سه راه برای خروج از مهلکه عراق

سارا معصومی
اعزام سربازان آمریکایی بیشتر، تعدیل نیرو اما حضور طولانی و عقب‎نشینی از خاک عراق، سه راه حلی است که پنتاگون برای حل بحران امنیتی و پایان دادن به انتقادهای داخلی از جنگ عراق پیش رو کاخ سفید گذاشته است.
در این گزارش سه راهکار فوق با عناوین افزایش تعداد سربازان، افزایش زمان استقرار و بازگشت به منزل مطرح شده‎اند. با وجود ارائه این سه گزینه، نویسندگان گزارش فوق در پایان اعلام کردند که آمریکا باید برای مهار بحران امنیتی در عراق ابتدا برای یک دوره کوتاه‎مدت تعداد نیروهای خود در این کشور را افزایش داده و سپس با کناره‎گیری از فعالیت‎های خیابانی و مبارزه رودررو با تروریست‎ها به تعلیم سربازان عراقی در مقرهای نظامی بپردازد.
گزارش پنتاگون درست زمانی به انتشار رسید که اوضاع بحرانی در عراق و افزایش آمار تلفات در این کشور، کاخ سفید و کنگره را به تغییر سیاست‎های حاکم بر عراق واداشته است. ژنرال پیترپیس که ریاست این تیم تحقیقات را بر عهده دارد اعلام کرد که قصد دارد نتیجه این تحقیق نظامی را در اختیار کاخ سفید قرار دهد.
در شرایطی که تحقیقات انجام گرفته توسط پنتاگون به طور معمول سری بوده و حتی عناوین آنها نیز رسما اعلام نمی‎شدند، اوضاع در عراق آنچنان نابسامان است که هرگونه تحقیقی در خصوص آن بلافاصله در اختیار رسانه‎ها قرار می‎گیرد.
براساس طرح اول که افزایش تعداد سربازان را درخواست می‎کند، تعداد سربازان آمریکایی در عراق به منظور مبارزه با فعالیت‎های شبه نظامیان و مهار خشونت افزایش می‎یابد.
البته براساس این طرح، حداقل صد سرباز آمریکایی باید به همراه سربازان تعلیم‎ دیده و مجهز عراقی وارد عمل شوند. نویسندگان این گزارش پس از طرح این احتمال خود آن را مردود دانسته و اعلام می‎کنند که با توجه به نبود سرباز آمریکایی کافی و عدم آمادگی سربازان عراقی، اجرای این طرح کاملاً غیر ممکن است.
گزینه سوم نیز بازگشت به منزل است. گزینه‎ای که این روزها مد نظر بسیاری از دموکرات‎های منتخب آمریکا است. البته نویسندگان این گزارش بلافاصله و بی‎هیچ‎گونه مقدمه‎چینی این گزینه را نیز مردود اعلام کرده و مدعی می‎شوند که عملی کردن این گزینه به معنای پرتاب کردن عراق به گرداب آشوب و خونریزی است.
اما گزینه دوم، تلفیقی از گزینه اول و سوم است. گزینه‎ای که براساس آن سربازان آمریکایی مدت زمان بیشتری در عراق باقی خواهند ماند. براساس این طرح سربازان آمریکایی از تیررس تروریست‎ها و شبه نظامیان خارج شده و به آموزش از تیررس تروریست‎ها و شبه نظامیان خارج شده و به آموزش سربازان عراقی در پایگاه‎های نظامی رو می‎آورند. ارتش ایالات متحده نیز تا کنون چندین بار با چنین طرحی موافقت کرده است. براسا س این طرح تعداد 30 هزار سرباز آمریکایی به جمع 140 هزار نفر سربازان مستقر در عراق به طور موقف اضافه می‎شدند.
هدف از این طرح نیز از دو جنبه حائز اهمیت است: در مرحله اول که افزایش سربازان آمریکایی را در پی دارد، مبارزه با خشونت‎های در حال افزایش در عراق آسان‎تر شده و از سوی دیگر کناره‎گیری سربازان آمریکا زا صحنه اصلی درگیری‎ها به چشم دولت ناگوار نیامده و به ترک خاک عراق تعبیر نمی‎شود.
البته در صورت پذیرش گزینه دوم، کاخ سفید از برهم خوردن ژست سیاسی خود در عراق واهمه بسیاری خواهد داشت. تغییر در رویکرد سیاست خارجی آمریکا می‎تواند جایگاه متزلزل فعلی دولت را وخیم‎تر از شرایط فعلی کند. براساس این طرح پس از یک دوره افزایش تعداد سربازان و تعلیم سربازان عراقی، تعداد حاضران آمریکایی در عراق به 60 هزار نفر کاهش خواهد یافت.
البته در شرایطی که دولت عراق به دلیل بدگمانی به ایالات متحده، این اقدام را نوعی عقب‎نشینی محترمانه کاخ سفید تعبیر کند، کار برای ارتش آمریکا سخت خواهد شد. اما آنچه که براساس این گزارش از اهمیت بسزایی برخوردار است اعتبار دولت عراق است که رفته‎رفته و با افزایش خشونت‎ها تحلیل می‎رود. یک مقام رسمی پنتاگون در این خصوص می‎گوید: در صورتی که ما در مهار خشونت موفق نشویم روند سقوط عراق ادامه خواهد داشت و دولت نیز کارآیی خود را از دست خواهد داد.
گزینه افزایش موقتی نیروها و به حاشیه رانده شدن سربازان آمریکایی تنها گزینه‎ای است که در صورت حمایت‎های استراتژیک به بحران فعل پایان خواهد داد.
البته یکی از اصلی‎ترین موانع بر سر راه تحقق این گزینه، تلاش دموکرات‎ها برای یافتن راهی سریع برای خروج از عراق است. براساس این تحقیق، ارتش آمریکا برای به ثبات رساندن عراق به حداقل 10 سال زمان نیاز دارد. در این میان بسیاری از دموکرات‎ها می‎توانند این گزینه را به باقی ماندن سربازان آمریکایی در خاک بیگانه تعبیر کنند.
در شرایطی که نتیجه گزارش تیم اطلاعات عراق به رهبری جیمز بیکر هنوز اعلام نشده است بسیاری بر این باورند که تیم منصوب شده از جانب بوش نیز راهکاری مشابه پنتاگون ارائه خواهند کرد. بیکر نیز پیش از این اعلام کرده بود که سربازان آمریکایی باید دست از مبارزه رو در رو با شبه نظامیان برداشته و به آموزش سربازان عراقی بپردازند.