پیروز مجتهدزاده، رئیس موسسه یوروسویک لندن
در نگاهی منفی، هر بینندهای که در اتمسفر سیاسی حضور دارد، ممکن است افتتاح طرح آب سنگین اراک را همراه با اثرگذاری منفی بر تصمیمگیریهای کشورهای 1+5 ارزیابی کند. ـ بنا به دلایلی که توضیح خواهم داد ـ به نظر من این نگرش منفی امروز باید کنار گذاشته شود. به نظر من، من میخواهم به تاثیر اقدام جمهوری اسلامی ایران بر شرایط جاری با دید مثبت بنگرم.
پیام اقدام ایران در افتتاح طرح آب سنگین اراک این است که تهران با قاطعیت و در بدترین و حساسترین شرایط مصمم است که از حق خود دفاع کرده، پیگیر به دست آوردن آن باشد.
حسن نیت ایران در ارائه پاسخ به طرح 1+5 به اثبات رسیده و در عین حال مقامات ایران مطرح کردهاند که ممکن است موضوع تعلیق در زمانی محدود را مورد توجه قرار دهند و این اقدامی برای ایجاد اطمینان مضاعف ارزیابی میشود و تنها در قالب حفظ حق مسلم ایران؛
یعنی استفاده مستقل از انرژی هستهای قابل تعریف است.
پاسخ ایران به بسته پیشنهادی، راهاندازی پروژه آب سنگین اراک و بویژه توجه به موضوع تعلیق در زمانی محدود و از درون مذاکرات، امتیازی فوقالعاده برای غرب محسوب میشود. باید به آمریکا و اسرائیل گوشزد کنم که در روز سرنوشت، توپ به دروازههای شما افتاده است. شک ندارم که مطابق معمول، بوقهای تبلیغاتی آمریکا و اروپا بار دیگر موجی از سر و صداهای مسموم را با هدف آلوده کردن فضای بینالمللی علیه ایران به راه خواهند انداخت؛ اما به آمریکا و اروپا توصیه میکنم برای هرگونه تصمیمگیری تعمق کنند که در غیر این صورت، شرایط از این بدتر میشود.
مایلم شرایطی را که پس از تجاوز اسرائیل به لبنان و مقاومت حزبالله به وجود آمده یادآوری کنم. مسلم است که آمریکا و اسرائیل با برنامه قبلی به لبنان تجاوز کردند. به جز شخص آقای بوش که برای فهم مسائل باید وقت زیادی صرف کند. تقریباً همه مقامات و محافل آمریکایی و اسرائیلی شکست در لبنان را پذیرفتهاند؛ زیرا آنها نابودی حزبالله و تضعیف قدرت ایران در منطقه را دنبال میکردند که محقق نشد و بلکه امروز بارزترین نتیجه اجرای برنامههای آمریکا و اسرائیل در لبنان، معتبرتر شدن ایران و حزبالله در منطقه و صحنه بینالملل است؛ البته با توجه به این که این جنگ آمریکایی ـ اسرائیلی برای جهان روشن ساخت که ایران و حزبالله دو موجودیت سیاسی کاملاً مستقل از هم هستند.
اخطار میکنم هرگونه اقدام بدون تعمق واشنگتن و بروکسل نتایجی بسیار بدتر از آنچه برای آنها پس از مقاومت حزبالله به وجود آمد. به بار خواهد آورد. پس از شکست اسرائیل دیگر در لبنان، طرح خاورمیانه جدید خانم رایس به خاورمیانه نوین اسلام بدل شده که صفآرایی جدید را در منطقه و جهان اسلام با خود همراه کرده است و در این صفآرایی مشی قربان صدقه رفتن اسرائیل دیگر منزوی است و همگان در منطقه دریافتهاند که ژئوپلتیک شکستناپذیری اسرائیل افسانهای بیش نبوده است. چین و روسیه در شرایط کنونی به گمان قوی در اعمال یک قطعنامه مبنی بر تحریم سیاسی و اقتصادی ایران مشارکت نخواهند کرد و به نظر من این رویکرد در واکنش به راهاندازی طرح آب سنگین اراک هم ادامه خواهد یافت.
درخصوص بقیه کشورهای جهان به استثنای برخی دولتهای مطیع هم بایدگفت چنین روندی حاکم خواهد بود.
من از واکنش ایران در قبال اعمال قطعنامه سخن نمیگویم. زیرا باید اجازه دهیم سیاستهای حساس کشورمان در روال خود اتخاذ نمایان و پدیدار شود و تنها مایلم گوشهای از واقعی را به اروپاییها گوشزد کنم. شرکتهای نفتی فرانسوی و بریتانیایی در منطقه خلیجفارس، در پرتو امتیازهای ویژهای که ایران برای آنها قائل میشود. فعالیت چرب و نرمی دارند و تجدیدنظری کوچک در آن امتیازها برای لندن و پاریس زیانبار خواهد بود.
به نظر من، رویکرد احتیاطآمیز اروپاییها در پاسخ دادن به پاسخ صد سوالی ایران بر مبنای آشنایی آنها با روند سرنوشتساز تحولات اخیر در لبنان است. زیرا هرگونه اقدام عجولانه آنها صددرصد زیانآور است. چه رسد به اینکه آمریکا قصد داشته باشد مانند ماجرای عراق و لبنان درباره ایران، خارج از فرآیند شورای امنیت عمل کند که اگر چنین خطایی را مرتکب شود، روز سرنگونی فوارهوار عظمت سیاسی نظامی آمریکا در جهان فراخواهد رسید.
آنچه آمد تنها بخشی از دلایل کنار گذاشتن نگرش منفی نسبت به راه اندازی طرح آب سنگین اراک است و شاهبیت دید مثبت نیست به اقدام ایران، دادن اطمینان در همه زمینههای مربوط به استفاده مستقلانه از فناوری صلحآمیز هستهای است.