طراحی عملیات بازی دراز یک
موقعیت حساس و ویژگیهای مهم ارتفاعات بازی دراز موجب میشود تا فرماندهان نظامی آزادسازی این عارضه حساس را به منظور تسلط بر عقبه و مواضع دشمن در دستور کار خود قرار دهند. در همین رابطه از اواخر زمستان 1359 شناسایی آرایش نیروها و مواضع، موانع و استحکامات دشمن توسط برادران اطلاعات سپاه آغاز و تا دو ماه ادامه پیدا کرد.
براساس شناساییهای انجام شده سه محور پیوسته به هم به عنوان تلاش اصلی و یک محور به عنوان تلاش ایذایی و فریب انتخاب شد.
محور اول: به استعداد دو گروهان از گردان نور و حدود 20 نفر از تکاوران ارتش ـ از روستای دار بلوط به قله 1100 صخرهای
محور دوم: دو گروهان از سپاه و یک گروهان از گردان امید ارتش از روستای آب باریک حرکت و با آزادسازی قلل 1150 و 1100 گچی با محور اول الحاق نمایند.
محور سوم: یک گروهان از گردان نور و یک گروهان از گردان امید ارتش از روستای افشارآباد به سمت ارتفاعات تظاهر به تک نمایند.
محور چهارم: دو گروهان از گردان 9 قدر سپاه از روستای شیشه راه حرکت و با تصرف قلل 900 و 1000 و 1050 با نیروهای محور دوم الحاق نماید.
شرح عملیات
نیروهای اسلام در ساعت 23 روز دوم اردیبهشت 1360 حرکت خود را از چهار محور به سمت دشمن شروع میکنند و در ساعت سه بامداد به نقطه رهایی میرسند که در آستانه شروع عملیات به دلیل هوشیاری دشمن و امکان لو رفتن محور دوم، فرماندهی عملیات، نیروهای این محور را برای تقویت نیروهای منطقه داربلوط تا قراویز به این منطقه اعزام میکند.
طبق مانور، محور اول با تمام توان هجوم خود را به سمت دشمن آغاز و در ساعات اولیه نبرد موفق شد بخشی از اهداف خود را تامین و به رغم مقاومت سرسختانه دشمن، خود را به قله 1100 صخرهای برساند ولی موفق به آزادسازی کامل 1100 صخرهای نشد. در محور چهارم نیروهای عملکننده پس از عبور از معابر صعب العبور موفق به تصرف قلل 900 و 1000 شدند و با روشنایی صبح قله 1050 را نیز فتح مینمایند و در اولین ساعات عملیات تعداد قریب به 380 نفر از قوای دشمن به اسارت درآمده و تخلیه میشوند.
در شب دوم عملیات نیروهای عمل کننده در محور چهارم با یورش سنگین به سمت قله 1100 کچی ضمن از هم پاشیدن سازمان قوای دشمن، موفق شدند با تصرف قله مزبور، تعداد قابل ملاحظه ای از نیروهای دشمن را به اسارت در آورند. برادر علی موحد دانش که فرمانده یکی از محورهای عملیاتی روی بازی دراز بود میگفت: من اولین نفری بودم که روی ارتفاع رسیدم و از همین مساله خوشحال بودم، با تکبیرهای پی در پی که میگفتم 48 نفر از نیروهای دشمن، خود را تسلیم کردند در حالی که هنوز نیروهای دیگر نرسیده بودند. پس از این که اسرا را به خط کرده و به پایین ارتفاع روانه کردم خشاب تفنگم را درآوردم دیدم فقط یک فشنگ در داخل آن وجود دارد در حالی که هیچ مهمات دیگری همراه من نبود.
با روشن شدن هوا در روز سوم عملیات، پاتک های سنگین دشمن همراه یگان های زرهی با هدف بازپسگیری ارتفاعات از دست رفته، از سمت شمال ارتفاعات یعنی (منطقه مابین ارتفاعات قراویز و داربلوط) آغاز گردیده وکم کم به شدت درگیری افزوده میشد. تا جایی که نیروهای تکاور دشمن برای نفوذ به بالای ارتفاعات کار را به جنگ تن به تن میکشانند. اما با مقاومت شجاعانه رزمندگان اسلام، از یک سو و عملیات قهرمانانه هوانیروز از سوی دیگر عرصه بر قوای دشمن تنگ شده و با قبول شکست و با به جای گذاشتن تعدادی تانک و دادن تلفات سنگین و اسارت تعداد زیادی از نیروهایش زمین گیر شده و عملاً پاتک دشمن خنثی گردید.
مقاومت نیروهای ایرانی در بالای ارتفاعات سه روز ادامه و طی آن قله 1100 مجدداً به اشغال دشمن درآمد. تا این که دشمن با انتقال لشکر هفت از جنوب به منطقه عملیاتی تصمیم به اجرای پاتک سنگین تری گرفت، همزمان با تک نیروهای خودی برای آزادسازی ساختن ارتفاع 1100 پاتک دشمن نیز با فشار یگان های زرهی دشمن از شمال منطقه شروع شد. در این بین بالگردهای هوانیروز به کمک نیروهای خودی شتافتند. در همین روز (8/2/60) یکی از بالگردهای خودی مورد هدف دشمن واقع و سقوط کرد خلبان اکبر شیرودی که نقش به سزایی در پشتیبانی عملیات های خودی داشت در این جا به درجه رفیع به شهادت رسید و کمک خلبان آن نیز به شدت مجروح شد.
با سقوط بالگرد یگان های زرهی دشمن بر فشار خود شدت بخشید و وارد روستای داربلوط شد. تحلیل رفتن توان نیروهای خودی بر اثر نبرد یک هفته ای موجب شد فرمانده عملیات گردان شش سپاه را بر روی 1100 گچی مستقر نیروهای خودی قله 1150 را تخلیه کردند.
بدین ترتیب عملیات با نتایج زیر پایان یافت:
1- آزادسازی 20 کیلومتر مربع از خاک اشغال شده از جمله قلل 900 ، 1000، 1050 و 1100 گچی
2- به غنیمت درآمدن سه دستگاه تانک، یک نفربر و انواع ادوات سبک و نیمه سنگین
3- کشته و مجروح شدن قریب 1500 نفر از نیروهای دشمن
4- تخلیه 570 اسیر به عقب
* در آخر یاد و خاطره شهیدان گرانقدر این عملیات به خصوص خلبان علیاکبر شیرودی که بیشترین نقش را در کسب پیروزی داشتند، گرامی میداریم.