ضرورت امنیت نرم‌افزاری

* به چه کار مشغول هستید؟
** یک موسسه آموزش عالی را اداره می‌کنم و دست‌اندر کار یک نشریه حقوقی هستم به نام «حقوق عمومی» مقداری از وقتم هم در مجمع روحانیون می‌گذرد.
* با آقای پورمحمدی هم همکاری دارید؟
** کار خاصی با ایشان ندارم مگر گاهی سلام و علیک. البته رابطه ما خوب است.
* از استانداران‌تان چه خبر؟
** عمدتاً دنبال بازنشستگی خودشان بوده‌اند. بعضی‌هایشان حتی قبل از این که دولت جدید مشخص شود تعدادی دیگری هم هستند و کارهای جدی‌ کمتر دارند.
* تغییرات در وزارت کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
** این در هر دولتی وجود دارد. وقتی دولت آقای هاشمی آمد، با وجود این که نیروهای دولت آقای موسوی خیلی نزدیک بودند به آقای هاشمی، به هر حال تغییرات به وجود آمد. در دولت آقای خاتمی و دولت فعلی هم تغییرات بوجود آمده است. اما در دولتهای گذشته تغییرات این‌گونه بود که آقای الف از نقطه‌ای به نقطه دیگر می‌رفت. یعنی طرف وزیر بود، می‌شد رئیس فلان سازمان یا مثلاً وزیر نیرو بود، می‌شد وزیر نفت. یعنی جابه‌جایی مدیریتی صورت می‌گرفت.
در دولت آقای احمدی‌نژاد اتفاقی افتاده که به نظر من اتفاق خوبی نیست و این است که تلاش می‌شود مدیران به کلی از گردونه حدف شوند. در وزارت کشور آقای پور‌محمدی همان ابتدا آمد منزل ما و چند ساعتی با هم صحبت کردیم و بنا داشت حتی‌الامکان از نیروهای موجود کمک بگیرد.
برداشت من این است که این نگاه آقای پورمحمدی با فشارهایی از بیرون مواجه شد. به طوری که حتی‌الامکان از نیروهای موجود در هیچ سطحی استفاده نشود. بعضی فرماندارها را دیده‌ام که بعد از عزل از فرمانداری حتی یک پست اداری برای آنها در نظر گرفته نشده است. که این همان مشی حذف در تغییرات است. البته آنچه می‌گویم گلایه نیست، اما معتقدم این وضعیت به نفع کشور نیست.
* از موضع مجمع‌روحانیون بفرمایید ماجرای همگرایی گروههای دوم خرداد و بگومگوهای قابل پیش‌بینی در انتخابات خبرگان و شوراها به کجا خواهد رسید؟
** مجمع روحانیون یکی از ریشه‌دارترین تشکلهای سیاسی بوده که عناصر موثر در شکل‌گیری اصل انقلاب این تشکل را شکل داده‌اند. مجمع در همه عرصه‌ها همواره اصل را بر حضور در صحنه می‌داند. موضوع انتخابات خبرگاران مدتی است که در مجمع مطرح و در این زمینه‌ ما فعال هستیم. اما دو نظریه در این زمینه وجود دارد.
یکی این که اعضای خبرگان حتماً باید روحانی باشند و دیگری که از سوی مجمع مطرح شده آن است که خبرگان با توجه به شرایط و حیطه و حوزه عمل رهبری از غیر‌ روحانیون هم می‌توانند باشند و خبرگان باید از میان چهره‌های متخصص در همه زمینه‌های سیاسی، دینی، اقتصادی، نظامی، فرهنگی و... انتخاب شوند.
ما علاقه داریم در انتخابات مجلس خبرگان حضور داشته باشیم حتی اگر این نظر ما هم مورد توجه قرار نگیرد. اما شرط ما این است که انتخابات واقعی باشد و در انتخابات خبرگان، دستگاه نظارت از موضع قانون خود عبور نکند و بی‌دلیل رد‌صلاحیت کاندیداها صورت نپذیرد. ضمن این که ما معتقدیم شرایطی باید فراهم آید که حضور مردم در انتخابات مجلس خبرگان بیشتر و پرشورتر از آنچه هست، باشد. در مورد ایجاد وحدت در گروههای دوم‌خرداد مذاکرات هنوز ادامه دارد. دبیر کل مجمع و رئیس شورا یعنی آقایان موسوی خوئینی‌ها و خاتمی در حال مذاکره با مسئولان احزاب و گروههای مختلف هستند.
