جناح‌بندی‌های سیاسی در انتخابات 24 آذر

* با توجه به این که تمامی گروههای سیاسی چه در داخل و چه در خارج و حتی اپوزیسیون این انتخابات را مهم می‌دانند، اما نوع نگاه‌ها به این انتخابات متفاوت است. دسته‌بندی جریانات سیاسی را چگونه می‌بینید؟
** فروزنده: به طور کلی انتخابات در کشور ما حائز اهمیت است، چون ما قانون اساسی مان بر اساس2 رکن تنظیم شده است؛1ـ رکن اسلامیت نظام2ـ جمهوریت. در این بین مردم نقش اساسی در انتخابات ایفا کرده و بستر حکومت را برای افراد فراهم می‌کنند. انتخابات از افتخارات نظام ما است و تاکنون 28 انتخابات در کشور برگزار کردیم که در نوع خود بی‌نظیر است و اگر انتخابات میاندوره‌‌ای را هم اضافه کنیم سالی2 انتخابات برگزار کرده‌ایم، اما با توجه به تجمیع انتخابات برای اولین بار در نظام جمهوری اسلامی ایران 2 انتخابات با هم برگزار می‌شود که از نظر ماهیت با هم متفاوت است.
انتخابات خبرگان انتخاباتی است که یک قداست و وظایف خاصی بر دوش دارد و با مسائل روز مردم مربوط نیست، اما از طرف دیگر در زمان انتخابات بستری برای احزاب و جریانات سیاسی فراهم می‌شود که دیدگاه‌ها، مواضع و اهدافشان را معرفی و در عین حال در صحنه سیاسی فرصت خدمت پیدا کنند. در بحث خارجی آن مساله‌ای که توانسته نظام ما در سطح جهانی مطرح کند پشتیبانی مردمی است. امروزه ما شرایط خاصی در جهان داریم و بعد از روی کار آمدن دولت نهم، یکسری فعالیت‌هایی در عرصه بین‌المللی داشته‌ایم و خیلی شفافت ر با استکبار صحبت کرده‌ایم.
علی باقری: انتخابات جایگاهش در نظام جمهوری اسلامی جایگاه ویژه‌ای است. اصل 6 قانون اساسی صراحتا بیان می‌کند در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکای امور عمومی اداره شود و همچنین انتخابات را به مثابه ابراز تبادل قدرت در سپهر سیاسی کشور به حساب می‌آورد و در جامعه خواست‌شان، هدفشان و اراده‌شان از راه انتخابات تجلی می‌شود. این انتخابات با این ویژگی‌ها که مردمسالاری در جامعه ما حاکم است جایگاه ویژه و خاص خودش را دارد. در حالی که مجریان، دست‌اندر‌کاران و ناظران این انتخابات به یک جناح سیاسی خاصی تعلق دارند. به هر حال این انتخابات یک انتخابات ویژه‌ای است و یک آزمون بزرگ برای کسانی که اختیار برگزاری و نظارت این انتخابات را برعهده دارند. از این منظر انتخابات پیش روی قابل توجه ندارد.
* نگاه جریانات سیاسی کشور را چگونه می‌بینید؛ با توجه به این که نظارت رسانه‌ای وجود دارد و می‌توانید ببینید و نقد کنید؟
** فروزنده: دوره قبل زمان آقای خاتمی انتخابات شوراها را برگزار کردند و یک جناح بوند. در دوره اولش هم زمان‌هاشمی که در این انتخابات وجود دارد ناظر و برگزار کننده یک جناح است.
باقری: البته انتخابات دور دوم که دولت خاتمی آن را برگزار کرد اصلاح‌طلبان آن را برگزار کردند و ناظر همین مجلس ششم همراه با اصلاحات بود و اتفاقا تجربه و آزمون خوبی برای اصلاح‌طلبان بود. در آن انتخابات پیروز انتخابات جریان مقابل اصلاحات شد که مدخل ورودی رئیس‌جمهور فعلی به مدیریت اجرایی کشور بود.
فروزنده: حرف آقای باقری شبهه دارد و این که اگر در انتخابات رقیب برنده شد معنی آن این است که انتخابات سالم است.
