ارقام غیررسمی منتشر شده در آمریکا نشان میدهد حدود 7 میلیون مسلمان در این کشور زندگی میکنند.
یک سوم از آنها از جنوب آسیا یعنی کشورهایی نظیر هند و پاکستان آمدهاند، یک سوم از خاورمیانه و آفریقا مهاجرت کرده و یک سوم نیز سیاهپوستان و لاتین تبارها هستند.
به گفته ابراهیم هوپر، کارشناس شورای روابط آمریکا و اسلام، اولین گروه از مسلمانانی که به آمریکا آمدند نه به خواست خود بلکه به زور سرنیزه به این کشور آورده شدند:
اولین مسلمانانی که به آمریکا آمدند بردههایی بودند که از آفریقا آورده شدند. احتمالا بیست درصد از بردههایی که از آفریقا آورده شدند مسلمان بودند. ما گزارشهای داریم که برخی بردههای مسلمان به آفریقا بازگشتند. اما آنهایی که ماندند مجبور به تغییر دین خود شده و مسیحی شدند.
براساس گزارشهای منتشر شده توسط وزارت خارجه آمریکا نخستین موج مهاجران مسلمان در سالهای 1875 تا 1912 از مناطق تحت حاکمیت امپراتوری عثمانی یعنی خاورمیانه و اروپای شرقی به آمریکا آمدند. بیشتر این مهاجران به دلایل اقتصادی و یا از ترس خدمت در ارتش عثمانی در زمان جنگ جهانی اول به آمریکا وارد شدند. پس از پایان جنگ جهانی اول که به فروپاشی امپراتوری عثمانی انجامید کشورهای غربی قیومت برخی مناطق تحت حکومت عثمانی نظیر سوریه، لبنان، فلسطین و اردن را بر عهده گرفتند. دلایل سیاسی همراه با وضعیت بد اقتصادی ناشی از جنگ جهانی اول موج دوم مهاجران مسلمان را راهی آمریکا کرد.
تغییر قوانین مهاجرت آمریکا در دهه پنجاه میلادی شرایط را برای عزیمت موج بعدی مسلمانان اینبار از اروپای شرقی، شوروی سابق و هندو پاکستان به این کشور مهیا کرد. در موج سوم مهاجران مسلمان برخلاف موجهای پیشین از تحصیلات بیشتری برخوردار بوده و به جای مناطق روستایی در شهرهای بزرگی نظیر نیویورک و شیکاگو رحل اقامت افکندند.
و بالاخره موج چهارم مهاجران از سال 1965 و به دنبال بهبود بیش از پیش قوانین مهاجرت توسط لیندون جانسون، رییس جمهور وقت آمریکا، آغاز شد که تا به امروز ادامه داد. مهاجران این موج نظیر گذشته به دلایل سیاسی، اقتصادی و تحصیلی به آمریکا آمدهاند.
در مجموع مسلمانان آمریکایی از سطح تحصیلات و درآمد بیشتری در مقایسه با مسلمانان اروپا برخوردارند.
به گفته ابراهیم هوپر در حالی که مسلمانان اروپا در حاشیه شهرها و در محلات خاص خود زندگی میکنند، مسلمانان آمریکا در سراسر این کشور پراکندهاند، درجه یکپارچگی مسلمانان در آمریکا نسبتا بالا است. در مقایسه با اروپا مسلمانان آمریکا در جامعه خود بیشتر ادغام شدهاند. این احتمالا بیشتر به این علت است که آمریکا کشور مهاجران است. حجتالاسلام حسن قزوینی رهبر مذهبی مرکز اسلامی آمریکا در دیترویت نیز میگوید تعصب و تبعیض علیه مسلمانان در آمریکا کمتر از اروپا است:
احتمال میدهم تعصب در اروپا علیه اسلام بیشتر باشد. مثلا همانطور که مطلع هستید در فرانسه حجاب در مدارس دولتی دانشگاهها تحریم شد. در حالیکه در آمریکا دهها هزار خانم مسلمان با حجاب به کالج و دانشگاه میروند و تاکنون مشکلی نبوده است. علت این است که آمریکاییان یک ملت مهاجر هستند که از کشورهای دیگر آمدهاند و لذا تعصب چندانی علیه یک دین ندارند.
آمارهایی که وزارت خارجه آمریکا در سال 2001 درباره جامعه مسلمانان منتشر کرد حاکی از وجود بیش از 1200 مسجد در سراسر این کشور است.
