پیامد پیوستن روسیه به WTO

راه ورود روسیه به سازمان تجارت جهانی، هفته گذشته بالاخره با امضای یک موافقتنامه بین مقامات مسکو و واشنگتن در حاشیه اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاریهای اقتصادی آسیا و اقیانوس آرام، در هانوی هموار شد. موافقت آمریکا با عضویت روسیه در سازمان تجارت جهانی پس از 12 سال مذاکره، یکی از اساسی‌ترین موانع این مسیر را برطرف ساخت. روسیه تنها کشور بزرگ جهان است که هنوز به عضویت سازمان تجارت جهانی به عنوان مجموعه‌ای از موافقتنامه‌ها و مقررات با هدف ایجاد تسهیلات بیشتر برای صادرات و واردات کالا و خدمات بین کشورهای مختلف، در نیامده است. موافقت‌نامه‌های این سازمان شامل کالا، خدمات و مالکیت شده و تعهدات همه کشورها برای کاهش تعرفه‌های گمرکی و رفع دیگر موانع تجاری در جهت ایجاد بازار و حفظ آن را در‌بر می‌گیرد. شرط اساسی پیوستن هر عضو جدید به سازمان تجارت جهانی، موافقت تمامی اعضای فعلی این سازمان (149 کشور) است که از این میان آمریکا به عنوان یکی از قدرتهای اقتصادی جهان، به خاطر تضاد آشکار با روسیه، گفتگوها بر سر موافقت با عضویت روسیه را طولانی ساخت روسیه به عنوان کشوری درحال توسعه با توجه به تاثیر سازمان تجارت جهانی (WTO) در روابط تجاری بین کشورها و افزایش سقف مبادلات آنها، عضویت در این سازمان را با اهمیت می‌داند.
بدین منظور تابحال از سوی روسیه مذاکراتی با بیش از 50 کشور از مجموع 149 کشور عضو این سازمان انجام شده ولی بیشترین اختلافات در این مورد با کشورهای گرجستان و مولداوی است‌. هدف از عضویت روسیه در سازمان تجارت جهانی، کسب شرایط بهتر و رفع تبعیض برای راهیابی کالاهای تولیدی روسیه به بازارهای جهانی، استفاده از ماکانیزم W.T.O در حل اختلافات تجاری موجود، ایجاد جو مساعد برای سرمایه‌گذاری خارجی در کشور و تطبیق قوانین داخلی با مقررات سازمان جهانی تجارت است.
همچنین توسعه امکانات بانکی و جلب سرمایه، افزایش رقابت در بخش صنعت و کشاورزی و ارتقا کیفیت محصولات روسی، مشارکت این کشور در تدوین مقررات تجارت بین‌الملل و بالابردن جایگاه و حیثیت اقتصادی و بین‌المللی روسیه بعنوان یک عضو فعال سازمان تجارت جهانی، دیگر اهداف روسیه از این اقدام اعلام شده است. کارشناسان اقتصادی در روسیه نظرات مختلفی در مورد عضویت این کشور در سازمان تجارت جهانی ابراز داشته و در سالهای اخیر این موضوع همواره یکی از بحث برانگیزترین مسایل اقتصاد خارجی روسیه بوده است. با توجه به رفع موانع تجاری و ایجاد تسهیلات بیشتر برای صادرات و واردات کالا و خدمات بین کشورها در قوانین‌، W.T.O برخی کارشناسان معتقدند در صورت عضویت روسیه در سازمان تجارت جهانی‌، صنایع سنگین، متالوژی و ذوب فلزات در این کشور به موفقیت‌هایی دست خواهند یافت.
آمریکا در طول سالیان متمادی ورود فولاد ساخت روسیه را به این کشور محدود ساخته اما با عضویت روسیه در سازمان تجارت جهانی، این محدودیت برداشته خواهد شد و این امر به اقتصاد روسیه کمک شایانی خواهد کرد. در مقابل روسیه مجبور خواهد شد تعرفه گمرکی برای ورود خودروهای خارجی به کشور که در سال‌های اخیر برای جلوگیری از هجوم کمپانی‌های بزرگ خودرو‌سازی جهان، افزایش داده شده بود را کاهش دهد. با عضویت روسیه در سازمان تجارت جهانی این کشور باید رودخانه‌های خود را برای استفاده کشتی‌های خارجی باز کند که این امر بعلت عدم تطابق قوانین روسیه و کشورهای اروپایی و کم‌عمق‌ شدن رودخانه‌های روسیه بدلیل عدم توجه دولت به لایروبی آنها در سالهای اخیر عملا امکان‌پذیر نیست.
یک نماینده شورای فدراسیون روسیه معقتد است ورود روسیه به سازمان تجارت جهانی باید به رعایت کامل منافع این کشور صورت گیرد. وی گفت: ما نباید منافع اقتصادی خود را قربانی اهداف دیگران سازیم و حمایت دولت از برخی بخشها همچنان لازم است. به گفته یوری لوژکف شهردار مسکو، اگر چه عضویت در سازمان تجارت جهانی برای روسیه لازم است اما این کشور هنوز برای این امر آماده نیست. وی، وضع اقتصاد و علوم کشور را ناخوشانید خوانده و گفت: در حالیکه کشاورزی روسیه وضعیت مناسبی ندارد، این رشته در آمریکا و اروپا در سطح دولت حمایت شده و وضع مطلوبی دارد.
این مقام، تاخیرهایی که آمریکا برای ورود روسیه به سازمان تجارت جهانی ایجاد کرده را به فال نیک گرفت، از آن تشکر کرد و گفت: ما باید در این زمینه ابتدا خوب تدارک ببینیم. گرمان گرف وزیر تجارت و اقتصاد خارجی روسیه می‌گوید: با روند فعلی مذاکرات تعرفه‌ای با کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی و رفع اختلافات با آنها انتظار می‌رود این کشور تا پاییز سال آینده میلادی عضو این سازمان شود.
البته باید گفت با توجه به اختلافات روسیه و آمریکا در مورد ورود روسیه به سازمان تجارت جهانی، در دیدار اخیر در هانوی توافق کامل حاصل نشده است. از بین800 صفحه بسته کامل توافقات، تنها‌260 صفحه به امضا رسید که باید به تصویب سنای آمریکا برسد‌. با وجود توافق مذکور و هموار شدن راه روسیه برای ورود به سازمان تجارت جهانی، هنوز در این خصوص میان کارشناسان و شخصیتهای اقتصادی و سیاسی روسیه اتفاق نظر کامل وجود ندارد و گاه و بیگاه از سوی مطبوعات کشور سوال می‌شود که عضویت در سازمان تجارت جهانی چه سودی به حال روسیه دارد.