش از سه دهه، فاضلاب بهشت زهرا نه تنها از سپتینگ مناسب برخوردار نبود بلکه موجب آلودگی قنات‌ها و آب‌های زیرزمینی نیز می‌شد که فراکسیون در این مورد با مدیر عامل سازمان بهشت زهرا گفت‌وگو کرد و این مشکل در حال برطرف شدن است.
جلوگیری از واردات رنگ‌های سرطان‌زا
هر چند بسیاری از کارشناسان حوزه محیط زیست جلوگیری از ورود رنگ‌های سرطان‌زا به کشور را در حوزه مسئولیت‌های فراکسیون محیط زیست تشخیص نمی‌دهند و معتقدند فراکسیون باید به بررسی مسائلی مهم‌تر بپردازد، اما سادات موسوی از توقیف رنگ‌های سرطان‌زا و سلب صلاحیت از شرکت چینی «آمیک» که با کد مجاز به وارادت رنگ‌های غیرمجاز اقدام می‌کرد، به عنوان نقطه‌ای روشن در پرونده کاری فراکسیون نام می‌برد که با پیگیری موضوع و جلب توجه و همکاری موسسه تحقیقات و استاندارد صنعتی، وزارت صنایع و دادستانی کل کشور، از ورود هر گونه رنگ غیراستاندارد و غیربهداشتی به کشور جلوگیری کرد.
کارخانه سیمان خاموش نیست
عضو گروه دوستی پارلمانی ایران و عربستان، ایران و عراق و ایران و کرواسی، با توجه به حوزه انتخابیه خود و شعارهای انتخاباتیش مبنی بر بهبود وضعیت آب‌وهوای شهرستان مبارکه از فعالیت‌های این فراکسیون در این منطقه می‌گوید.
اولین اقدام سادات‌موسوی در این رابطه مربوط به سالم‌سازی آب آشامیدنی شهرستان مبارکه است که با توجه به اعتبارات اختصاص یافته، پیش‌بینی می‌شود تا پایان آبان‌ماه سال آینده مشکلات مربوط به آب غیربهداشتی در این منطقه به طور کامل برطرف شود.
همچنین با توجه به اینکه بالاترین آمار مربوط به بیماری ام‌اس در کشور به استان اصفهان و شهرستان‌های زرین‌شهر، نجف‌آباد و فولادشهر مربوط می‌شود و براساس برخی گمانه‌زنی‌های پزشکی، آلودگی هوا در شهرک‌های صنعتی از جمله علل ابتلا به این بیماری شناخته شده است، فراکسیون محیط‌زیست مجلس در خصوص آلودگی هوای این مناطق به انجام مکاتبه با سازمان محیط‌زیست و اداره کل محیط‌زیست استان اصفهان پرداخت. به طوری که فولاد مبارکه که از جمله صنایع مادر در کشور محسوب می‌شود در سال‌جاری با اختصاص۴۵۰میلیارد ریال اعتبار به پروژه‌های زیست‌محیطی، درصدد رفع آلودگی‌های ناشی از فعالیت‌های صنعتی در این منطقه برآمد.
سادات‌موسوی، همچنین از جذب ۱۱۰ میلیون تومان اعتبار از جانب سازمان زندان‌ها به منظور ساماندهی فاضلاب غیرعلمی، غیراصولی و فاقد سپتینگ مناسب مرکز بازپروری زندانیان استان اصفهان در حوزه شهرستان مبارکه خبر می‌دهد و از صرف این بودجه در مواردی غیر از اصلاح فاضلاب و غیرزیست‌محیطی گله می‌کند.
او سازمان حفاظت محیط‌زیست، اداره کل محیط‌زیست استان، سازمان زندان‌ها و حتی سازمان مدیریت استان را مسئول درست صرف نشدن این بودجه می‌داند و معتقد است نظارت ضعیف چنین نهادهایی موجب بی‌نتیجه ماندن پیگیری‌های فراکسیون در این مورد شده است.
البته او از رفع آلودگی کارخانه سیمان سپاهان مبارکه که پس از کارخانه سیمان آبیک قزوین، دومین تولیدکننده بزرگ سیمان در کشور محسوب می‌شود، به عنوان یکی دیگر از دستاوردهای فراکسیون نام می‌برد و می‌گوید: «این کارخانه روزانه چند تن گردوغبار سیمان را در منطقه و حتی در مناطق دوردست منتشر می‌کرد و موجب بروز مشکلات تنفسی و بیماری آسم در ساکنان منطقه شده بود.