بنای ما بر همدلی و حضور ائتلافی در انتخابات است. من در به نتیجه رسیدن در فرایندها امیدوارم. مهم آن است که شرایط انتخابات خبرگان رقابتی باشد.
* از عملکرد دولت تاکنون چه ارزیابی‌ای دارید؟
** در این مورد هنوز به زمان احتیاج داریم. حداقل تا سالگرد دولت باید صبر کنیم بگذاریم دولت کار پیشنهاد یک بودجه و برداشتن اولین گامها برای اجرای آن بودجه را انجام دهد.
* نظرتان راجع به ناامنی‌های مرزی مکرر که پیش می‌آید و این که این اوضاع به نظر تازه است و همچنین این که آیا وجود ردپای بیگانگان راهم در این زمینه تایید می‌کنید یا نه، نظرتان چیست؟
** تامین امنیت به صورت سخت‌افزاری همیشه و همه جا کارساز نیست. امنیت سخت‌افزاری ثابت و پایدار نخواهد بود. البته در مقاطعی باید از امکانات قدرت و سختگیری قانونی بهره گرفت، اما نه همیشه و همه ‌جا مهم آن است که بدانیم امنیت پایدار و ثابت، امنیت نرم‌افزاری است که با تدبیر و رعایت همه عوامل تاثیر‌گذار می‌توان چنین امنیتی را مستقر کرد.
یکی از موضاعاتی که ما باید جدی بگیریم، مساله قومیت‌ها و اقلیت‌های مذهبی است. در دوره مسئولیت، ما این مساله را بجد مورد توجه قرار دادیم. طرحی تهیه کردیم که در شورای عالی امنیت ملی مدتها مورد بحث بود. وزارت کشور، دبیرخانه شورای عالی و وزرات اطلاعات کار وسیعی در این زمینه انجام دادند. در این طرح نحوه تعامل با اقوام و سایر مذاهب به غیر از مذهب شیعه مطرح شد. امروز فکر می‌کنم که باید حتماً امنیت نرم‌افزاری را جزو برنامه‌های اصلی خود قرار بدهم البته ممکن است ابزارهای دیگر هم لازم باشد استفاده کنیم.
* سرانجام آن طرح چه شد؟
** طرح اواخر دوره ما در شورای عالی امنیت ملی نهایی شد. البته به موازات تهیه و تنظیم این طرح شوراهای تأمین غرب و شرق کشور که زیر مجموعه شورای تأمین کشور بود تشکیل شد که تصمیمات این شوراها در موارد بسیاری به دلیل وجود کار کارشناسی میدانی، خوب بود.
البته مواردی که در این چند ماهه پیش آمده به نظرم متفاوت است. می‌توان استشمام کرد که در این موارد تحریکات خارجی حتماً موثر بوده است. مثل حوادث خوزستان اما این که سازوکار تعریف شده‌ای از حکومتها پشت این قضایا باشند یا این که وسایل ارتباط جمعی و رسانه‌ای و امکانات مخفی بعضی از حکومت‌ها پشت این ماجراها باشد، جای تامل دارند اما به نظر این ناامنی‌ها بیشتر بیرونی است و مسائل درونی هم توسط عوامل بیرونی به سمت فعالیت‌هایی تخریبی و ایجاد ناامنی هدایت می‌شود.
این که گفته می‌شود این اوضاع تازه است باید بگویم که این وضعیت همیشه وجود داشته است.
این که دیگران علیه ما دست به کار بشوند، ما از اول انقلاب تا حالا این گرفتاری را داشته‌ایم. اما در مقطعی زمینه از تحریک‌کنندگان گرفته می‌شود.
مثالی بزنم؛ ما می‌خواستیم شوراها را راه‌اندازی کنیم. بعضی از دلسوزان نظام به من می‌گفتند اگر شورا به وجود آید مشکلاتی به وجود خواهد آمد. به خصوص در مناطقی که ما مشکلات قومی. مذهبی داریم.
