به دانشجویان احساس امنیت بدهید

امروز شانزدهم آذرماه است. پنجاه و سه سال قبل در چنین روزی سه دانشجوی دانشگاه تهران به ضرب گلوله ماموران رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدند و به همین مناسبت پس از پیروزی انقلاب اسلامی این روز به نام دانشجو نامیده شد. روز شانزدهم آذرماه نیز مانند سایر مناسبت‌ها و سالروز‌ها که در کشور ما وجود دارد بهانه‌ای است که برخی فعالان سیاسی برای ابراز ارادت به قشر دانشجو مسابقه بگذارند و از شان و شوکت دانشجویان سخن بگویند. این در حالی است که به نظر می‌رسد جایگاه دانشجویان آنگونه که باید و شاید مورد توجه حقیقی برخی از تریبون‌داران، سیاستمداران و صاحب منصبان قرار نمی‌گیرد.
رهبر فقید انقلاب از نخستین روزهایی که در دهه ‌40 شمسی مبارزه با رژیم سلطنتی را آغاز کردند، همیشه به قشر دانشجو نگاه ویژه‌ای داشتند که این نگاه از تلقی ایشان نسبت به نقش دانشجویان در اداره کشور نشات می‌گرفت. اما متاسفانه به نظر می‌رسد این نگاه همراه با تدبیر، برای برخی افراد تنها مصرف شعاری و مقطعی دارد و بعضی از سیاستمداران، در عمل به کارکرد ویژه نهادی به نام «دانشجو» اعتقاد ندارند. برخی سیاستمداران‌ ـ عمدتا محافظه‌کار ـ گاه گونه‌ای‌ترحم‌آمیز، تردید برانگیز و گاه قیم مابانه سخن می‌گویند گویی که در تشخیص مصالح فردی و فردی دانشجویان از ضعیف‌ترین اقشار جامعه هستند.
این عبارت که «دانشجو باید فعال باشد اما این گونه و آن‌گونه ...» و ادعاهای مکرری که در مورد استفاده ابزاری گروه‌های سیاسی از دانشجویان مطرح می‌شود، ریشه در همین تلقی و «کوچک‌بینی» نسبت به کسانی دارد که امروز فرهیخته‌ترین اقشار جامعه هستند و فردا اداره مهم‌ترین امور کشور را به دست خواهند گرفت. البته اگر کسانی خود را منبع همه دانایی‌ها و توانایی‌ها بشمارند قاعدتاً تعظیم جایگاه دانشجو را ضروری نخواهند دانست و از تحقیر دانشجو احساس خطر و نگرانی نخواهد کرد.
اما کسانی که خود را به دیدگاه‌های بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی و رهبری فعلی نظام پایبند می‌دانند نه تنها حق هیچ‌گونه کوتاهی در زمینه به رسمیت شناخته‌ شدن منزلت واقعی دانشجویان را ندارند بلکه موظفند در برابر کوتاهی دیگران نیز فریاد برآورند، زیرا ناامید شدن حتی یک دانشجو، یعنی از بین بردن فرصت‌های بالقوه فراوانی که در نهاد او نهفته است و می‌تواند در آینده، در اختیار کشور و مردم قرار گیرد. این نکته آن‌گاه اهمیت بیشتری می‌یابد که به تلاش کشورهای قدرتمند و ثروتمند برای جذب نخبگان ایرانی و موفقیت‌های متعددآنها در سال‌های گذشته توجه کنیم.
متأسفانه از سالهای گذشته تاکنون، حوادثی مانند واقعه کوی دانشگاه تهران در کشور رخ داده است که اگرچه یک طرف آن دانشجویان بوده‌اند و منجر به تضییع برخی حقوق آ‌نها شده است، اما مسئولان می‌توانند ادعا کنند که آمران عاملان آن، نسبت سازمان یافته با حاکمیت نداشته‌اند. به عبارت دیگر، در آن موارد تنها کوتاهی اثبات شده مسئولان، عدم شناسایی و مجازات عاملان نادان، مغرض یا جنایتکاری بود که آن حوادث را به وجود آوردند.
اما آنچه در آستانه 16 آذرماه امسال، مورد توجه بسیاری از رسانه‌ها قرار گرفته، به نحوی مرتبط با یک دستگاه حکومتی است که وظیفه آن تقویت نهادهای دانشگاهی می‌باشد. موضوع دانشجویان ستاره‌دار، بحثی است که از چند ماه قبل آغاز و نخستین واکنش دستگاه‌های مسئول، تکذیب آن بود. اما پافشاری دانشجویان و پیگیری همراه با سماجت چند تن از نمایندگان مجلس، باعث شد که ضمن پذیرش ضمنی موضوع، توضیحاتی مختصر در این مورد ارائه شود.
اما در حالی که یک عضو کمیسیون آموزش عالی مجلس بر وجود چنین دانشجویانی تأکید و حتی تهدید به افشا‌گری در این مورد می‌نماید، مسئولان مربوطه در وزارت علوم با پافشاری بر موضع قبلی خویش حاضر به پذیرش موضوع نمی‌شوند‌. حقیقت آن است که تداوم این شرایط از دو جنبه ظلم به دانشجویان است‌: اگر ادعای عضو سرشناس کمیسیون آموزش عالی و ابراز اطمینان‌های متوالی او نسبت به صحت ادعای دانشجویان، درست باشد انگیزه بسیاری از دانشجویان نسبت به فعالیت سیاسی‌ ـ به عنوان یک گام ضروری در جهت تربیت مدیران آینده کشور ـ سلب و بی‌تفاوتی آنها نسبت به مهمترین حوادث داخلی و خارجی، این بی‌تفاوتی را به سطوح مختلف جامعه گسترش خواهد داد.
از سوی دیگر حتی اگر ادعای مطروحه، مقرون به صحت نباشد عدم تلاش برای اقناع نماینده مجلس و تداوم طرح ادعاهای او، این تلقی را در جامعه ایجاد خواهد کرد که مشکلات دانشجویان برای برخی از دستگاه‌های مسئول‌، آنچنان بی‌اهمیت است که فریادهای مکرر تعدادی از نمایندگان مجلس نیز در این مورد حاصلی ندارد.
صاحب‌نظران امور اجتماعی معتقدند که «‌احساس امنیت» به مرابت بهتر از «‌امنیت» است. آنچه از چند ماه قبل، تحت عنوان «‌دانشجویان ستاره‌دار» در فضای دانشجویی مورد بحث قرار گرفته و در آستانه روز دانشجو نیز تغییری در آن ایجاد نشده است، از عواملی است که «‌عدم احساس امنیت» و بالاتر از آن «‌احساس عدم امنیت» را در دانشجویان تقویت می‌کند. کسانی که به شعارهای خود در مورد تعظیم و تکریم دانشجویان پایبند هستند، می‌توانند با ورود قاطعانه به موضوع و رفع این معضل، «احساس امنیت کامل برای فعالیت دانشجویی» را به این قشر فرهیخته، تأثیرگذار و افتخار آفرین اهدا نمایند.