متاسفانه پس از بی‌نتیجه ماندن مکاتبات، به دنبال پرسش بنده، آقای جهانگیری، وزیر صنایع وقت، برای پاسخگویی در مجلس حاضر شدند و بلافاصله موجبات تشکیل جلسه‌ای را در فرمانداری مبارکه با حضور رئیس سازمان صنایع و معادن، مدیرکل محیط‌زیست و معاون عمرانی استانداری فراهم کردند. مدیرعامل کارخانه نیز اواخر اردیبهشت‌ماه سال‌جاری با نصب فیلترهای هیبرید در جهت کاهش آلودگی کارخانه اقدام کرد به گونه‌ای که در حال حاضر ساکنان منطقه تصور می‌کنند کارخانه خاموش است و فعالیت ندارد.»
به گفته او میزان آلودگی این کارخانه در حال حاضر به PPM ۵ کاهش یافته، در حالی که حد استاندارد سازمان حفاظت محیط‌زیست ۱۰PPM است.
رئیس فراکسیون محیط‌زیست مجلس در انتها اظهار امیدواری کرد تا این فراکسیون با توجه به مشکلات عدیده پیش‌رو بتواند به بهترین نحو به وظایف خود عمل کند و فعالیت تشکل‌های مردم‌نهاد و روزنامه‌نگاران را در پیشبرد اهداف فراکسیون و آگاهی از مشکلات موجود بسیار موثر ارزیابی کرد.
کم‌کاری و پاسخ فراکسیون
سادات موسوی، عضو مستعفی شورای حل اختلاف استان اصفهان، در پاسخ به این پرسش که فراکسیون محیط زیست در ارتباط با پارک جنگلی بمو در شیراز و تخریب آن جهت احداث شهرک صنعتی چه کرده است، پاسخ می‌دهد: «فراکسیون در مورد شیراز، به ویژه احداث سد سیوند با توجه به ارزش‌های زیست محیطی و میراث فرهنگی و نیز پارک جنگلی بمو، با نمایندگان این شهر گفت‌وگو مکاتبه کرده است.»
او کمبود منابع مالی و انسانی فراکسیون را عمده‌ترین دلیل رسیدگی نکردن به طرح‌ها و پروژه‌هایی چون نابودی دریاچه ارومیه و مواردی از این دست عنوان می‌کند و می‌گوید:«اگر در مواردی خاص، فراکسیون تاکنون اقدامی نکرده است به دلیل بی‌توجهی به مسایل زیست محیطی نیست. فراکسیون حتی در فراهم کردن هزینه اجاره دفتری که برای تسهیل ارتباط یا تشکل‌های مردم نهاد تهیه کرده است با مشکل مواجه است، چرا که مجلس، ادارات، سازمان‌ها و وزارتخانه‌های مرتبط با حوزه‌های زیست محیطی کوچک‌ترین کمکی به فراکسیون نمی‌کنند.
البته ما هم به دلیل حفظ مواضع و استقلال کاری خود هرگز از آنها درخواستی نکرده‌ایم. علاوه براین، مشغله زیاد و حجم کاری بالا در کنار وظایف مربوط به مجلس، مانع رسیدگی به تمام مشکلات می‌شود. با این وجود حتی گاهی اتفاق افتاده که فراکسیون به مواردی توجه کرده که خود سازمان حفاظت محیط زیست نسبت به آن مساله بی‌اطلاع بوده است. او در این باره از مراسم افطار راهبری با حضور مسئولان و دیدارش با دکتر فاطمه جوادی، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید و این مساله را عنوان می‌کند که خانم جوادی نیز مانند خانم ابتکار از تعدد نامه‌های ارسالی از فراکسیون محیط زیست به سازمان گله‌مند بودند.
خانم جوادی در بی‌خبری
سادات موسوی همچنین می‌گوید: «وقتی از خانم جوادی راجع به پروژه تولید برق زمین گرمایی وزارت نیرو و مطالعات زیست محیطی و مجوز این پروژه سوال کردم، ایشان ابراز بی‌اطلاعی کردند و قرار شد مساله را پیگیری کنند. در حالی که وزارت نیرو آخرین مناقصه خود را هم برگزار کرده بود و اولین بار است که چنین پروژه‌ای را اجرا می‌کند.»