اما تلقی من این بود که اگر در یک روستا یا یک شهر که اکثریت شیعیان یا سنی‌ها باشند، به آنها بگوییم شهردار را شما خود می‌توانید تعیین کنید آنگاه آنها احساس مشارکت و همگرایی می‌کنند، مسئولیت‌پذیر می‌شوند و اگر مشکلی هم در کار به وجود آید، خودشان را در بروز آن مشکل سهیم می‌دانند و در نهایت نوعی همدلی و رفتار همگرایانه بین آن مجموعه و مدیریت اجرایی کشور به وجود خواهد آمد. یعنی در مناطق مرزی به این‌گونه نگاه به بیرون را تغییر دادیم. به نگاه به درون اما اگر بگوییم شما حق ندارد شهردارتان را انتخاب کنید، به طور طبیعی بین آنها و مدیریت اجرایی کشور فاصله ایجاد خواهد شد.
* آیا در شرایط کنونی ناامنی ریشه در سوق دادن نگاه مرزنشینان به بیرون دارد؟
** الان بسترهای تخریب برای تخریبگران نسبت به گذشته مساعدتر شده است. ببینید به حق یا به ناحق تبلیغات مسموم بیگانگان جوری وانمود کردند که در شرایط جدید نوعی نگاه تنگ‌نظرانه به وجود می‌آید. البته بعضی از اظهار‌نظرهای نپخته، بعضی از تغییرات و عزل و نصب‌هایی که معلوم نبود با چه انگیزه‌ای صورت پذیرفت به آن تبلیغات مسموم دامن زد. البته این عامل چندان بزرگ نشده و به حدی نیست که غیرقابل برگشت نباشد. با مقداری تغییر در گفتمان و تغییر در نوع برخورد با عزل و نصب‌ها در محیط‌های قومی و قبیله‌ای و مذهبی می‌توان به سرعت و سهولت بسیاری از مسائل را حل کرد با دست‌کم بستر تخریب را از تخریبگران گرفت.
* موضع و تحلیل مجمع در خصوص مسائل خاص بیرونی کشور بویژه مساله هسته‌ای چیست؟
** در موضوع هسته‌ای با توجه به این که به هر حال تیمی فعال هستند و سربازان نظام در این خط مقدم محسوب می‌شوند و کار را پیش می‌برند بنا داریم سعی کنیم این امیدواری را به خودمان و دیگران بدهیم که این تیم موفق می‌شود. اگر در این زمینه نقطه نظراتی هم داشته باشیم، به صورت حضوری و خصوصی به اطلاع مدیران ارشد کشور می‌رسانیم و تاکید داریم صدایی که از کشور در این زمینه شنیده می‌شود، واحد باشد. ضمن این که سیاست‌های کلی نظام ثابت و زیر نظر رهبر معظم انقلاب است، اما ممکن است در شیوه‌ها نظرات متفاوت داشته باشیم که این نظرات را طوری مطرح می‌کنیم که خللی در کلیت کار ایجاد نشود.
* برای تمام کردن بحث از دغدغه اکنون خود بگویید؟
** دغدغه‌ام این است که رسانه‌های ما به نوعی خودسانسوری مبتلا بشوند. در حال حاضر قوای سه‌گانه هماهنگ‌اند. اما در این میان اندیشناکم از این که رسانه‌ها نقش خود را با نوعی خودسانسوری گم کنند. شاید تعبیر مرا نپسندید. این که رسانه‌ها براساس یک تلقی نادرست از وضعیت موجود دچار خودسانسوری شده‌اند.
رسانه ملی بایدها و نبایدهای خاص خود را دارد، اما رسانه‌های مکتوب تریبون‌ها باید برای حفظ و رعایت مصالح ملی گرفتار خودسانسوری نشوند، البته مراد من نادیده گرفتن مصالح هرگز نیست. خودسانسوری ظلم به مردم و حتی به مسئولان است.
* البته بهتر است گفته شود این خودسانسوری بیشتر سیاسیون را گرفتار خود ساخته، قبول دارید.
** بله حتماً و دقیقاً. آنچه من درباره روند تغییرات در همین مصاحبه مطرح کردم شاید خیلی دوستان ما حاضر نباشند بگویند. من اعلام آمادگی می‌کنم بدون بیان گزنده حرفهایم را بزنم. نقد خواهم کرد و از انتقام پرهیز می‌کنم.