* آقای قاسمی فرزاد! از موضع کمیسیون ماده10 احزاب و از موضع یک کارشناس سیاسی انتخابات پیش روی را چگونه می‌بینید؟
** قاسمی فرزاد: اهمیت این انتخابات از آن جهت است که در واقع برای اولین بار2 انتخابات اصلی و یک انتخابات میاندوره‌‌ای در بعضی حوزه‌ها داریم. انتخابات مجلس خبرگان رهبری که به هر شکل ویژگی و اهمیت بسزایی دارد و نقش و جایگاه آن برای همگان روشن است. بحث شوراها و انتخابات شوراهای شهر و روستا به هر شکل در اقصی نقاط کشور در تعیین مسئولیت محلی و تاثیرگذار است و در مجموع یک شرایط خاص را به وجود می‌آورده؛ لذا اهمیت انتخابات این دوره نسبت به سایر ادوار تجلی و تبلور بیشتری دارد.
* امسال انتخابات خبرگان یک طوری دیگر به آن نگاه می‌شود به این جهت که جریانات اصولگرا این را مطرح می‌کنند که به گام چهارم پیروزی پیش برویم. از سوی دیگر جریانات اصلاح‌طلب هم نگرانی‌های متفاوتی دارند که توازن مجلس خبرگان از نظر سیاسی به هم نخورد. آیا شما به این‌گونه تحلیل‌ها قائل هستید و اگر نیستید دلایل هر دو مورد را بیاورید. زیرا در نگاه رسمی و عمومی مجلس خبرگان یک نهاد مقدس است و ما نمی‌توانیم بحثهایی که در حواشی این مجلس گفته می‌شود را انکار کنیم زیرا مجلس خبرگان و انتخابات آن در چارچوب منافع ملی ما قرار می‌گیرد.
** فروزنده: ابتدا باید کارکرد و ساختار مجلس خبرگان را بررسی کنیم زیرا قانون اساسی یک مجلس خبرگانی را پیش بینی کرده از افرادی که فقیه، عادل و مورد وثوق مردم هستند که نقش مهمی در نظام جمهوری اسلامی ایران دارند. این مجلس نقشش انتخاب رهبر و نظارت بر عملکرد اوست و طبیعتا یک قداستی پیرامون این مجلس ایجاد خواهد شد. افرادی که در مجلس خبرگان هستند از نوع منظر سیاسی تفاوت سلیقه دارند. اما شأن این مجلس را نباید پایین آورد و باید بدانیم که یک حوزه تخصصی علماست و بحثهایی که در بین فقها وجود دارد بر مبنای استنباط اجتهادی است.
باقری: اصل 108 قانون اساسی که در مورد نهاد مجلس خبرگان است اشاره‌ای به شرایط خبرگان ندارد و آن را به عنوان قانون عادی ارجاع می‌دهد بنابراین شرط فقها شرط مندرج در قانون اساسی برای خبرگان نیست. در انتخابات خبرگان بحث رقابت سیاسی بین جناح‌های مختلف معنی ندارد و بسیاری از کسانی که به مجلس خبرگان راه پیدا می‌کنند از مقدسین جامعه ما هستند و اگر با دقت به ساختار حقوقی‌مان در کشور نگاه شود مجلس خبرگان یکی از مهم‌ترین نهادهای کشور است زیرا این مجلس بر‌گزیننده راس هرم سیاسی کشور است.
* چیدمان و فضای سیاسی کشور در آستانه انتخابات خبرگان و شوراها را چگونه می‌بینید با توجه به این که تا رو انتخابات تغییراتی خواهد کرد؟
** فروزنده: وقتی یک مجلس فردی را به عنوان رهبر انتخاب می‌کند باید مدیر، مدبر، کارشناس و متخصص باشد. جایگاه مجلس خبرگان و آقایانی که در مجلس خبرگان حضور دارند جزو سرمایه‌های کشور هستند و افراد مورد وثوق مردم می‌باشند. آرایش سیاسی در بحث خبرگان مشخص است چون یک حوزه تخصصی است و مباحث فقها، اجتهاد و علما را دارد بنابراین در جریانات سیاسی این انتخابات معمولا علما هستند که برنامه‌ریزی می‌کنند. در جریان اصولگرا «جامعتین» و در جریان اصلاح‌طلب «مجمعین» برنامه‌ریزی می‌کنند. نقشی که احزاب می‌توانند ایفا کنند حمایت از دیدگاه‌هاست.
وقتی انتخابات مجلس یا شوراها را می‌بینید احزاب خیلی ریزتر وارد مصادیق می‌شوند و نوع کارکرد این دو با هم فرق دارد. کارکرد خبرگان یک کارکرد خاص است و نقش احزاب حمایت از حوزه علمایی است که جهتگیری‌‌شان را قبول دارند. خبرگان فقط به علت وظایفشان به میدان می‌آیند و نقش تبلیغاتی را قبول ندارند، ولی در صحنه انتخابات شوراها بازار بحث و گفتگو و اعلام مواضع پررنگ‌تر است. جریان مطرح کشور اصولگراها و اصلاح‌طلبها هستند که تلاش می‌کنند بستر وحدت را در هر دو انتخابات فراهم کنند. هر جریانی که به وحدت برسد و فهرست واحد بدهد شانس قبولی‌‌‌‌اش نزد مردم بیشتر است.
