چرا انتخابات همزمان نباشد؟

محمد مهاجری
برگزاری انتخابات همزمان مجلس خبرگان و شوراها هنوز در هاله ابهام است و اظهار‌نظرهای متفاوت و گاه متعارفی درباره آن ابراز شده است. دولت، ابتدا موافقت خود را با همزمانی دو انتخابات بیان داشت و سپس مخالف شد.
موافقان انتخابات همزمان، کاهش هزینه‌ها و بالا بردن احتمال حضور شهروندان در پای صندوق‌های رای را بر‌می‌شمارند، اما در میان استدلال‌های مخالفان تنها دلیل قابل ذکر، کوتاه شدن عمر شوراهاست.
انتخابات خبرگان را نمی‌توان به تاخیر انداخت؛ زیرا چنین تصمیمی مستلزم تشکیل اجلاس فوق‌العاده خبرگان و تصویب افزایش عمر مجلس فعلی است. این اقدام، حتی اگر ممکن هم باشد چندان خردورزانه به نظر نمی‌رسد و برای مجلس خبرگان که باید از قویم‌ترین نهادهای جمهوری اسلامی باقی بماند، مناسب نیست.
از طرف دیگر، گفته می‌شود اگر انتخابات شوراها در آبان ماه برگزار شود، ممکن است گروهی از اعضای کنونی شوراها رای نیاورند و عملاً انگیزه و حوصله کار را از دست بدهند و همین امر رکود امور اجتماعی را در شهرها و روستاها به دنبال داشته باشد. همچنین انتخاب افراد جدید موجب می‌شود که آنها در زمینه‌های مختلف مربوط به شوراها و شهرداری‌ها اظهار‌نظر کنند و اسباب تضیف شوراهای کنونی را فراهم آورند. تشبث به این استدلال، تصمیم‌گیری درباره برگزاری انتخابات شوراها در اسفند ماه 85 را توجیه‌پذیر می‌کند.
اما مصلحت بزرگتری در کار است برگزاری دو انتخابات پیاپی حضور رای‌دهندگان را تضعیف می‌کند و باید برای آن چاره‌ای اندیشید.
راه‌حلی که به نظر می‌رسد کوتاه کردن عمر شوراهای فعلی آن هم فقط برای ‌3 ماه است. یعنی می‌توان آغاز به کار شوراها را از اردیبهشت ‌86 به بهمن 85 تغییر داد. کاهش دوره شوراها با یک مصوبه مجلس شوارای‌اسلامی با کمترین هزینه‌ای ممکن است. دقت کنیم که کاهش دادن عمر شوراها ایراد منطقی در اذهان ایجاد نمی‌کند. اما همان‌طور که اشاره شد در مورد مجلس خبرگان می‌تواند مساله‌ساز شود ضمن این که شوراها با همه اهمیتی که در امور اجتماعی جامعه دارند از اهمیت مجلس خبرگان ـ به لحاظ نوع وظیفه و اختیار ـ برخوردار نیستند.
البته برای این پیشنهاد، باید با اعضای شوراها نیز مشورت صورت گیرد و پس از کسب نظرات آنها پیشنهاد جامع و کاملتری ارائه کرد.
دلایل مهمی که تجمیع‌انتخابات را توجیه‌پذیر می‌کند، نباید با استدلال‌های ضعیف و حتی مصلحت‌اندیشی‌های خرد و سطحی، زیر سوال برود.