این رقم در مقایسه با تعداد مساجد آمریکا در سال 1994 یک افزایش 25 درصدی را نشان میدهد. براساس این بررسی وزارت خارجه آمریکا با مساجد محل زندگی خود در ارتباط هستند. یعنی بطور متوسط در هر مسجد آمریکا 1600 نفر عبادت میکنند. از این تعداد سی درصد تازه مسلمان، بیست و پنج درصد عرب و یک درصد ترک هستند. تعداد ایرانیان شرکتکننده در مراسم مذهبی مساجد هفت دهم درصد یعنی حدود چهارده هزار نفر برآورد شده است. این در حالی است که رقم ایرانیان مقیم آمریکا بین سیصد هزار تا یک میلیون نفر تخمین زده میشود. مطالعه یاد شده همچنین نشان میدهد که هفتاد درصد از مسلمانان آمریکا بطور جدی خواستار حضور بیشتر در نهادهای سیاسی این کشور هستند. به گفته حجتالاسلام حسن قزوینی پیش از حملات یازده سپتامبر مسلمانان آمریکا از موقعیت سیاسی و اجتماعی نسبتا خوبی برخوردار بودند:
قبل از یازدهم سپتامبر من شاهد بودم که مسلمانان موقعیت خوبی در آمریکا پیدا میکردند. روسای جمهور آمریکا و مسوولان مهم این کشور هر وقت اسم از دینی میبردند همیشه از اسلام ذکر میکردند و این یک روال عادی بود.
اما حملات یازده سپتامبر سال 2001 به مرکز تجارت جهانی نیویورک و وزارت دفاع آمریکا در واشنگتن که توسط نوزده مسلمان انجام شد ضربه بزرگی به منزلت جامعه مسلمانان در آمریکا زد:
متاسفانه حوادث یازده سپتامبر اثر بسیار منفی راجع به اسلام داشت. بسیاری از آمریکاییان نظرشان به اسلام عوض شد. در یک خبری که آسوشیتدپرس چهار ماه پیش منتشر کد گفته شد که حدود 47 درصد از آمریکاییان به اسلام نظر منفی دارند.
تارا بهرامپور خبرنگار روزنامه واشنگتن پست اخیرا گزارش مفصلی درباره مسلمانان آمریکا منتشر کرده است. وی میگوید انتشار این مقاله واکنشهای گوناگونی را در بین مردم ایجاد کرد:
من وقتی این مقالهام را چاپ کردم واکنشهای متفاوتی از خوانندگان دریافت کردم. برخی از آمریکاییان بسیار از خواندن مقالهیی عمیقتر درباره مسلمانان خوشحال شدند برخی دیگر هم از حضور مسلمانان در آمریکا عصبانی بودند و فکر میکردند که همه آنها باید به کشورهای خود بازگردند. این البته حرف بیمعنایی است زیرا بسیاری از آنها در اینجا به دنیا آمدهاند و آمریکا کشور آنها نیز هست.
اما یازده سپتامبر دیانت مسلمانان در جامعه آمریکا را نیز تحت تاثیر قرار داد. تارا بهرامپور که برای گزارش خود با چند جوان مسلمان آمریکایی مصاحبه کرده میگوید: گفتوگوهای او با جوانان مسلمان نشان میدهد که حوادث یازده سپتامبر سال 2001 برخی از آنها را احتمالاً حتی مذهبیتر کرده است:
آنها فکر کردند که باید از اسلام دفاع کنند و نشان دهند که این دینی خشونتآمیز نیست. افراد مختلف واکنشهای گوناگونی از خود نشان دادند، یکی از افرادی که من با او مصاحبه کردم در اینجا متولد شده بود و چندان مذهبی نبود، اما بعد از یازده سپتامبر احساس کرد که باید بداند که مسلمان بودن یعنی چه، او مطالعاتی درباره اسلام کرد و این نهایتا موجب شد که او مذهبیتر شود.
برخی نیز احساس کردند باید لابی قویتری برای مسلمانان فراهم کنند.
فرد دیگری که من با او مصاحبه کردم از قبل مذهبی بود، اما پس از یازده سپتامبر تصمیم گرفت که در جامعه مدنی فعالتر شود و تلاش کند با اقدامات سیاسی خود نفوذ مسلمانان را افزایش دهد.
نسل جوان مسلمانان آمریکا گرچه گفته میشود از سطح درآمد و تحصیلات بیشتری در مقایسه با متوسط مردم این کشور برخوردار است اما با چالشهی سیاسی و اجتماعی زیادی برای افزایش نفوذ خود روبرو است.