باقری: در انتخابات خبرگان آرایش سیاسی 2 قطبی است. البته از هر دو طرف حرکتهای نرم و کم و‌ بیش محسوسی به چشم می‌خورد که می‌تواند مقدمه ظهور جریانهای سوم و چهارم باشد. در خصوص انتخابات شوراها هم اگر همان تقسیم‌بندی 2 جناح کشور را به رسمیت بشناسیم، اگر مبنا را آخرین آرایش سیاسی جناحین در انتخابات ریاست جمهوری نهم بگیریم بر آن پایه می‌شود شرایط فعلی را تحلیل کرد. آرایش سیاسی انتخابات ریاست جمهوری نهم پایه آرایش سیاسی انتخابات شوراها در آینده است. جریان اصولگرا در جهت ائتلاف کامل یک فهرست خواهد داشت، اما امکان ارائه 3 فهرست نیز وجود دارد.
در طرف اصلاح‌طلب اعتماد‌ ملی و سایر اصلاح‌طلب‌ها 2 جریان مشخص هستند که در حال فعالیت می‌باشند و می‌توان گفت که هواداران آقای هاشمی رفسنجانی به جریانات اصلاح‌طلب نزدیک هستند. در جریان اصلاحات در صورت ائتلاف کامل یک فهرست و در صورت عدم ائتلاف 2 فهرست اعتماد ملی و فهرست ائتلاف ارائه خواهد شد و فقط یک نگرانی عمده در بین جریان اصلاحات در انتخابات آینده با نوعی رد صلاحیت مواجه شود که این رد صلاحیتها عملا امکان ارائه فهرست را از این جریان سلب کند. طبیعی خواهد بود که امکان رقابت جدی وجود نخواهد داشت و بعید می‌دانم که جریان اصلاح‌طلب تمایلی به مشارکت در رقابتی داشته باشد که از پیش سرنوشتش در مرحله رسیدگی به صلاحیتها رقم خورده است.
* وضعیت اصولگرایان را برای انتخابات خبرگان و شوراها چگونه می‌بینید؟
** فروزنده: جریان اصولگرا و اصلاح طلب طبیعتا انتخابات را بررسی کرده و نقاط ضعف و قوت را آسیب شناسی می کنند اختلاف در یک جریان سیاسی به نفعش نخواهد بود. افق استراتژیک هر جریان سیاسی برای رسیدن به وحدت و فهرست ائتلافی طبیعی است. اصولگرایان یک فرصت مناسب را برای خدمت به مردم پیدا کردند. مردم از انتخابات شوراها، مجلس و دولت ایجاد شده است و وحدت می تواند در استمرار کمک به مردم موثر باشد و همه جریانات سیاسی در تلاشند که وحدت را ایجاد کنند. در حال حاضر فضا را فضای مناسبی می‌بینیم و همه بر این باورند که به یک فهرست واحد برسند و اختلافها کمتر شود. ولی امکان دارد به 2 فهرست برسیم که اسامی مشترک آن زیاد باشد.
* آیا معاون سیاسی جدید و تیم همراه در مجموعه وزارت کشور این آمادگی را دارند که بتوانند با یک اقتدار انتخابات را برگزار کرده و همچنین نگرانی جریانات اصلاح‌طلب را رفع کند؟
** قاسمی فرزاد: بحث صیانت از آرای مردم برعهده وزارت کشور است. وزارت کشور هم در ادوار مختلف سعی کرده صیانت و حفاظت از رای مردم را به نحو احسن اجرا کند. دولت نهم هم با همین مبنا و دیدگاه اقداماتی را انجام داده است. قطعا وزارت کشور با اقتدار کامل و با آمادگی کامل این انتخابات مهم و حساس را انجام خواهد داد و با مجریان امین، آرای مردم صیانت خواهد شد و هیچ خدشه‌ای وارد نخواهد شد.
فروزنده: اگر نگاهی به آرای انتخابات بیندازیم می‌بینیم که در دوره ریاست جمهوری آقای رفسنجانی انتخابات دوم خرداد برگزار شد و دست‌اندرکاران این انتخابات همگی اصولگرا بودند و هیچ خدشه‌ای به آرای مردم وارد نشد. پس باید تلاش کنیم اثباتی حرف بزنیم و نقاط قوت را بگوییم.